hydrokortyzon octan

Octan hydrokortyzonu (łac. Hydrocortisoni acetas) to syntetyczny glikokortykosteroid o działaniu przeciwzapalnym, przeciwalergicznym, przeciwświądowym i immunosupresyjnym. Jest estrem octanowym hydrokortyzonu – hormonu produkowanego naturalnie przez korę nadnerczy. Octan hydrokortyzonu jest stosowany głównie miejscowo w postaci maści, kremów, lotionów oraz zawiesin do wstrzykiwań.

Mechanizm działania octanu hydrokortyzonu opiera się na wiązaniu z receptorami glikokortykosteroidowymi w cytoplazmie komórek, co prowadzi do modyfikacji ekspresji genów i zahamowania produkcji mediatorów zapalnych (m.in. prostaglandyn, cytokin, chemokin). Preparat hamuje migrację komórek zapalnych do miejsca reakcji zapalnej, zmniejsza przepuszczalność naczyń krwionośnych oraz hamuje proliferację fibroblastów.

W dermatologii octan hydrokortyzonu stosowany jest w leczeniu różnorodnych stanów zapalnych skóry, w tym wyprysku, atopowego zapalenia skóry, łuszczycy, liszaja płaskiego oraz reakcji alergicznych skóry. Ze względu na swoje właściwości jest klasyfikowany jako kortykosteroid o słabej sile działania (klasa VII wg amerykańskiej klasyfikacji), co czyni go stosunkowo bezpiecznym w terapii przewlekłej i u dzieci, choć nadal należy monitorować potencjalne działania niepożądane.

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Hydrocortisonum Amara 5 mg/g

Hydrocortisonum Amara w postaci kremu zawiera 5 mg/g hydrokortyzon octanu i jest wskazany do miejscowego leczenia reakcji skórnych wywołanych ukąszeniami lub użądleniami owadów. Preparat wykazuje działanie przeciwzapalne, redukując miejscowe zaczerwienienie, obrzęk, świąd oraz inne objawy zapalne skóry w miejscu kontaktu z owadem. Krem o białej lub prawie białej konsystencji ułatwia aplikację na podrażnione obszary skóry, co czyni go wygodnym w stosowaniu w warunkach ambulatoryjnych i domowych, zwłaszcza w sezonie wiosenno-letnim, gdy aktywność owadów jest zwiększona.
alkohol cetostearylowy, działanie przeciwzapalne, glikol propylenowy, Hydrocortisonum Amara, hydrokortyzon octan, kortykosteroid, metylu parahydroksybenzoesan, nadwrażliwość, obrzęk tkanek, propylu parahydroksybenzoesan, reakcja skórna, świąd, ukąszenie owada, użądlenie owada, zaczerwienienie skóry, zapalenie skóry
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Hydrokortyzon Allefin Max 10 mg/g

Hydrokortyzon octan, substancja czynna kremu Hydrokortyzon Allefin Max (10 mg/g), charakteryzuje się specyficznym profilem farmakokinetycznym po aplikacji miejscowej. Po podaniu na skórę przenika głównie do warstwy rogowej naskórka, gdzie wywiera działanie przeciwzapalne i przeciwalergiczne, a do krążenia ogólnoustrojowego przedostaje się w minimalnym stopniu, co ogranicza ryzyko działań niepożądanych. Czynniki zwiększające wchłanianie to stosowanie opatrunków okluzyjnych, aplikacja na delikatną lub zmienioną chorobowo skórę, obecność stanu zapalnego oraz długotrwałe stosowanie. Po wchłonięciu hydrokortyzon wiąże się z białkami osocza, co wpływa na jego biodostępność i działanie farmakologiczne.
alkohol cetylowy, alkohol stearylowy, białka osocza, biodostępność hydrokortyzonu, biologiczny okres półtrwania, biotransformacja hydrokortyzonu, delikatna skóra, działanie ogólnoustrojowe, działanie przeciwzapalne i przeciwalergiczne, enzymy wątrobowe, glikokortykosteroid, glikol propylenowy, hydrokortyzon octan, krążenie ogólnoustrojowe, metabolizm wątrobowy, opatrunek okluzyjny, penetracja hydrokortyzonu, podłoże kremu, stan zapalny, warstwa rogowa naskórka, wydalanie z moczem
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Hydrocortisonum AFP

Hydrocortisonum AFP w kremie zawiera 10 mg/g hydrokortyzonu octanu i wymaga ostrożnego stosowania ze względu na ryzyko ogólnoustrojowych działań niepożądanych, w tym zahamowania czynności kory nadnerczy. Leczenie powinno być regularnie oceniane klinicznie, a brak poprawy po 7 dniach wymaga konsultacji lekarskiej. Stosowanie na skórę twarzy powinno być krótkotrwałe (do 3 dni) z uwagi na zwiększoną wrażliwość i ryzyko teleangiektazji, dermatitis perioralis oraz zaników skóry. Preparatu nie należy aplikować na zdrową skórę, okolice powiek, błony śluzowe ani do oczu, aby uniknąć powikłań takich jak jaskra, zaćma czy podrażnienia. Należy unikać stosowania na rozległe powierzchnie skóry, pod opatrunkiem okluzyjnym oraz w dużych dawkach, aby zminimalizować ryzyko systemowej absorpcji i działań niepożądanych.
cukrzyca, dermatitis perioralis, glikol propylenowy, hydrokortyzon octan, jaskra i zaćma, kontaktowe zapalenie skóry, leczenie przeciwgrzybicze, łuszczyca, nadwrażliwość, opatrunek okluzyjny, oś podwzgórze-przysadka-nadnercza, parahydroksybenzoesan metylu, parahydroksybenzoesan propylu, reakcja alergiczna, teleangiektazja, uogólniona łuszczyca krostkowa, wchłanianie kortykosteroidów przez skórę, zahamowanie kory nadnerczy, zanik skóry, zapalenie skóry wokół ust
Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Fusacid H (20 mg + 10 mg)/g

Produkt leczniczy FUSACID H zawiera kwas fusydynowy (20 mg/g) oraz hydrokortyzon octan (10 mg/g) i wymaga ostrożności przy stosowaniu u kobiet w ciąży i karmiących piersią. Brak jest wystarczających danych klinicznych dotyczących bezpieczeństwa stosowania u kobiet ciężarnych, dlatego preparat powinien być stosowany wyłącznie, gdy korzyści przewyższają potencjalne ryzyko. Kwas fusydynowy nie wykazuje działania teratogennego i nie wpływa negatywnie na rozwój płodu, choć przenika przez barierę łożyska przy podaniu systemowym. Hydrokortyzon stosowany miejscowo przenika przez skórę w niewielkich ilościach i nie wykazuje negatywnego wpływu na płód lub noworodka.
aplikacja kremu, bariera łożyska, brodawka sutkowa, działanie niepożądane, działanie teratogenne, efekt terapeutyczny, ekspozycja matki, hydrokortyzon octan, karmienie piersią, kwas fusydynowy, model zwierzęcy, podanie systemowe, przenikanie przez skórę, sutek
Leksykon leków
Przeciwwskazania – Hydrocortisonum AFP 10 mg/g

Hydrocortisonum AFP w kremie o stężeniu 10 mg/g hydrokortyzonu octanu posiada liczne przeciwwskazania, które należy uwzględnić przed jego zastosowaniem. Preparat jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na hydrokortyzon lub składniki pomocnicze (alkohol cetylowy, alkohol stearylowy, glikol propylenowy, metylu i propylu parahydroksybenzoesan). Nie powinien być stosowany w przypadku zakażeń skórnych bakteryjnych, wirusowych, grzybiczych oraz współistniejącej grzybicy układowej ze względu na ryzyko maskowania objawów, nasilenia infekcji i immunosupresji. Ponadto, preparat jest przeciwwskazany w schorzeniach dermatologicznych takich jak trądzik zwykły, trądzik różowaty, dermatitis perioralis oraz przy obecności atrofii skóry, gdyż może pogarszać przebieg tych chorób i nasilać zmiany skórne.
acne vulgaris, alkohol cetylowy, alkohol stearylowy, atrofia skóry, dermatitis perioralis, działanie immunosupresyjne, glikol propylenowy, gruźlica skóry, grzybica układowa, Hydrocortisonum AFP, hydrokortyzon octan, miejscowy kortykosteroid, nadwrażliwość na hydrokortyzon, nowotwór skóry, otwarta rana, rosacea, stan przednowotworowy skóry, trądzik różowaty, trądzik zwykły, zakażenie bakteryjne skóry, zakażenie grzybicze skóry, zakażenie skórne, zakażenie wirusowe skóry, zanik skóry, zapalenie skóry wokół ust
Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Hydrokortyzon Allefin Max 10 mg/g

Hydrokortyzon Allefin Max, krem zawierający 10 mg/g hydrokortyzonu octanu, wymaga szczególnej ostrożności podczas stosowania u kobiet w ciąży oraz karmiących piersią. W okresie ciąży preparat powinien być stosowany wyłącznie w sytuacjach, gdy korzyści terapeutyczne przewyższają potencjalne ryzyko dla płodu, z preferencją krótkotrwałej terapii na małych powierzchniach skóry, zwłaszcza w pierwszym trymestrze. U pacjentek karmiących piersią brak jest jednoznacznych danych dotyczących przenikania hydrokortyzonu do mleka, dlatego zaleca się ograniczenie stosowania do niezbędnego minimum, z zachowaniem ostrożności i minimalizacją powierzchni aplikacji, aby zmniejszyć ryzyko wchłaniania ogólnoustrojowego.
alkohol cetylowy, alkohol stearylowy, aplikacja miejscowa, glikokortykosteroid, glikol propylenowy, hydrokortyzon, hydrokortyzon octan, karmienie piersią, metylu parahydroksybenzoesan, objaw niepożądany, pierwszy trymestr ciąży, propylu parahydroksybenzoesan, ryzyko dla płodu, schemat dawkowania, stężenie leku, substancja pomocnicza, wchłanianie do krwiobiegu, wchłanianie ogólnoustrojowe
Leksykon leków
Przedawkowanie – Hydrocortisonum AFP 10 mg/g

Przedawkowanie hydrokortyzonu octanu w kremie o stężeniu 10 mg/g stanowi poważne zagrożenie kliniczne, zwłaszcza przy długotrwałym stosowaniu na rozległe powierzchnie skóry, co zwiększa wchłanianie substancji do krwioobiegu i ryzyko działań ogólnoustrojowych. Przewlekła nadmierna absorpcja prowadzi do supresji osi podwzgórze-przysadka-nadnercza, skutkując zaburzeniami wydzielania endogennych hormonów steroidowych. W populacji pediatrycznej może to powodować zahamowanie wzrostu i rozwoju. Klinicznie przedawkowanie manifestuje się hiperglikemią, cukromoczem oraz objawami zespołu Cushinga, takimi jak twarz księżycowata, centralne otłuszczenie, rozstępy, nadciśnienie i osłabienie mięśniowe.
bariera naskórkowa, cukromocz, glikokortykosteroid, glukoneogeneza wątrobowa, gospodarka wapniowo-fosforanowa, hiperglikemia, hydrokortyzon octan, insulinooporność, opatrunek okluzyjny, oś podwzgórze-przysadka-nadnercza, rozstępy, twarz księżycowata, zespół Cushinga

hydrokortyzon octan

Powiązane wpisy

Wskazania do stosowania – Hydrocortisonum Amara 5 mg/g

Właściwości farmakokinetyczne – Hydrokortyzon Allefin Max 10 mg/g

Specjalne ostrzeżenia – Hydrocortisonum AFP

Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Fusacid H (20 mg + 10 mg)/g

Przeciwwskazania – Hydrocortisonum AFP 10 mg/g

Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Hydrokortyzon Allefin Max 10 mg/g

Przedawkowanie – Hydrocortisonum AFP 10 mg/g