zakażenie grzybicze u pacjenta z przedłużoną neutropenią
Wskazanie

Zakażenie grzybicze u pacjenta z przedłużoną neutropenią stanowi poważne powikłanie, najczęściej występujące u osób poddawanych intensywnej chemioterapii, po przeszczepieniu szpiku kostnego lub narządów oraz u pacjentów z wrodzonymi lub nabytymi niedoborami odporności. Neutropenia, definiowana jako spadek liczby neutrofili poniżej 0,5 x 10^9/l, gdy utrzymuje się powyżej 7-10 dni, znacząco zwiększa ryzyko inwazyjnych zakażeń grzybiczych, szczególnie wywołanych przez Candida spp. i Aspergillus spp.

W leczeniu tych zakażeń stosuje się różne grupy leków przeciwgrzybiczych. Azole, takie jak flukonazol (Diflucan, Flukonazol, Flucofast), worykonazol (Vfend, Voriconazole), posakonazol (Noxafil, Posaconazole) są często lekami pierwszego wyboru. W przypadkach oporności lub nietolerancji azoli stosowane są echinokandyny: kaspofungina (Cancidas), anidulafungina (Ecalta) i mikafungina (Mycamine). W ciężkich zakażeniach lub przy nieskuteczności innych terapii stosuje się amfoterycynę B w postaci liposomalnej (AmBisome) lub kompleksu lipidowego (Abelcet).

Największe trudności w leczeniu zakażeń grzybiczych u pacjentów z przedłużoną neutropenią obejmują: opóźnioną diagnostykę (objawy są często niespecyficzne), narastającą oporność patogenów na dostępne leki, interakcje lekowe (szczególnie azoli z innymi lekami), toksyczność stosowanych preparatów (zwłaszcza nefrotoksyczność amfoterycyny B) oraz wysokie koszty terapii. Dodatkowo, skuteczność leczenia jest ściśle związana z możliwością przywrócenia prawidłowej funkcji układu immunologicznego, co bywa niemożliwe do osiągnięcia w krótkim czasie.

W postępowaniu klinicznym istotną rolę odgrywa profilaktyka przeciwgrzybicza u pacjentów wysokiego ryzyka, wczesne wdrożenie terapii empirycznej przy podejrzeniu zakażenia oraz leczenie celowane po identyfikacji patogenu. Należy pamiętać, że równie ważne jak farmakoterapia jest leczenie wspomagające: stosowanie czynników wzrostu kolonii granulocytów (G-CSF) w celu skrócenia czasu trwania neutropenii, odpowiednie żywienie pacjenta oraz kontrola ognisk infekcji poprzez usunięcie cewników centralnych w przypadku podejrzenia, że są źródłem zakażenia.