Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Tetracyklina

Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie stosowania tetracykliny

Tetracyklina jest antybiotykiem o szerokim spektrum działania, stosowanym w różnych postaciach farmaceutycznych. Dane przedkliniczne dotyczące bezpieczeństwa stosowania tej substancji pochodzą z różnorodnych badań, które dostarczają informacji na temat potencjalnych zagrożeń związanych z jej stosowaniem.¹

Badania karcinogenności i mutagenności

Dostępne dane niekliniczne dla tetracykliny pochodzące z konwencjonalnych badań farmakologicznych bezpieczeństwa, toksyczności po podaniu wielokrotnym oraz genotoksyczności nie wskazują na żadne szczególne zagrożenie dla ludzi.² Należy jednak zauważyć, że długoterminowe badania na zwierzętach dotyczące karcinogennego działania tetracykliny nie zostały przeprowadzone w pełnym zakresie.³

Interesujące jest, że działanie onkogenne stwierdzono w badaniach wykonanych na szczurach z innymi antybiotykami z grupy tetracyklin, w tym:

• oksytetracyklina – powodowała nowotwory nadnerczy i przysadki mózgowej
• minocyklina – powodowała nowotwory tarczycy

⁴

W zakresie potencjalnego działania mutagennego, w badaniach in vitro wykonanych na komórkach zwierzęcych uzyskano pozytywne wyniki testów na mutagenność tetracykliny i oksytetracykliny.⁵ Natomiast badania przeprowadzone na zwierzętach, którym systematycznie aplikowano na skórę kortykosteroidy (w tym w połączeniu z tetracykliną, jak w przypadku produktu Polcortolon TC), nie wykazały mutagennego działania kortykosteroidów.⁶

Wpływ na rozród i płodność

Badania na zwierzętach dostarczyły istotnych informacji na temat wpływu tetracykliny na rozród i płodność. U samców szczurów obserwowano zaburzenia płodności, które dotyczyły w szczególności plemników i jąder.⁷ Interesujące jest, że tetracyklina podawana doustnie szczurom w dawce 250 mg/kg mc. na dobę nie miała widocznego wpływu na płodność u samic.⁸ Warto jednak zaznaczyć, że wpływ tetracykliny na płodność u samców szczurów nie był szczegółowo badany.⁹

Toksyczność rozwojowa i embriotoksyczność

Wyniki badań przeprowadzonych na zwierzętach wskazują, że tetracyklina przechodzi przez łożysko, jest obecna w tkankach płodu i może działać toksycznie na rozwój płodu. Toksyczność rozwojowa dotyczy często opóźnienia rozwoju kośćca.¹⁰ Dodatkowo, u zwierząt, którym podawano tetracyklinę we wczesnej ciąży, obserwowano embriotoksyczność.¹¹

Badania wykazały również, że tetracyklina przenika do mleka u samic szczurów, co może mieć znaczenie dla oceny bezpieczeństwa stosowania tetracykliny w okresie laktacji.¹²

Badania produktów złożonych zawierających tetracyklinę

W przypadku produktu leczniczego Pylera, który jest produktem złożonym zawierającym chlorowodorek tetracykliny, metronidazol i bizmutu potasu cytrynian zasadowy, nie przeprowadzono dedykowanych badań przedklinicznych dla całego produktu złożonego.¹³ Dane bezpieczeństwa opierają się na badaniach poszczególnych składników.

W przypadku produktu Polcortolon TC, który zawiera tetracykliny chlorowodorek w połączeniu z triamcynolonu acetonidem, brak jest doniesień klinicznych dotyczących toksyczności produktu.¹⁴

Ocena ogólna bezpieczeństwa przedklinicznego

W przypadku produktu Tetralysal, który zawiera limecyklinę (pochodną tetracykliny), producent informuje, że dane przedkliniczne nie zostały szczegółowo opisane z uwagi na szerokie stosowanie tetracyklin u ludzi od ponad 40 lat.¹⁵

Ogólnie, dane niekliniczne wynikające z konwencjonalnych badań farmakologicznych dotyczących bezpieczeństwa, badań toksyczności po podaniu wielokrotnym, genotoksyczności, potencjalnego działania rakotwórczego oraz toksycznego wpływu na rozród i rozwój potomstwa nie ujawniają żadnego szczególnego zagrożenia tetracykliny dla człowieka przy stosowaniu zgodnie z zaleceniami.¹⁶