Przeciwwskazania stosowania
Stokłosa

Przeciwwskazania stosowania substancji stokłosa. Kiedy i w jakich warunkach odradzić pacjentowi stosowanie tej substancji?

Stokłosa (Bromus spp.) stanowi jeden z komponentów mieszanki alergoidów pyłku 13 traw, stosowanej w produktach leczniczych immunoterapii swoistej, takich jak Pollinex+Rye. Przy kwalifikacji pacjentów do leczenia z wykorzystaniem preparatów zawierających ekstrakty stokłosy należy bezwzględnie uwzględnić szereg przeciwwskazań, które mogą stanowić podstawę do odroczenia lub wykluczenia pacjenta z terapii. Poniżej przedstawiono szczegółowe przeciwwskazania do stosowania substancji aktywnej stokłosa w formie alergoidu w preparacie immunoterapii swoistej.¹

Nadwrażliwość na substancje pomocnicze

Stosowanie preparatów zawierających stokłosę jest przeciwwskazane u pacjentów z nadwrażliwością na którąkolwiek substancję pomocniczą produktu leczniczego. W przypadku produktu Pollinex+Rye alergeny stokłosy i innych traw są adsorbowane na L-tyrozynie i modyfikowane aldehydem glutarowym, co również może być potencjalnym źródłem reakcji alergicznej.^{2 3}

Stany zapalne i infekcje

Bezwzględnym przeciwwskazaniem do stosowania immunoterapii zawierającej stokłosę są chroniczne lub ostre zakażenia oraz stany zapalne. W takich przypadkach zaleca się odroczenie leczenia do czasu całkowitego ustąpienia objawów infekcji lub stanu zapalnego.⁴

Schorzenia narządów docelowych

Immunoterapia alergenowa z wykorzystaniem ekstraktów stokłosy jest przeciwwskazana u pacjentów z wtórnymi zmianami narządu, w którym zachodzi reakcja alergiczna. Dotyczy to w szczególności:⁵

• Rozedmy płuc
• Rozstrzeni oskrzelowych
• Innych strukturalnych zmian w układzie oddechowym

⁶

Astma oskrzelowa z utrwalonymi zaburzeniami

Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów z astmą oskrzelową. Przeciwwskazaniem do stosowania immunoterapii alergenowej zawierającej stokłosę jest astma oskrzelowa z trwałymi zaburzeniami czynności płuc, gdzie wartość natężonej objętości wydechowej pierwszosekundowej (FEV1) wynosi poniżej 70% wartości należnej, pomimo zastosowania odpowiedniego leczenia farmakologicznego.⁷

Choroby autoimmunologiczne

Stosowanie immunoterapii zawierającej stokłosę jest przeciwwskazane u pacjentów z chorobami autoimmunologicznymi, takimi jak:⁸

• Zaburzenia czynności wątroby o podłożu autoimmunologicznym
• Zaburzenia czynności nerek o podłożu autoimmunologicznym
• Zaburzenia czynności układu nerwowego o charakterze autoimmunologicznym
• Choroby tarczycy o podłożu autoimmunologicznym
• Choroby reumatoidalne

⁹

Niedobory odporności

Immunoterapia alergenowa zawierająca stokłosę jest przeciwwskazana u pacjentów z niedoborami odporności, zarówno wrodzonymi, jak i nabytymi. Dotyczy to również stanów obniżonej odporności spowodowanych leczeniem immunosupresyjnym, np. po przeszczepach narządów, w chorobach autoimmunologicznych czy podczas terapii cytostatycznej.¹⁰

Choroby nowotworowe

Pacjenci z chorobami nowotworowymi, niezależnie od ich typu i lokalizacji, nie powinni być poddawani immunoterapii alergenowej zawierającej stokłosę. Przeciwwskazanie to wynika z potencjalnego wpływu immunoterapii na układ immunologiczny pacjenta, co mogłoby interferować z naturalną odpowiedzią przeciwnowotworową organizmu lub efektami leczenia przeciwnowotworowego.¹¹

Przyjmowanie leków beta-adrenolitycznych

Przeciwwskazaniem do stosowania immunoterapii z ekstraktem stokłosy jest równoczesne przyjmowanie leków beta-adrenolitycznych (beta-blokerów). Leki te mogą zmniejszać skuteczność adrenaliny (epinefryny) stosowanej w leczeniu potencjalnych reakcji anafilaktycznych, które mogą wystąpić w trakcie immunoterapii alergenowej.¹²

Przeciwwskazania do stosowania epinefryny

Ze względu na potencjalne ryzyko wystąpienia reakcji anafilaktycznej podczas immunoterapii alergenowej, pacjenci z przeciwwskazaniami do stosowania epinefryny (adrenaliny) nie mogą być kwalifikowani do leczenia preparatami zawierającymi stokłosę. Adrenalina jest lekiem pierwszego wyboru w przypadku ciężkich reakcji alergicznych, a jej stosowanie powinno być możliwe u wszystkich pacjentów poddawanych immunoterapii.¹³

Zaburzenia przemiany tyrozyny

Ponieważ alergeny stokłosy w preparacie Pollinex+Rye są adsorbowane na L-tyrozynie, przeciwwskazaniem do stosowania tego produktu są zaburzenia przemiany tyrozyny, szczególnie:^{14 15}

• Tyrozynemia
• Alkaptonuria

¹⁶

Przeciwwskazania wiekowe

Stosowanie preparatów zawierających stokłosę w formie alergoidów jest przeciwwskazane u dzieci poniżej 6. roku życia. Jest to związane z brakiem wystarczających danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności stosowania immunoterapii alergenowej w tej grupie wiekowej.¹⁷

Ogólne zalecenia dla lekarzy

Przy kwalifikacji pacjentów do immunoterapii alergenowej zawierającej stokłosę należy przeprowadzić dokładny wywiad medyczny oraz wykonać odpowiednie badania diagnostyczne w celu wykluczenia wyżej wymienionych przeciwwskazań. Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów z astmą oskrzelową, gdyż wymagają oni dokładnej oceny funkcji płuc przed rozpoczęciem leczenia. W przypadku wątpliwości co do kwalifikacji pacjenta, zaleca się konsultację z alergologiem doświadczonym w prowadzeniu immunoterapii swoistej.¹⁸