Właściwości farmakokinetyczne
Inozyna

Inozyna pranobeks, będąca kompleksem inozyny oraz 4-acetamidobenzoesanu (PAcBA) w stosunku molarnym 1:3, charakteryzuje się wysoką biodostępnością po podaniu doustnym (≥90%). Maksymalne stężenia w osoczu osiągają odpowiednio 3,7 μg/ml dla N,N-dimetylamino-2-propanolu (DIP) po 2 godzinach oraz 9,4 μg/ml dla PAcBA po 1 godzinie. Eliminacja zachodzi głównie przez nerki, z wydalaniem 95% DIP i jego metabolitu N-tlenku oraz 85% PAcBA i jego metabolitów w moczu w ciągu 24 godzin. Okres półtrwania wynosi 3,5 godziny dla DIP i 50 minut dla PAcBA. Składowa inozynowa metabolizowana jest do kwasu moczowego, ksantyny i hipoksantyny, z odzyskiem do 70% dawki w moczu (dane zwierzęce). AUC dla DIP i PAcBA wynosi odpowiednio ≥88% i ≥77%, co potwierdza efektywną absorpcję i dystrybucję substancji czynnych.

Właściwości farmakokinetyczne inozyny pranobeksu

Inozyna pranobeks jest kompleksem zawierającym inozynę oraz 4-acetamidobenzoesan 2-hydroksypropylodimetyloamoniowy (lub sole kwasu 4-acetamidobenzoesowego z N,N-2-dimetyloamino-2-propanolem) w stosunku molarnym 1:3. Każda składowa tego kompleksu charakteryzuje się odrębnymi właściwościami farmakokinetycznymi, które zostaną szczegółowo opisane poniżej.1 2 3 4 5 6

Wchłanianie

Po podaniu doustnym u człowieka, inozyna pranobeks charakteryzuje się natychmiastowym i niemal całkowitym wchłanianiem (≥90%) z przewodu pokarmowego, po czym szybko pojawia się we krwi. Badania na małpach Rhesus wykazały, że po podaniu doustnym, 94-100% składników: DIP (N,N-dimetylamino-2-propanol) oraz PAcBA (kwas p-acetamidobenzoesowy) jest wykrywanych w moczu, co odpowiada wartościom obserwowanym po podaniu dożylnym.7 8 9 10

Dystrybucja

Badania z użyciem materiału znakowanego radioaktywnie wykazały, że po podaniu inozyny pranobeksu u małp, substancja ta jest dystrybuowana do różnych narządów. Obserwowano rozkład aktywności promieniotwórczej w następującej kolejności malejącej: nerki, płuca, wątroba, serce, śledziona, jądra, trzustka, mózg i mięśnie szkieletowe.11 12 13 14

Metabolizm

Badania farmakologiczne wykazały, że po podaniu doustnym 1 grama inozyny pranobeksu u ludzi, stężenie DIP w osoczu osiąga wartość 3,7 μg/ml po około 2 godzinach, natomiast stężenie PAcBA wynosi 9,4 μg/ml po 1 godzinie od podania.15 16 17 18

W badaniach nad tolerancją dawki u ludzi zaobserwowano, że wzrost stężenia kwasu moczowego, który jest wskaźnikiem metabolizmu składowej inozynowej, nie ma charakteru liniowego. Stężenie to waha się w zakresie ±10% pomiędzy 1 a 3 godziną po podaniu leku.19 20 21 22

Głównym metabolitem DIP u ludzi jest N-tlenek, natomiast PAcBA metabolizowany jest głównie do o-acyloglukuronidu.23 24 25 26

Należy zaznaczyć, że składowa inozynowa jest metabolizowana w procesie degradacji puryn do kwasu moczowego, dlatego badania z użyciem substancji znakowanych radioaktywnie nie są odpowiednie do oceny jej metabolizmu u ludzi.27 28 29

Eliminacja

Eliminacja składowych inozyny pranobeksu zachodzi głównie przez nerki. W badaniach wykazano, że 24-godzinne wydalanie PAcBA wraz z jego głównym metabolitem z moczem, w warunkach stanu równowagi podczas dawkowania 4 g na dobę, wynosiło około 85% podanej dawki.30 31 32 33

Z kolei 95% radioaktywności związanej z DIP odzyskano z moczem w postaci niezmienionego DIP oraz jego metabolitu – N-tlenku DIP.34 35 36 37

Okres półtrwania w fazie eliminacji wynosi 3,5 godziny dla DIP oraz 50 minut dla PAcBA.38 39 40 41

W przypadku inozynowej składowej kompleksu, badania na zwierzętach wykazały, że po doustnym podaniu tabletek do 70% podanej dawki inozyny może być odzyskane jako kwas moczowy w moczu, a pozostała ilość wydalana jest w postaci zwykłych metabolitów, takich jak ksantyna i hipoksantyna.42 43 44 45

Biodostępność (AUC)

Dane dotyczące biodostępności składowych inozyny pranobeksu wskazują, że w warunkach stanu równowagi odzyskiwanie z moczem składowej PAcBA oraz jej metabolitu wynosiło ≥90% spodziewanej wartości.46 90% spodziewanej wartości.”>47 48 49

Odsetek odzyskiwanej składowej DIP oraz jej metabolitu wynosił ≥76%.50 76%.”>51 52 76%.”>53

Osoczowy AUC (pole pod krzywą stężenia w funkcji czasu) wynosił ≥88% dla DIP oraz ≥77% dla PAcBA.54 88% dla DIP oraz >77% dla PAcBA.”>55 56 57

Parametry farmakokinetyczne inozyny pranobeksu – zestawienie

Parametr DIP (N,N-dimetylamino-2-propanol) PAcBA (kwas p-acetamidobenzoesowy) Składowa inozynowa
Maksymalne stężenie w osoczu 3,7 μg/ml (po 2 godz.) 9,4 μg/ml (po 1 godz.) Mierzona jako kwas moczowy
Główny metabolit N-tlenek o-acyloglukuronid Kwas moczowy, ksantyna, hipoksantyna
Okres półtrwania w fazie eliminacji 3,5 godziny 50 minut Brak danych u ludzi
Wydalanie z moczem 95% (jako DIP i N-tlenek) 85% (jako PAcBA i metabolity) 70% jako kwas moczowy (dane ze zwierząt)
Biodostępność (AUC) ≥88% ≥77% Brak danych
Odzyskiwanie z moczem ≥76% ≥90% Brak danych u ludzi

58 88% dla DIP oraz >77% dla PAcBA. […] Odsetek odzyskiwanej składowej DIP oraz jej metabolitu wynosił >76%.”>59 60

Różnice farmakokinetyczne pomiędzy postaciami farmaceutycznymi

W dostępnych źródłach nie przedstawiono istotnych różnic farmakokinetycznych pomiędzy różnymi postaciami farmaceutycznymi inozyny pranobeksu (tabletki, syrop). Zarówno preparaty Akvir, Eloprine, Eloprine Forte, Groprinosin, Groprinosin Baby, Groprinosin Forte, Inuprin Forte, Neosine i Pranosin wykazują podobny profil farmakokinetyczny substancji czynnej, niezależnie od formy farmaceutycznej.61 62 63

Należy jednak zaznaczyć, że inozyna pranobeks we wszystkich postaciach farmaceutycznych charakteryzuje się szybkim i niemal całkowitym wchłanianiem z przewodu pokarmowego, co potwierdza wysoką biodostępność substancji czynnej zarówno w postaciach stałych (tabletki), jak i płynnych (syrop).64 65

  1. 17.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl