Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
Epinefryna

Wpływ epinefryny na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn

Epinefryna (adrenalina) jest substancją czynną wykorzystywaną w różnych produktach leczniczych, często w sytuacjach nagłych, jak w przypadku wstrząsu anafilaktycznego, lub jako składnik preparatów stosowanych w znieczuleniu miejscowym. Jej wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn różni się w zależności od stężenia, postaci farmaceutycznej oraz wskazania, w którym jest stosowana.¹

Epinefryna w autostrzykawkach stosowanych w leczeniu reakcji alergicznych

W przypadku produktu leczniczego EpiPen Jr., zawierającego 150 mikrogramów (0,15 mg) epinefryny w pojedynczej dawce (0,3 ml), dokumentacja rejestracyjna nie wskazuje na ograniczenia dotyczące prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn.² Jednakże należy wziąć pod uwagę, że EpiPen Jr. jest przeznaczony dla dzieci o masie ciała od 15 kg do 30 kg, więc kwestia prowadzenia pojazdów zazwyczaj nie dotyczy głównej grupy docelowej tego leku.

Natomiast w przypadku produktu EpiPen Senior, zawierającego 300 mikrogramów (0,3 mg) epinefryny w pojedynczej dawce (0,3 ml), dokumentacja rejestracyjna zawiera wyraźne przeciwwskazanie dotyczące prowadzenia pojazdów po zastosowaniu leku. Nie zaleca się, aby pacjent po podaniu epinefryny prowadził pojazd lub obsługiwał maszyny, ponieważ objawy wstrząsu anafilaktycznego mogą mieć wpływ na stan pacjenta.³

Należy podkreślić, że przeciwwskazanie to wynika nie tylko z działania samej epinefryny, ale przede wszystkim z powodu stanu klinicznego pacjenta, czyli wstrząsu anafilaktycznego, który sam w sobie stanowi stan zagrożenia życia i uniemożliwia bezpieczne prowadzenie pojazdów czy obsługę maszyn. Lekarz powinien bezwzględnie poinformować pacjenta o konieczności powstrzymania się od prowadzenia pojazdów po epizodzie anafilaksji wymagającym podania epinefryny.

Epinefryna w preparatach do znieczulenia stosowanych w stomatologii

W przypadku produktów zawierających epinefrynę w skojarzeniu z artykainą, stosowanych w znieczuleniu stomatologicznym, wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn jest dokładniej opisany i wymaga szczególnej uwagi lekarza.

Produkt leczniczy Ubistesin, zawierający 40 mg artykainy chlorowodorku i 0,006 mg epinefryny chlorowodorku (co odpowiada 0,005 mg epinefryny) w 1 ml roztworu, może wywierać niewielki wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn. Po jego podaniu mogą wystąpić następujące działania niepożądane:⁴

• Zawroty głowy
• Zaburzenia widzenia
• Zmęczenie

⁵

Podobnie Ubistesin forte, zawierający wyższe stężenie epinefryny (0,012 mg epinefryny chlorowodorku, co odpowiada 0,01 mg epinefryny w 1 ml roztworu) również może wywierać niewielki wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn, powodując te same objawy niepożądane.⁶

W przypadku obu tych preparatów (Ubistesin i Ubistesin forte) dokumentacja rejestracyjna zawiera zalecenie, aby pacjenci nie opuszczali poczekalni u stomatologa po zabiegu stomatologicznym do czasu powrotu prawidłowego samopoczucia, co zazwyczaj następuje w ciągu 30 minut.^{7 8}

Zalecenia dla lekarzy dotyczące informowania pacjentów o wpływie epinefryny na prowadzenie pojazdów

Ze względu na różne postacie farmaceutyczne i wskazania do stosowania epinefryny, lekarz powinien dostosować zalecenia dotyczące prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn w zależności od konkretnego produktu leczniczego i sytuacji klinicznej:

W przypadku autostrzykawek z epinefryną

Lekarz przepisujący EpiPen Senior powinien wyraźnie poinformować pacjenta, że po użyciu autostrzykawki z epinefryną nie powinien prowadzić pojazdów ani obsługiwać maszyn.⁹ Należy również podkreślić, że po wystąpieniu reakcji anafilaktycznej pacjent powinien jak najszybciej skontaktować się z lekarzem lub wezwać pogotowie ratunkowe, a nie podejmować samodzielną jazdę samochodem.

W przypadku znieczulenia stomatologicznego z epinefryną

Stomatolodzy stosujący preparaty zawierające epinefrynę (Ubistesin, Ubistesin forte) powinni:^{10 11}

• Poinformować pacjenta o możliwości wystąpienia zawrotów głowy, zaburzeń widzenia i zmęczenia po zabiegu
• Zalecić pozostanie w poczekalni przez co najmniej 30 minut po zabiegu
• Upewnić się, że samopoczucie pacjenta wróciło do normy przed opuszczeniem gabinetu
• Zalecić powstrzymanie się od prowadzenia pojazdów bezpośrednio po zabiegu, jeśli wystąpiły jakiekolwiek objawy niepożądane

^{12 13}

Dodatkowe uwagi dla lekarzy

Przy przepisywaniu lub podawaniu preparatów zawierających epinefrynę, lekarz powinien wziąć pod uwagę, że:

• Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów może być bardziej nasilony u pacjentów wrażliwych na działanie epinefryny
• Interakcje z innymi lekami (np. beta-blokerami, lekami przeciwdepresyjnymi) mogą modyfikować odpowiedź organizmu na epinefrynę
• W przypadku wyższych dawek epinefryny (np. w stanach zagrożenia życia) działania ogólnoustrojowe mogą być bardziej nasilone

Należy podkreślić, że obowiązkiem lekarza jest indywidualne dostosowanie zaleceń dotyczących prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn w zależności od stanu klinicznego pacjenta, zastosowanego preparatu oraz ewentualnych działań niepożądanych, które wystąpiły po podaniu epinefryny.