Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Epinefryna

Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie stosowania epinefryny

Epinefryna (adrenalina) jest substancją czynną występującą w lekach takich jak EpiPen Jr., EpiPen Senior oraz w preparatach znieczulających miejscowo w mniejszych dawkach, jak Ubistesin i Ubistesin forte. Dostępne dane przedkliniczne dotyczące bezpieczeństwa stosowania epinefryny różnią się w zależności od preparatu i jego zastosowania klinicznego.^{1 2}

Epinefryna w produktach EpiPen

W przypadku produktów EpiPen Jr. (150 mikrogramów epinefryny na dawkę) oraz EpiPen Senior (300 mikrogramów epinefryny na dawkę), dokumentacja przedkliniczna jest ograniczona. Charakterystyki produktów leczniczych wskazują na brak danych nieklinicznych, które miałyby istotne znaczenie dla lekarza zalecającego stosowanie tych leków.^{3 4}

Epinefryna w produktach znieczulających miejscowo

Znacznie bardziej rozbudowane dane przedkliniczne pochodzą z badań preparatów zawierających epinefrynę w połączeniu z artykainą, jak Ubistesin (0,005 mg epinefryny/ml) oraz Ubistesin forte (0,01 mg epinefryny/ml). Konwencjonalne badania farmakologiczne dotyczące bezpieczeństwa, toksyczności przewlekłej, toksycznego wpływu na rozród oraz genotoksyczności nie wykazały szczególnego zagrożenia dla człowieka przy stosowaniu dawek terapeutycznych.^{5 6}

Właściwości farmakologiczne epinefryny w badaniach przedklinicznych

Badania przedkliniczne potwierdzają, że epinefryna wykazuje działanie sympatykomimetyczne, co jest zgodne z jej profilem farmakologicznym i zastosowaniem klinicznym w stanach nagłych oraz jako dodatek w preparatach znieczulających.^{7 8}

Badania toksyczności

W przypadku kombinacji artykainy z epinefryną, badania na zwierzętach wykazały, że podskórne wstrzyknięcie powodowało wystąpienie działań niepożądanych, ale dopiero przy znacznych dawkach – od 50 mg/kg mc. na dobę u szczurów oraz 80 mg/kg mc. na dobę u psów po 4 tygodniach codziennego powtarzanego podawania. Należy podkreślić, że wyniki te mają niewielkie znaczenie w odniesieniu do praktyki klinicznej, gdzie stosuje się doraźne podania.^{9 10}

Toksyczny wpływ na rozród

Badania na zwierzętach wykazały, że epinefryna może wykazywać działanie teratogenne, jednak występuje ono jedynie przy ekspozycji znacznie przekraczającej maksymalną ekspozycję u człowieka. Te obserwacje mają zatem niewielkie znaczenie w praktyce klinicznej.^{11 12}

Badania toksycznego wpływu na reprodukcję przeprowadzone dla połączenia artykainy (40 mg/ml) z epinefryną (10 mikrogramów/ml) podawanych podskórnie w dawkach do 80 mg/kg mc. na dobę nie wykazały działań niepożądanych na:

• płodność
• rozwój zarodka/płodu
• rozwój przed i pourodzeniowy

^{13 14}

Genotoksyczność

Badania genotoksyczności epinefryny wykazały niejednoznaczne wyniki. Badania in vitro i in vivo epinefryny dostarczyły sprzecznych danych dotyczących jej potencjału genotoksycznego.^{15 16}

Natomiast badania in vivo przeprowadzane z artykainą w skojarzeniu z epinefryną nie wykazały działania genotoksycznego, co ma szczególne znaczenie dla oceny bezpieczeństwa stosowania kombinacji tych substancji w praktyce klinicznej.^{17 18}

Przydatność danych przedklinicznych w praktyce klinicznej

Należy podkreślić, że w przypadku produktów EpiPen Jr. i EpiPen Senior, które zawierają epinefrynę jako jedyną substancję czynną w dawkach odpowiednio 150 i 300 mikrogramów na dawkę, dokumentacja przedkliniczna jest skąpa i zgodnie z ChPL brak jest danych nieklinicznych mających istotne znaczenie dla praktyki klinicznej.^{19 20}

Z kolei badania przedkliniczne dotyczące produktów Ubistesin i Ubistesin forte, gdzie epinefryna występuje jako składnik pomocniczy w połączeniu z artykainą, dostarczają więcej informacji, ale należy je interpretować w kontekście połączenia obu substancji. W tych badaniach wykazano bezpieczeństwo stosowania dawek terapeutycznych, a potencjalne zagrożenia pojawiały się jedynie przy dawkach znacznie przekraczających stosowane klinicznie.^{21 22}