Specjalne ostrzeżenia
Zoladex

Produkt leczniczy Zoladex 3,6 mg, zawierający 3,6 mg gosereliny octanu w formie implantu podskórnego, wymaga szczególnej ostrożności podczas stosowania u pacjentów z niskim BMI, przyjmujących leki przeciwkrzepliwe oraz u mężczyzn z ryzykiem niedrożności moczowodów lub ucisku na rdzeń kręgowy. W pierwszym miesiącu terapii konieczna jest ścisła kontrola kliniczna, a w przypadku pojawienia się objawów takich jak zaburzenia czynności nerek lub ucisk na rdzeń, należy wdrożyć standardowe leczenie powikłań. Zaleca się profilaktyczne stosowanie antyandrogenu, np. octanu cyproteronu w dawce 300 mg/dobę, na 3 dni przed i 3 tygodnie po rozpoczęciu terapii, aby zapobiec początkowemu wzrostowi stężenia testosteronu. U pacjentów leczonych analogami LHRH, w tym Zoladexem, obserwuje się redukcję wysycenia mineralnego kości, co może być częściowo kompensowane przez bisfosfoniany, zwłaszcza u osób z czynnikami ryzyka osteoporozy (np. nadużywanie alkoholu, palenie, długotrwała terapia kortykosteroidami). Ponadto, u mężczyzn może wystąpić pogorszenie tolerancji glukozy, co wymaga monitorowania stężenia glukozy we krwi.

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania produktu Zoladex 3,6 mg

Produkt leczniczy Zoladex 3,6 mg (implant podskórny zawierający gosereliny octan w ilości odpowiadającej 3,6 mg gosereliny) wymaga zachowania szczególnych środków ostrożności podczas stosowania u określonych grup pacjentów oraz w określonych sytuacjach klinicznych. Poniżej przedstawiono szczegółowe wytyczne dotyczące bezpiecznego stosowania produktu.1

Urazy w miejscu podania

Podczas stosowania produktu Zoladex raportowano przypadki urazów w miejscu podania, takie jak ból, krwiak, krwawienie i uszkodzenie naczyń. Pacjenci, u których wystąpiły takie zdarzenia niepożądane, powinni być obserwowani pod kątem objawów podmiotowych i przedmiotowych krwawienia do jamy brzusznej. W bardzo rzadkich przypadkach błąd w technice podania prowadził do uszkodzenia naczyń i wstrząsu krwotocznego, co wymagało przetoczenia krwi oraz interwencji chirurgicznej.2

Szczególną ostrożność należy zachować podczas podawania produktu Zoladex pacjentom o niskim wskaźniku masy ciała (BMI) i/lub przyjmującym leki przeciwkrzepliwe, ze względu na podwyższone ryzyko powikłań związanych z podaniem implantu.3

Stosowanie u dzieci i młodzieży

Nie zaleca się stosowania produktu Zoladex u dzieci i młodzieży ze względu na brak danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności stosowania w tej grupie pacjentów.4

Ostrzeżenia dotyczące stosowania u mężczyzn

Ryzyko ucisku na rdzeń kręgowy i niedrożności moczowodów

U mężczyzn ze zwiększonym ryzykiem wystąpienia niedrożności moczowodów lub ucisku na rdzeń kręgowy produkt Zoladex należy stosować ze szczególną ostrożnością. W pierwszym miesiącu leczenia wymagana jest ścisła kontrola kliniczna pacjenta. Pojawienie się lub nasilenie objawów takich jak ucisk na rdzeń kręgowy lub zaburzenia czynności nerek spowodowane niedrożnością moczowodów wymaga podjęcia standardowego leczenia tych powikłań.5

Zjawisko „flare” i stosowanie antyandrogenu

Należy rozważyć zastosowanie antyandrogenu, np. octanu cyproteronu (w dawce 300 mg na dobę) trzy dni przed rozpoczęciem i trzy tygodnie po rozpoczęciu terapii produktem Zoladex. Takie postępowanie zapobiega wystąpieniu zwiększonego stężenia testosteronu w początkowym okresie po zastosowaniu analogów LHRH, co mogłoby prowadzić do zaostrzenia objawów choroby podstawowej.6

Utrata masy kostnej u mężczyzn

Stosowanie analogów LHRH, w tym produktu Zoladex, może powodować redukcję wysycenia mineralnego kości. Wstępne dane sugerują, że zastosowanie bisfosfonianów w połączeniu z analogami LHRH może zmniejszać redukcję wysycenia mineralnego kości. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z dodatkowymi czynnikami ryzyka wystąpienia osteoporozy, takimi jak:7

  • stałe nadużywanie alkoholu
  • palenie tytoniu
  • długotrwała terapia lekami przeciwdrgawkowymi
  • długotrwała terapia kortykosteroidami
  • przypadki osteoporozy w rodzinie

Zmniejszona tolerancja glukozy

U mężczyzn przyjmujących analogi LHRH obserwowano zmniejszoną tolerancję glukozy. Może to świadczyć o wystąpieniu cukrzycy lub o zmniejszeniu kontroli glikemii u pacjentów z już zdiagnozowaną cukrzycą. Z tego powodu należy rozważyć konieczność regularnego kontrolowania stężenia glukozy we krwi u pacjentów leczonych produktem Zoladex.8

Ostrzeżenia dotyczące stosowania u kobiet

Rak sutka a wysycenie mineralne kości

Stosowanie analogów LHRH może powodować redukcję wysycenia mineralnego kości u pacjentek z rakiem sutka. Badania wykazały, że średnia utrata wysycenia kości po 2-letnim leczeniu wczesnego raka sutka wynosiła 6,2% w szyjce kości udowej i 11,5% w kręgosłupie na odcinku lędźwiowym.9

Utrata ta okazała się częściowo odwracalna po roku od zakończenia leczenia, prowadząc do regeneracji 3,4% w szyjce kości udowej i 6,4% w kręgosłupie na odcinku lędźwiowym w porównaniu do wartości wyjściowych. Należy jednak zaznaczyć, że dane dotyczące odzyskania wysycenia mineralnego kości są ograniczone. U większości kobiet aktualnie dostępne dane sugerują, że odbudowa kości występuje po zakończeniu leczenia.10

Wstępne dane wskazują, że stosowanie leku Zoladex w skojarzeniu z tamoksyfenem u pacjentek z rakiem sutka może zmniejszać redukcję wysycenia mineralnego kości.11

Łagodne wskazania a wysycenie mineralne kości

W przypadku stosowania produktu Zoladex w łagodnych wskazaniach, leczenie analogami LHRH może powodować redukcję wysycenia mineralnego kości średnio o 1% miesięcznie podczas 6-miesięcznego okresu terapii. Każde 10% zmniejszenia wysycenia mineralnego kości jest związane z 2- lub 3-krotnie zwiększonym ryzykiem złamań kości.12

U większości kobiet aktualnie dostępne dane wskazują, że odbudowa kości występuje po zakończeniu leczenia. U pacjentek z endometriozą leczonych produktem Zoladex zastosowanie hormonalnej terapii zastępczej zmniejsza utratę wysycenia mineralnego kości i objawy naczynioruchowe.13

Brak szczegółowych danych dotyczących pacjentek ze stwierdzoną osteoporozą lub z ryzykiem jej wystąpienia. U takich pacjentek należy rozważyć stosowanie leku Zoladex indywidualnie, rozpoczynając leczenie tylko wtedy, gdy korzyści przewyższają ryzyko związane z terapią. Należy również rozważyć zastosowanie dodatkowych środków mających na celu przeciwdziałanie zmniejszeniu wysycenia mineralnego kości.14

Czynniki ryzyka osteoporozy, które należy uwzględnić:15

  • stałe nadużywanie alkoholu
  • palenie tytoniu
  • długotrwała terapia lekami obniżającymi wysycenie mineralne kości (np. leki przeciwdrgawkowe lub kortykosteroidy)
  • przypadki osteoporozy w rodzinie
  • niedożywienie (np. jadłowstręt psychiczny)

Krwawienia z dróg rodnych

W początkowym etapie stosowania leku Zoladex u niektórych kobiet wystąpić mogą krwawienia z dróg rodnych o różnym czasie trwania i nasileniu. Takie krwawienia obserwowane są zwykle w pierwszym miesiącu od rozpoczęcia terapii i reprezentują krwawienia wynikające z odstawienia estrogenu. Oczekuje się, że zanikną one samoistnie. Jeśli natomiast krwawienie nadal występuje, należy przeprowadzić diagnostykę w celu ustalenia przyczyny.16

Brak danych klinicznych na temat wyników leczenia łagodnych schorzeń ginekologicznych produktem Zoladex dłużej niż 6 miesięcy.17

Stosowanie w rozrodzie wspomaganym

Stosowanie leku Zoladex może powodować zwiększony opór szyjki macicy, dlatego należy zachować ostrożność podczas rozwierania szyjki macicy.18

Produkt Zoladex może być stosowany w rozrodzie wspomaganym jedynie przez lekarza specjalistę mającego doświadczenie w tej dziedzinie.19

Po zastosowaniu produktu Zoladex 3,6 mg w skojarzeniu z gonadotropiną obserwowano, podobnie jak w przypadku stosowania innych leków z grupy agonistów LHRH, występowanie zespołu nadmiernej stymulacji owulacji (OHSS). Stymulacja cyklu powinna być ściśle monitorowana w celu wczesnego rozpoznania objawów rozwoju OHSS. W przypadku wystąpienia OHSS może być konieczne zaprzestanie podawania ludzkiej gonadotropiny łożyskowej.20

U pacjentek ze stwierdzonym zespołem policystycznych jajników lek Zoladex należy stosować w zapłodnieniu ze szczególną ostrożnością ze względu na możliwość stymulacji większej liczby komórek jajowych.21

Antykoncepcja podczas leczenia

Kobiety w wieku płodnym powinny stosować nie-hormonalne metody antykoncepcji podczas stosowania leku Zoladex i do czasu przywrócenia menstruacji po zakończeniu stosowania leku.22

Inne istotne ostrzeżenia

Depresja i nadciśnienie

Należy dokładnie kontrolować pacjentów ze stwierdzoną depresją lub nadciśnieniem tętniczym. U pacjentów leczonych produktem Zoladex raportowano o zmianach nastroju, w tym depresji.23

Wydłużenie odstępu QT

Leczenie antyandrogenowe może powodować wydłużenie odstępu QT. U pacjentów, u których wcześniej występowało wydłużenie odstępu QT lub u których obecne są czynniki ryzyka wydłużenia odstępu QT, a także u pacjentów przyjmujących równocześnie produkty lecznicze, które mogłyby powodować wydłużenie odstępu QT, przed rozpoczęciem leczenia produktem Zoladex lekarze powinni dokonać oceny stosunku korzyści do ryzyka, z uwzględnieniem prawdopodobieństwa wystąpienia torsade de pointes.24

Test antydopingowy

Należy mieć na uwadze, że stosowanie produktu Zoladex może wywoływać pozytywny wynik testu antydopingowego.25

  1. 13.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl