rak gruczołu krokowego o wysokim ryzyku nawrotu
Wskazanie

Rak gruczołu krokowego o wysokim ryzyku nawrotu to agresywna postać nowotworu prostaty, charakteryzująca się zwiększonym prawdopodobieństwem progresji choroby po leczeniu pierwotnym. Do czynników wysokiego ryzyka zalicza się: wysoki stopień w skali Gleasona (≥8), podwyższony poziom PSA (>20 ng/ml) oraz zaawansowane stadium kliniczne (≥T3a). Pacjenci z takim rozpoznaniem wymagają intensywnego, wielokierunkowego podejścia terapeutycznego.

Leczenie raka prostaty o wysokim ryzyku nawrotu najczęściej obejmuje terapię skojarzoną. Standardem jest prostatektomia radykalna z limfadenektomią lub radioterapia z długoterminową (2-3 lata) terapią deprywacją androgenów (ADT). W Polsce stosuje się analogi LHRH (Diphereline, Eligard, Zoladex), antagonisty GnRH (Firmagon) oraz antyandrogeny nowej generacji jak Erleada (apalutamid), Xtandi (enzalutamid), czy Nubeqa (darolutamid). W przypadkach wysokiego ryzyka coraz częściej stosuje się również docetaksel (Taxotere) jako uzupełnienie terapii hormonalnej.

Największym wyzwaniem w leczeniu pacjentów z rakiem prostaty o wysokim ryzyku nawrotu jest przewidywanie i wczesne wykrywanie progresji choroby. Mimo intensywnego leczenia, u około 30-35% pacjentów dochodzi do wznowy biochemicznej w ciągu 5 lat. Kolejną trudnością jest balansowanie między intensywnością terapii a jakością życia pacjenta – długotrwała deprywacja androgenowa wiąże się z licznymi działaniami niepożądanymi, takimi jak utrata masy kostnej, zespół metaboliczny, zaburzenia funkcji poznawczych czy dysfunkcje seksualne.

Nowoczesne podejście terapeutyczne obejmuje również leki ukierunkowane molekularnie, zwłaszcza u pacjentów z mutacjami w genach naprawy DNA (BRCA1/2, ATM). W takich przypadkach zastosowanie inhibitorów PARP, jak Lynparza (olaparib), może znacząco poprawić rokowanie. Coraz większą rolę odgrywa też indywidualizacja leczenia w oparciu o markery molekularne i obrazowanie za pomocą PSMA-PET, które pozwala na precyzyjniejsze określenie zaawansowania choroby i dostosowanie terapii.

Lista leków z tym wskazaniem

  1. 25.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl