Działania niepożądane
Xalofree 50 mcg/ml
Lek Xalofree (latanoprost 50 µg/ml, krople do oczu) wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, głównie ocznych, z częstością występowania od bardzo częstych do bardzo rzadkich. Najczęstsze działania obejmują trwałą pigmentację tęczówki (33% pacjentów w badaniach 5-letnich), przekrwienie spojówek, podrażnienie oka (pieczenie, świąd, uczucie ciała obcego) oraz zmiany w wyglądzie rzęs (wydłużenie, pogrubienie, zmiana koloru). Często obserwuje się także punktowe zapalenie rogówki, zapalenie brzegów powiek, ból oczu, światłowstręt i zapalenie spojówek. Rzadziej występują obrzęk powiek, zespół suchego oka, zapalenie rogówki, obrzęk plamki (w tym torbielowaty), zapalenie błony naczyniowej, a bardzo rzadko zmiany strukturalne rogówki, distichiasis, torbiele tęczówki czy pęcherzyca rzekoma. Produkt zawiera 6,4 mg fosforanów/ml, co u pacjentów z uszkodzeniem rogówki może prowadzić do zwapnienia rogówki.
Działania niepożądane leku Xalofree – podsumowanie profilu bezpieczeństwa
Produkt leczniczy Xalofree (50 mikrogramów/ml, krople do oczu, roztwór) zawiera substancję czynną latanoprost, który może powodować szereg działań niepożądanych, głównie w obrębie narządu wzroku. W długoterminowych badaniach klinicznych trwających 5 lat wykazano, że u 33% pacjentów wystąpiła zmiana zabarwienia tęczówki. Inne działania niepożądane dotyczące oka mają zazwyczaj charakter przemijający i pojawiają się po aplikacji kropli do oczu.1
Szczegółowa analiza działań niepożądanych
Działania niepożądane leku Xalofree mogą dotyczyć zarówno narządu wzroku jak i innych układów organizmu. Szczególną uwagę należy zwrócić na działania oczne, które występują najczęściej i mogą wpływać na stan rogówki, powiek oraz strukturę rzęs.2
Działania niepożądane dotyczące narządu wzroku
Najczęściej zgłaszane działania niepożądane (bardzo często) dotyczą bezpośrednio oka i obejmują: zwiększenie pigmentacji tęczówki, przekrwienie spojówek o nasileniu od łagodnego do umiarkowanego, podrażnienie oka (manifestujące się jako pieczenie, uczucie piasku, świąd, kłujący ból, uczucie ciała obcego) oraz zmiany w wyglądzie rzęs i włosków mieszkowych (wydłużenie, pogrubienie, zmiana koloru, zwiększenie ilości).3
Do często występujących działań niepożądanych zalicza się: punktowe zapalenie rogówki (najczęściej bezobjawowe), zapalenie brzegów powiek, ból oczu, światłowstręt oraz zapalenie spojówek.4
Niezbyt często obserwuje się: obrzęk powiek, zespół suchego oka, zapalenie rogówki, niewyraźne widzenie, obrzęk plamki (w tym torbielowaty obrzęk plamki) oraz zapalenie błony naczyniowej oka.5
Rzadko występujące działania oczne obejmują: zapalenie tęczówki, obrzęk rogówki, ubytki rogówki, obrzęk okołooczodołowy, zmiany kierunku wyrastania rzęs, pojawienie się podwójnego rzędu rzęs (distichiasis), torbiel na tęczówce, miejscowe reakcje skórne na powiekach, ciemnienie skóry powiek oraz pęcherzycę rzekomą.6
Bardzo rzadko mogą wystąpić zmiany w obrębie oczodołów i powiek prowadzące do pogłębienia bruzdy powiekowej.7
Działania niepożądane układowe
Poza działaniami dotyczącymi narządu wzroku, latanoprost może powodować reakcje w innych układach organizmu:
- Zakażenia i zarażenia pasożytnicze: rzadko może wystąpić opryszczkowe zapalenie rogówki8
- Zaburzenia układu nerwowego: niezbyt często obserwuje się bóle głowy i zawroty głowy9
- Zaburzenia serca: niezbyt często występuje dławica piersiowa i kołatanie serca, natomiast bardzo rzadko niestabilna dławica piersiowa10
- Zaburzenia układu oddechowego: niezbyt często stwierdza się astmę i duszność, a rzadko zaostrzenie astmy11
- Zaburzenia żołądka i jelit: niezbyt często mogą wystąpić nudności i wymioty12
- Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej: niezbyt często obserwuje się wysypkę, a rzadko świąd13
- Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe: niezbyt często występują bóle mięśni i stawów14
- Zaburzenia ogólne: niezbyt często raportowano ból w okolicy klatki piersiowej15
Szczególne grupy pacjentów a profil bezpieczeństwa
Dzieci i młodzież
W badaniach krótkoterminowych (≤12 tygodni) z udziałem 93 pacjentów pediatrycznych leczonych latanoprostem, profil bezpieczeństwa był podobny do profilu obserwowanego u dorosłych. Nie zaobserwowano nowych, specyficznych dla dzieci działań niepożądanych. Profile bezpieczeństwa stosowania latanoprostu w różnych podgrupach populacji pediatrycznej były także zbliżone.16
Warto jednak zwrócić uwagę, że działania niepożądane występujące częściej u dzieci i młodzieży w porównaniu do populacji dorosłych to zapalenie błony śluzowej nosa i gardła oraz gorączka.17
Pacjenci ze znacznym uszkodzeniem rogówki
Należy pamiętać, że u pacjentów ze znacznym uszkodzeniem rogówki, stosujących krople do oczu zawierające fosforany (jak Xalofree), bardzo rzadko zgłaszano przypadki zwapnienia rogówki. Jest to szczególnie istotne, ponieważ Xalofree zawiera 6,4 mg fosforanów w każdym ml roztworu.1819
Tabelaryczne zestawienie działań niepożądanych leku Xalofree
| Klasyfikacja układów i narządów | Częstość występowania | Działanie niepożądane | Opis i konsekwencje kliniczne |
|---|---|---|---|
| Zaburzenia oka | Bardzo często (≥1/10) | Zwiększenie pigmentacji tęczówki | Zmiana koloru tęczówki, szczególnie u pacjentów z tęczówkami o mieszanym zabarwieniu; efekt może być trwały |
| Bardzo często (≥1/10) | Przekrwienie spojówek (łagodne do umiarkowanego) | Zaczerwienienie oka spowodowane rozszerzeniem naczyń krwionośnych spojówki | |
| Bardzo często (≥1/10) | Podrażnienie oka | Manifestuje się jako pieczenie, uczucie piasku w oczach, świąd, kłujący ból, uczucie obecności ciała obcego w oku | |
| Bardzo często (≥1/10) | Zmiany w wyglądzie rzęs i włosków mieszkowych | Wydłużenie, pogrubienie, zmiana koloru, zwiększenie ilości rzęs | |
| Zaburzenia oka | Często (≥1/100 do <1/10) | Punkcikowate zapalenie rogówki | W większości przypadków bezobjawowe, może powodować dyskomfort i zaburzenia widzenia |
| Często (≥1/100 do <1/10) | Zapalenie brzegów powiek | Stan zapalny brzegów powiek, może prowadzić do zaczerwienienia, łuszczenia się i formowania strupów | |
| Często (≥1/100 do <1/10) | Ból oczu | Dyskomfort lub ból wewnątrz lub wokół oka | |
| Często (≥1/100 do <1/10) | Światłowstręt, zapalenie spojówek | Nadwrażliwość na światło, stan zapalny spojówki | |
| Zaburzenia oka | Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) | Obrzęk powiek, zespół suchego oka | Opuchnięcie powiek, zmniejszenie ilości lub jakości łez |
| Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) | Zapalenie rogówki | Stan zapalny rogówki, może prowadzić do zaburzeń widzenia | |
| Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) | Niewyraźne widzenie | Zaburzenia ostrości widzenia | |
| Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) | Obrzęk plamki | Obejmuje także torbielowaty obrzęk plamki, może znacząco pogarszać widzenie centralne | |
| Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) | Zapalenie błony naczyniowej oka | Stan zapalny błony naczyniowej, może powodować ból i zaburzenia widzenia | |
| Zaburzenia oka | Rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) | Zapalenie tęczówki, obrzęk rogówki | Stany zapalne mogące prowadzić do zaburzeń widzenia, bólu, światłowstrętu |
| Rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) | Ubytki rogówki | Uszkodzenia powierzchni rogówki, prowadzące do dyskomfortu i pogorszenia widzenia | |
| Rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) | Obrzęk okołooczodołowy | Opuchnięcie tkanek wokół oczodołu | |
| Rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) | Zmiany kierunku wyrastania rzęs | Rzęsy mogą rosnąć w nieprawidłowym kierunku, podrażniając powierzchnię oka | |
| Rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) | Pojawienie się podwójnego rzędu rzęs (distichiasis) | Dodatkowy rząd rzęs na brzegu powieki, potencjalnie powodujący podrażnienie powierzchni oka | |
| Rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) | Torbiel na tęczówce | Wypełniona płynem przestrzeń w obrębie tęczówki | |
| Rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) | Miejscowe reakcje skórne na powiekach | Zmiany skórne w obrębie powiek, mogące powodować dyskomfort | |
| Rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) | Ciemnienie skóry powiek | Zwiększona pigmentacja skóry powiek, zmiana kosmetyczna | |
| Rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) | Pęcherzyca rzekoma | Choroba pęcherzowa skóry i błon śluzowych powiek i oka | |
| Zaburzenia oka | Bardzo rzadko (<1/10 000) | Zmiany w obrębie oczodołów i powiek | Prowadzące do pogłębienia bruzdy powiekowej, zmiana kosmetyczna |
| Zakażenia i zarażenia pasożytnicze | Rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) | Opryszczkowe zapalenie rogówki | Infekcja wirusowa rogówki, może prowadzić do poważnych uszkodzeń i zaburzeń widzenia |
| Zaburzenia układu nerwowego | Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) | Ból głowy, zawroty głowy | Dolegliwości ośrodkowego układu nerwowego |
| Zaburzenia serca | Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) | Dławica piersiowa, kołatanie serca | Objawy sercowe wymagające uwagi klinicznej |
| Bardzo rzadko (<1/10 000) | Niestabilna dławica piersiowa | Poważny stan wymagający natychmiastowej interwencji medycznej | |
| Zaburzenia układu oddechowego | Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) | Astma, duszność | Dolegliwości oddechowe |
| Rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) | Zaostrzenie astmy | Pogorszenie istniejącej astmy, wymagające dostosowania leczenia | |
| Zaburzenia żołądka i jelit | Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) | Nudności, wymioty | Objawy żołądkowo-jelitowe |
| Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej | Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) | Wysypka | Zmiany skórne o charakterze wysypki |
| Rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) | Świąd | Uczucie swędzenia skóry | |
| Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe | Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) | Ból mięśni, ból stawów | Dolegliwości bólowe układu mięśniowo-szkieletowego |
| Zaburzenia ogólne | Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) | Ból w okolicy klatki piersiowej | Dolegliwości bólowe wymagające uwagi klinicznej |
Monitorowanie i zgłaszanie działań niepożądanych
Po dopuszczeniu produktu leczniczego Xalofree do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Personel medyczny powinien zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych.20
Zgłoszenia należy kierować na adres:
Al. Jerozolimskie 181C
02-222 Warszawa
Tel.: + 48 22 49 21 301
Faks: + 48 22 49 21 309
Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl21
Działania niepożądane można zgłaszać również bezpośrednio podmiotowi odpowiedzialnemu za wprowadzenie leku na rynek.22
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania