Właściwości farmakokinetyczne
Xalofree 50 mcg/ml

Latanoprost jest nieaktywnym esterem izopropylowym kwasu latanoprostowego (masa cząsteczkowa 432,58), który po aplikacji miejscowej ulega całkowitej hydrolizie w rogówce do aktywnej formy – kwasu latanoprostowego. Maksymalne stężenie w cieczy wodnistej osiągane jest około 2 godziny po podaniu. Dystrybucja tkankowa obejmuje głównie przednią komorę oka, spojówki i powieki, z minimalnym przenikaniem do tylnej komory, co ogranicza ryzyko działań niepożądanych w tylnym odcinku gałki ocznej. Kwas latanoprostowy nie jest metabolizowany w oku, a jego okres półtrwania w osoczu wynosi około 17 minut, co wskazuje na szybki metabolizm w wątrobie i krótkotrwałą obecność w krążeniu ogólnoustrojowym. Metabolity (1,2-dinor i 1,2,3,4-tetranor) są eliminowane głównie przez nerki z moczem i mają niską lub brak aktywności biologicznej.

Charakterystyka farmakokinetyczna latanoprostu

Latanoprost stanowi nieaktywny ester izopropylowy kwasu latanoprostowego o masie cząsteczkowej 432,58. Substancja ta uzyskuje aktywność biologiczną dopiero po hydrolizie do kwasu latanoprostowego, który jest właściwą formą aktywną leku. Proces ten jest kluczowy dla mechanizmu działania produktu leczniczego stosowanego w postaci kropli do oczu.1

Procesy wchłaniania

Forma estrowa latanoprostu charakteryzuje się dobrą absorpcją przez rogówkę. Podczas przenikania przez tę strukturę oka zachodzi całkowita hydroliza estru do aktywnej postaci leku. Jest to istotny element farmakokinetyki latanoprostu, warunkujący jego skuteczność terapeutyczną w obniżaniu ciśnienia wewnątrzgałkowego.2

Dystrybucja w tkankach

Badania kliniczne u ludzi wykazały, że latanoprost osiąga maksymalne stężenie w cieczy wodnistej po około 2 godzinach od miejscowej aplikacji do oka. Badania na małpach dostarczyły dodatkowych informacji o dystrybucji tkankowej leku – po podaniu miejscowym latanoprost dystrybuowany jest przede wszystkim w komorze przedniej oka, spojówkach oraz powiekach. Do komory tylnej oka docierają jedynie minimalne ilości substancji, co ogranicza potencjalne działania niepożądane w tylnym odcinku gałki ocznej.3

Metabolizm leku

Kwas latanoprostowy, będący aktywną formą leku, praktycznie nie podlega metabolizmowi w strukturach oka. Głównym miejscem jego przemian metabolicznych jest wątroba. W badaniach farmakokinetycznych u ludzi wykazano, że okres półtrwania produktu w osoczu wynosi zaledwie 17 minut, co świadczy o szybkim metabolizmie substancji i jej krótkotrwałej obecności w krążeniu ogólnoustrojowym.4

Procesy eliminacji

Badania na modelach zwierzęcych dostarczyły informacji o metabolitach latanoprostu i drogach ich wydalania. Głównymi metabolitami są pochodne: 1,2-dinor oraz 1,2,3,4-tetranor, które charakteryzują się niewielką aktywnością biologiczną lub są całkowicie nieaktywne. Eliminacja tych metabolitów zachodzi głównie przez nerki, z moczem.5

Farmakokinetyka w grupach pediatrycznych

Przeprowadzono specjalne badanie otwarte oceniające parametry farmakokinetyczne kwasu latanoprostowego u pacjentów pediatrycznych w porównaniu z dorosłymi. Badanie objęło 22 pacjentów dorosłych oraz 25 dzieci i młodzieży (w wieku od 0 do 18 lat) z nadciśnieniem wewnątrzgałkowym oraz jaskrą. We wszystkich grupach wiekowych stosowano latanoprost 0,005%, aplikując jedną kroplę do każdego oka na dobę przez minimum 2 tygodnie.6

Różnice ekspozycji między grupami wiekowymi

Wyniki badania wykazały istotne różnice w ekspozycji ogólnoustrojowej na kwas latanoprostowy w zależności od wieku pacjentów:

  • U dzieci w wieku od 3 do <12 lat ekspozycja była przeciętnie 2 razy większa niż u dorosłych
  • U dzieci poniżej 3 lat ekspozycja była przeciętnie 6 razy większa w porównaniu z pacjentami dorosłymi

Pomimo tych różnic, zachowany został szeroki margines bezpieczeństwa w kontekście potencjalnych ogólnoustrojowych działań niepożądanych.7

Parametry farmakokinetyczne w populacji pediatrycznej

Analiza parametrów farmakokinetycznych w populacji pediatrycznej w porównaniu z pacjentami dorosłymi wykazała:

  • Czas do osiągnięcia stężenia maksymalnego (Tmax): mediana wynosiła 5 minut po podaniu i była jednakowa we wszystkich grupach wiekowych
  • Okres półtrwania w fazie eliminacji z osocza (t1/2): mediana poniżej 20 minut, bez istotnych różnic między dziećmi, młodzieżą i dorosłymi

Krótki okres półtrwania eliminacji kwasu latanoprostowego z osocza zapobiega kumulacji substancji w układzie krążenia podczas terapii długoterminowej w stanie stacjonarnym leczenia.8

Dawkowanie preparatu

Produkt leczniczy Xalofree zawiera latanoprost w stężeniu 50 mikrogramów/ml w postaci kropli do oczu (roztwór). Każda kropla dostarcza około 1,5 mikrograma substancji czynnej. Roztwór charakteryzuje się odpowiednimi parametrami fizykochemicznymi: jest bezbarwny i przezroczysty, o pH w zakresie 5,5-6,5 oraz osmolalności 250-320 mOsm/kg.9

Parametry farmakokinetyczne latanoprostu w różnych grupach wiekowych
Grupa wiekowa Względna ekspozycja ogólnoustrojowa
(w porównaniu z dorosłymi)
Dorośli 1x (referencja)
Dzieci 3 do <12 lat 2x większa
Dzieci poniżej 3 lat 6x większa
Parametry farmakokinetyczne wspólne dla wszystkich grup wiekowych
Czas do osiągnięcia stężenia maksymalnego (mediana) 5 minut
Okres półtrwania w fazie eliminacji z osocza (mediana) <20 minut
  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl