Specjalne ostrzeżenia
Xalacom

Produkt leczniczy Xalacom, zawierający tymolol – β-adrenolityk stosowany miejscowo w okulistyce, może ulegać wchłanianiu do krwiobiegu, co niesie ryzyko ogólnoustrojowych działań niepożądanych typowych dla β-blokerów, zwłaszcza w układzie sercowo-naczyniowym i oddechowym. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z chorobami serca (np. choroba wieńcowa, zespół Prinzmetala, niewydolność serca, niedociśnienie tętnicze) oraz u osób z blokiem serca I stopnia. U pacjentów z ciężkimi zaburzeniami krążenia obwodowego, takimi jak ciężka postać choroby Raynauda, stosowanie Xalacomu wymaga szczególnej uwagi. Ponadto, u chorych z astmą lub POChP lek należy stosować wyłącznie, gdy korzyści przewyższają ryzyko, ze względu na możliwość wystąpienia skurczu oskrzeli i innych poważnych powikłań. β-adrenolityki mogą maskować objawy hipoglikemii i nadczynności tarczycy, co wymaga ostrożności u pacjentów z cukrzycą i zaburzeniami tarczycy.

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania

Produkt leczniczy Xalacom, podobnie jak inne miejscowo stosowane leki okulistyczne, może być wchłaniany do krwiobiegu. Tymolol, należący do grupy β-adrenolityków, może powodować różnorodne działania niepożądane, zbliżone do tych występujących po ogólnoustrojowym podaniu leków blokujących receptory β-adrenergiczne, w tym reakcje związane z układem sercowo-naczyniowym i płucnym. Należy jednak podkreślić, że częstość występowania ogólnoustrojowych działań niepożądanych po podaniu miejscowym do oka jest znacząco mniejsza niż po podaniu ogólnym.1

Zaburzenia układu sercowo-naczyniowego

Choroby serca stanowią istotne ograniczenie w stosowaniu preparatu Xalacom. Pacjenci z chorobami układu sercowo-naczyniowego, takimi jak choroba wieńcowa, zespół Prinzmetala czy niewydolność serca, a także pacjenci z niedociśnieniem tętniczym, którzy są leczeni β-adrenolitykami, wymagają szczególnej uwagi klinicznej. U tych pacjentów należy rozważyć alternatywne opcje terapeutyczne. Konieczne jest regularne monitorowanie pod kątem objawów pogorszenia istniejących schorzeń sercowo-naczyniowych oraz występowania działań niepożądanych.2

Ze względu na negatywny wpływ na przewodnictwo, należy zachować ostrożność przy podawaniu β-adrenolityków pacjentom z blokiem serca pierwszego stopnia. Odnotowano przypadki wystąpienia objawów sercowych po zastosowaniu tymololu, a w rzadkich przypadkach zgonów w wyniku niewydolności serca.3

U pacjentów z ciężkimi zaburzeniami krążenia obwodowego, takimi jak ciężka postać choroby Raynauda lub zespołu Raynauda, zaleca się zachowanie szczególnej ostrożności podczas stosowania leku Xalacom.4

Zaburzenia układu oddechowego

Istnieją doniesienia o wystąpieniu objawów ze strony układu oddechowego, w tym zgonów w wyniku nagłego skurczu oskrzeli u pacjentów z astmą, po podaniu do oka niektórych β-adrenolityków. Produkt Xalacom należy stosować z zachowaniem ostrożności u pacjentów z łagodną lub umiarkowaną przewlekłą obturacyjną chorobą płuc (POChP) i wyłącznie w przypadkach, gdy potencjalne korzyści przewyższają możliwe ryzyko.5

Zaburzenia metaboliczne

U pacjentów narażonych na wystąpienie samoistnej hipoglikemii lub chorych na cukrzycę (szczególnie z nieodpowiednio kontrolowaną glikemią), β-adrenolityki należy stosować ze szczególną ostrożnością. Jest to istotne, ponieważ leki te mogą maskować charakterystyczne objawy przedmiotowe i podmiotowe ostrej hipoglikemii.6

Warto również zwrócić uwagę, że beta-adrenolityki mogą maskować objawy nadczynności tarczycy.7

Zaburzenia okulistyczne

Beta-adrenolityki stosowane miejscowo do oka mogą powodować suchość oczu. Z tego powodu należy zachować ostrożność przy stosowaniu leku Xalacom u pacjentów z chorobami rogówki.8

Istotnym powikłaniem w wyniku stosowania leków zmniejszających ciśnienie wewnątrzgałkowe (np. tymolol, acetazolamid) może być odwarstwianie naczyniówki po zabiegach filtracji.9

Interakcje z innymi lekami

Podczas stosowania preparatu Xalacom należy zwrócić uwagę na możliwe interakcje z innymi lekami stosowanymi przez pacjenta. Szczególną ostrożność należy zachować w następujących przypadkach:

  • Jednoczesne stosowanie ogólnoustrojowych β-adrenolityków z tymololem zawartym w Xalacom może prowadzić do nasilenia działania zmniejszającego ciśnienie wewnątrzgałkowe lub nasilenia znanych działań związanych z ogólnoustrojową blokadą receptorów β-adrenergicznych. Pacjenci ci wymagają ścisłej obserwacji.10
  • Nie zaleca się jednoczesnego stosowania dwóch miejscowo działających β-adrenolityków.11
  • Nie zaleca się równoczesnego stosowania dwóch lub więcej prostaglandyn, analogów prostaglandyn lub pochodnych prostaglandyn.12

Inne specjalne ostrzeżenia

Reakcje anafilaktyczne: Pacjenci z chorobą atopową w wywiadzie lub historią ciężkich reakcji anafilaktycznych na różne alergeny mogą być bardziej wrażliwi na powtórną ekspozycję na alergeny podczas stosowania β-adrenolityków. Dodatkowo mogą oni wykazywać zmniejszoną odpowiedź na standardowe dawki adrenaliny stosowane w leczeniu reakcji anafilaktycznych.13

Znieczulenie do operacji: Należy poinformować anestezjologa o stosowaniu przez pacjenta leku Xalacom, ponieważ β-adrenolityki podawane do oka mogą blokować działanie ogólnoustrojowe β-agonistów, takich jak adrenalina.14

Minimalizacja wchłaniania ogólnoustrojowego

W celu zmniejszenia ogólnoustrojowego wchłaniania produktu Xalacom, zaleca się stosowanie techniki nacisku na worek spojówkowy w okolicy kąta przyśrodkowego oka (zamknięcie punktu łzowego) przez co najmniej minutę po zakropleniu produktu. Działanie to zmniejsza ryzyko wystąpienia ogólnoustrojowych działań niepożądanych oraz zwiększa skuteczność miejscową leku.15

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl