Przeciwwskazania stosowania leku Voriconazole Fresenius Kabi

Stosowanie worykonazolu w postaci proszku do sporządzania roztworu do infuzji jest przeciwwskazane w określonych sytuacjach klinicznych. Znajomość przeciwwskazań pomaga lekarzowi w podejmowaniu decyzji o bezpieczeństwie terapii przeciwgrzybiczej u danego pacjenta.¹

Nadwrażliwość na składniki preparatu

Lek Voriconazole Fresenius Kabi jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną (worykonazol) lub na którąkolwiek substancję pomocniczą preparatu. Warto pamiętać, że preparat zawiera do 69 mg sodu w postaci sodu wodorotlenku oraz 2660 mg cyklodekstryny, co może być istotne u pacjentów z określonymi schorzeniami.²

Przeciwwskazania związane z interakcjami leku

Stosowanie worykonazolu jest przeciwwskazane z wieloma substancjami leczniczymi ze względu na potencjalnie niebezpieczne interakcje farmakologiczne. Przeciwwskazania te mają na celu zapobieganie poważnym działaniom niepożądanym, w tym zagrażającym życiu zaburzeniom rytmu serca, zatruciom oraz innym istotnym klinicznie skutkom interakcji lekowych.

Leki powodujące wydłużenie odstępu QTc

Jednoczesne stosowanie worykonazolu jest bezwzględnie przeciwwskazane z substratami CYP3A4, takimi jak:³

• Terfenadyna – lek przeciwhistaminowy
• Astemizol – lek przeciwhistaminowy
• Cyzapryd – lek prokinetyczny
• Pimozyd – lek przeciwpsychotyczny
• Chinidyna – lek antyarytmiczny
• Iwabradyna – lek stosowany w leczeniu niewydolności serca

Przeciwwskazanie to wynika z faktu, że worykonazol może znacząco zwiększać stężenia tych leków w osoczu, co prowadzi do wydłużenia odstępu QTc i potencjalnie do wystąpienia groźnych zaburzeń rytmu serca typu torsade de pointes.⁴

Leki obniżające stężenie worykonazolu

Worykonazol nie powinien być stosowany jednocześnie z lekami, które mogą znacząco zmniejszać jego stężenie w osoczu, co prowadzi do utraty skuteczności terapeutycznej. Do leków tych należą:⁵

• Ryfampicyna – lek przeciwprątkowy
• Karbamazepina – lek przeciwpadaczkowy
• Fenobarbital – lek przeciwpadaczkowy i sedatywny
• Ziele dziurawca (Hypericum perforatum) – preparat ziołowy

Szczególne przeciwwskazania dotyczące leków antyretrowirusowych

Istnieją istotne przeciwwskazania dotyczące stosowania worykonazolu z niektórymi lekami przeciwwirusowymi stosowanymi w terapii HIV, które wymagają szczególnej uwagi:

• Efawirenz w dawce 400 mg raz na dobę lub większej – ze względu na znaczące zmniejszenie stężenia worykonazolu w osoczu. Jednocześnie worykonazol istotnie zwiększa stężenie efawirenzu w osoczu.⁶
• Rytonawir w dużej dawce (400 mg dwa razy na dobę lub większej) – ponieważ rytonawir znacząco zmniejsza stężenie worykonazolu w osoczu.⁷

Należy zaznaczyć, że w przypadku mniejszych dawek tych leków mogą mieć zastosowanie inne zalecenia, które są opisane w punkcie 4.4 charakterystyki produktu leczniczego.

Alkaloidy sporyszu i ich interakcje

Worykonazol jest przeciwwskazany do stosowania łącznie z alkaloidami sporyszu, które są substratami CYP3A4, takimi jak ergotamina i dihydroergotamina. Jednoczesne stosowanie może prowadzić do zwiększenia stężenia tych substancji w osoczu i ryzyko zatrucia alkaloidami sporyszu.⁸

Przeciwwskazania związane z lekami immunosupresyjnymi

Worykonazol nie powinien być stosowany jednocześnie z syrolimusem, ponieważ taka kombinacja może znacząco zwiększać stężenie syrolimusu w osoczu, co wiąże się z ryzykiem nasilenia działań niepożądanych tego leku immunosupresyjnego.⁹

Inne istotne przeciwwskazania lekowe

Ponadto, worykonazol jest przeciwwskazany do jednoczesnego stosowania z następującymi lekami:

• Naloksegol – substrat CYP3A4, stosowany w leczeniu zaparć wywołanych opioidami. Worykonazol może zwiększać stężenie naloksegolu w osoczu, co może wywołać objawy odstawienia opioidów.¹⁰
• Tolwaptan – lek stosowany w leczeniu hiponatremii. Worykonazol jako silny inhibitor CYP3A4 znacząco zwiększa stężenie tolwaptanu w osoczu.¹¹
• Lurazydon – lek przeciwpsychotyczny. Jednoczesne stosowanie może prowadzić do znacznego zwiększenia ekspozycji na lurazydon, co może powodować ciężkie działania niepożądane.¹²

Przeciwwskazania związane z lekami przeciwnowotworowymi

Szczególną ostrożność należy zachować w przypadku leczenia wenetoklaksem – lekiem stosowanym w terapii nowotworów układu krwiotwórczego. Worykonazol jest przeciwwskazany do stosowania z wenetoklaksem na początku jego stosowania oraz w fazie dostosowania dawki. Jest to spowodowane faktem, że worykonazol może znacząco zwiększać stężenie wenetoklaksu w osoczu, co zwiększa ryzyko wystąpienia zespołu rozpadu guza – stanu zagrażającego życiu pacjenta.¹³

Sytuacje kliniczne wymagające odradzenia stosowania leku

Poza bezwzględnymi przeciwwskazaniami, istnieją sytuacje kliniczne, w których lekarz powinien rozważyć odradzenie stosowania worykonazolu lub zalecenie szczególnej ostrożności podczas terapii:

• Pacjenci z upośledzoną funkcją wątroby – ze względu na metabolizm worykonazolu
• Pacjenci z zaburzeniami rytmu serca, zwłaszcza z wrodzonym lub nabytym wydłużeniem odstępu QTc
• Pacjenci przyjmujący liczne leki metabolizowane przez izoenzym CYP3A4 – ze względu na ryzyko interakcji
• Pacjenci z zaburzeniami funkcji nerek – szczególnie przy podawaniu postaci dożylnej zawierającej cyklodekstrynę

W każdym przypadku, gdy konieczne jest zastosowanie terapii przeciwgrzybiczej, lekarz powinien przeprowadzić dokładną analizę korzyści i ryzyka związanego ze stosowaniem worykonazolu, biorąc pod uwagę indywidualną sytuację kliniczną pacjenta oraz możliwe alternatywne opcje terapeutyczne.¹⁴