Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Voltaren Express 12,5 mg

Wpływ leku na płodność, ciążę i laktację

Przekazanie szczegółowych informacji dotyczących wpływu leku na płodność, ciążę i laktację stanowi kluczowy element komunikacji lekarza z pacjentką w wieku rozrodczym. W przypadku diklofenaku potasowego, substancji czynnej zawartej w produkcie leczniczym Voltaren Express, istnieją istotne dane kliniczne, które powinny zostać uwzględnione podczas konsultacji medycznej.¹

Wpływ na ciążę

Mechanizm działania diklofenaku potasowego jako inhibitora syntezy prostaglandyn może wywierać niekorzystny wpływ na przebieg ciąży oraz rozwój zarodka i płodu. Należy poinformować pacjentkę, że badania epidemiologiczne wykazały związek między stosowaniem inhibitorów syntezy prostaglandyn we wczesnym okresie ciąży a zwiększonym ryzykiem wystąpienia poronień oraz wad rozwojowych, szczególnie w obrębie układu sercowo-naczyniowego i powłok brzusznych.²

Istotne jest podkreślenie, że bezwzględne ryzyko wystąpienia wad rozwojowych układu sercowo-naczyniowego wzrasta z poziomu poniżej 1% do około 1,5%. Obserwacje kliniczne wskazują, że ryzyko to koreluje z dawką leku oraz czasem trwania terapii.³

Wpływ w poszczególnych trymestrach ciąży

Szczególną uwagę należy zwrócić na stosowanie diklofenaku potasowego od 20. tygodnia ciąży, gdyż może ono prowadzić do rozwoju małowodzia w wyniku zaburzeń czynności nerek płodu. Jest to powikłanie, które zazwyczaj pojawia się krótko po rozpoczęciu terapii i w większości przypadków ma charakter odwracalny po zaprzestaniu leczenia.⁴

Ponadto, istnieją doniesienia o przypadkach zwężenia przewodu tętniczego u płodu po zastosowaniu diklofenaku w drugim trymestrze ciąży. To powikłanie również w większości przypadków ustępuje po zaprzestaniu terapii.⁵

Zalecenia dla kobiet w ciąży

Lekarz powinien przekazać pacjentce następujące zalecenia dotyczące stosowania diklofenaku potasowego w czasie ciąży:

• W pierwszym i drugim trymestrze ciąży nie należy podawać diklofenaku, chyba że jest to bezwzględnie konieczne z punktu widzenia medycznego⁶
• Jeśli terapia diklofenakiem jest niezbędna u kobiety starającej się o ciążę lub będącej w pierwszym lub drugim trymestrze ciąży, należy zastosować możliwie najmniejszą dawkę leku przez jak najkrótszy czas⁷
• W przypadku ekspozycji na diklofenak przez kilka dni od 20. tygodnia ciąży zaleca się rozważenie przedporodowego monitorowania płodu w kierunku małowodzia i zwężenia przewodu tętniczego⁸
• W przypadku stwierdzenia małowodzia lub zwężenia przewodu tętniczego należy natychmiast zaprzestać stosowania diklofenaku⁹

Wpływ na laktację

Kobiety karmiące piersią powinny zostać poinformowane, że diklofenak, podobnie jak inne niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ), przenika do mleka kobiecego. Z tego powodu stosowanie produktu leczniczego Voltaren Express jest przeciwwskazane podczas karmienia piersią ze względu na potencjalne ryzyko wystąpienia działań niepożądanych u karmionego piersią niemowlęcia.¹⁰

Wpływ na płodność

W ramach kompleksowej edukacji pacjentki, lekarz powinien przekazać informacje dotyczące wpływu diklofenaku potasowego na płodność:

• Stosowanie diklofenaku, podobnie jak innych NLPZ, może niekorzystnie wpływać na płodność u kobiet¹¹
• Terapia diklofenakiem nie jest zalecana u kobiet planujących ciążę¹²
• U pacjentek mających trudności z zajściem w ciążę lub poddawanych diagnostyce niepłodności należy rozważyć zaprzestanie stosowania diklofenaku¹³

Dane z badań przedklinicznych

Uzupełnieniem informacji dla lekarza mogą być również wyniki badań przedklinicznych, które wykazały, że podawanie inhibitorów syntezy prostaglandyn u zwierząt prowadziło do:

• Zwiększonej liczby poronień przed i po zagnieżdżeniu zarodka¹⁴
• Wpływu na zarodkowo-płodową śmiertelność¹⁵
• Zwiększonej liczby przypadków różnych wad rozwojowych, w tym wad sercowo-naczyniowych, przy podawaniu tych leków w okresie organogenezy¹⁶

Podsumowanie zaleceń dla lekarza

Przekazując informacje dotyczące wpływu diklofenaku potasowego na płodność, ciążę i laktację, lekarz powinien:

1. Szczegółowo wyjaśnić mechanizm działania leku i jego potencjalne zagrożenia dla przebiegu ciąży oraz rozwoju płodu
2. Podkreślić szczególne ryzyko związane ze stosowaniem leku od 20. tygodnia ciąży (małowodzie, zwężenie przewodu tętniczego)
3. Omówić konieczność monitorowania płodu w przypadku ekspozycji na lek
4. Wyraźnie zakomunikować przeciwwskazania do stosowania leku podczas karmienia piersią
5. Poinformować o potencjalnym negatywnym wpływie leku na płodność kobiet