Działania niepożądane leku Sademlip (sytagliptyna + metformina)

Lek Sademlip, zawierający połączenie sytagliptyny (50 mg) z metforminą (850 mg lub 1000 mg) w postaci tabletek powlekanych, charakteryzuje się określonym profilem bezpieczeństwa, który wymaga szczegółowej analizy w kontekście praktyki klinicznej. Należy podkreślić, że mimo braku dedykowanych badań klinicznych dla gotowej postaci tabletek zawierających połączenie obu substancji czynnych, wykazano biorównoważność tej formy z jednoczesnym podawaniem sytagliptyny i metforminy jako oddzielnych preparatów. ¹

Ogólny profil bezpieczeństwa

W trakcie monitorowania bezpieczeństwa leku Sademlip zaobserwowano występowanie ciężkich działań niepożądanych, do których należą przede wszystkim zapalenie trzustki oraz reakcje nadwrażliwości. Szczególnej uwagi wymaga ryzyko hipoglikemii, które jest znacząco wyższe w przypadku stosowania terapii skojarzonej z pochodnymi sulfonylomocznika (13,8%) lub insuliną (10,9%). ²

Szczegółowy przegląd działań niepożądanych

Działania niepożądane obserwowane podczas stosowania sytagliptyny i metforminy zostały sklasyfikowane według układów i narządów zgodnie z terminologią MedDRA oraz częstością występowania. Poniżej przedstawiono systematyczny wykaz tych działań niepożądanych z uwzględnieniem ich nasilenia i częstości występowania. <sup data-drug="Sademlip" data-section="Działania niepożądane" title="Działania niepożądane podano poniżej zgodnie z MedDRA, według klasyfikacji układów i narządów oraz całkowitej częstości występowania. Częstości występowania określono jako występujące: bardzo często (≥ 1/10); często (≥ 1/100 do < 1/10); niezbyt często (≥ 1/1000 do < 1/100); rzadko (≥ 1/10 000 do < 1/1000); bardzo rzadko (3

Szczególne grupy działań niepożądanych

Stosując lek Sademlip należy zwrócić uwagę na działania niepożądane, których częstość zwiększa się przy połączeniu z innymi lekami przeciwcukrzycowymi: ⁴

• Hipoglikemia – występuje bardzo często w skojarzeniu z pochodnymi sulfonylomocznika lub insuliną
• Zaparcia – częściej przy jednoczesnym stosowaniu pochodnych sulfonylomocznika
• Obrzęki obwodowe – często przy jednoczesnym stosowaniu z pioglitazonem
• Ból głowy i suchość w ustach – niezbyt często przy jednoczesnym stosowaniu z insuliną

Działania niepożądane związane z sytagliptyną

W badaniach klinicznych porównujących monoterapię sytagliptyną w dawce 100 mg na dobę z placebo odnotowano następujące działania niepożądane: ból głowy, hipoglikemia, zaparcia oraz zawroty głowy. Dodatkowo, pacjenci zgłaszali z częstością co najmniej 5% zakażenia górnych dróg oddechowych oraz zapalenie błony śluzowej nosa i gardła, chociaż związek przyczynowy z lekiem nie został jednoznacznie potwierdzony. Niezbyt często występowały zapalenie kości i stawów oraz ból kończyny. ^{0,5% większą u pacjentów leczonych sytagliptyną niż w grupie kontrolnej).”>5}

Działania niepożądane związane z metforminą

Działania niepożądane ze strony układu pokarmowego są bardzo częste podczas stosowania metforminy i występują szczególnie na początku leczenia. Należą do nich: nudności, wymioty, biegunka, ból brzucha i utrata apetytu. W większości przypadków objawy te ustępują samoistnie wraz z kontynuacją leczenia. Inne działania niepożądane związane z metforminą to: metaliczny posmak w ustach (często), kwasica mleczanowa, zaburzenia czynności wątroby, zapalenie wątroby, pokrzywka, rumień i świąd (bardzo rzadko). ⁶

Istotnym aspektem długotrwałego leczenia metforminą jest możliwość zmniejszenia wchłaniania witaminy B12, co w rzadkich przypadkach może prowadzić do klinicznie istotnego niedoboru tej witaminy, objawiającego się na przykład niedokrwistością megaloblastyczną. ⁷

Działania niepożądane w populacji pediatrycznej

W badaniach klinicznych przeprowadzonych u dzieci i młodzieży z cukrzycą typu 2 w wieku od 10 do 17 lat profil działań niepożądanych sytagliptyny z metforminą był zasadniczo porównywalny z tym obserwowanym u dorosłych. Warto jednak podkreślić, że u młodych pacjentów stosowanie sytagliptyny wiązało się ze zwiększonym ryzykiem hipoglikemii, niezależnie od jednoczesnego stosowania insuliny bazowej. ⁸

Bezpieczeństwo sercowo-naczyniowe – badanie TECOS

Badanie TECOS (Trial Evaluating Cardiovascular Outcomes with Sitagliptin) dostarczyło istotnych danych na temat bezpieczeństwa sercowo-naczyniowego sytagliptyny. W badaniu uczestniczyło 7332 pacjentów leczonych sytagliptyną (100 mg na dobę lub 50 mg na dobę przy eGFR ≥ 30 i < 50 ml/min/1,73 m²) oraz 7339 pacjentów otrzymujących placebo. Całkowita częstość występowania ciężkich działań niepożądanych była porównywalna w obu grupach. <sup data-drug="Sademlip" data-section="Działania niepożądane" title="Do badania TECOS (ang. TECOS, Trial Evaluating Cardiovascular Outcomes with Sitagliptin), oceniającego wpływ sytagliptyny na układ sercowo-naczyniowy włączono 7332 pacjentów leczonych sytagliptyną w dawce 100 mg na dobę (lub 50 mg na dobę, jeśli wartość początkowa eGFR wynosiła ≥ 30 i 9

W populacji pacjentów stosujących insulinę i/lub sulfonylomocznik na początku badania, częstość występowania ciężkiej hipoglikemii wynosiła 2,7% w grupie leczonej sytagliptyną i 2,5% w grupie placebo. U pacjentów niestosujących tych leków na początku badania, częstość ciężkiej hipoglikemii wynosiła odpowiednio 1,0% i 0,7%. Częstość obiektywnie potwierdzonych przypadków zapalenia trzustki wynosiła 0,3% w grupie sytagliptyny i 0,2% w grupie placebo. ¹⁰

Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych

Po wprowadzeniu leku Sademlip do obrotu istotne jest systematyczne zgłaszanie wszystkich podejrzewanych działań niepożądanych, co umożliwia ciągłe monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania tego produktu leczniczego. Personel medyczny powinien zgłaszać działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych: Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa, tel.: + 48 22 49 21 301, faks: + 48 22 49 21 309, strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl. Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu. ¹¹