Działania niepożądane
Pyralgina Plus 400 mg + 60 mg + 40 mg

Pyralgina Plus, zawierająca 400 mg metamizolu sodowego, 60 mg kofeiny oraz 40 mg drotaweryny chlorowodorku, wiąże się z ryzykiem wystąpienia licznych działań niepożądanych, w tym poważnych reakcji nadwrażliwości i zaburzeń hematologicznych takich jak agranulocytoza, leukopenia oraz małopłytkowość. Metamizol może wywoływać ciężkie reakcje skórne (SCAR), w tym zespół Stevensa-Johnsona, toksyczną nekrolizę naskórka oraz zespół DRESS. Objawy agranulocytozy obejmują zapalenie błon śluzowych, ból gardła i gorączkę, a małopłytkowość manifestuje się skłonnością do krwawień i wybroczynami. Reakcje anafilaktyczne mogą pojawić się w ciągu pierwszej godziny po podaniu leku i obejmują objawy takie jak spadek ciśnienia tętniczego, duszność, obrzęk twarzy oraz palpitacje. U pacjentów z astmą aspirynową metamizol może indukować napady astmy. Ponadto, metamizol może powodować przejściowe niedociśnienie tętnicze, które w rzadkich przypadkach może osiągnąć wartości krytyczne.

Działania niepożądane leku Pyralgina Plus

Pyralgina Plus (400 mg metamizolu sodowego + 60 mg kofeiny + 40 mg drotaweryny chlorowodorku) jest złożonym produktem leczniczym, którego stosowanie wiąże się z możliwością wystąpienia szeregu działań niepożądanych. Działania te mogą wynikać z obecności poszczególnych substancji czynnych lub ich kombinacji.1

Klasyfikacja częstości występowania działań niepożądanych

W klasyfikacji działań niepożądanych przyjęto następujące przedziały częstości:2

  • Bardzo często: występują u co najmniej 1 na 10 pacjentów (≥1/10)
  • Często: występują u co najmniej 1 na 100, ale mniej niż 1 na 10 pacjentów (≥1/100 do <1/10)
  • Niezbyt często: występują u co najmniej 1 na 1000, ale mniej niż 1 na 100 pacjentów (≥1/1000 do <1/100)
  • Rzadko: występują u co najmniej 1 na 10 000, ale mniej niż 1 na 1000 pacjentów (≥1/10 000 do <1/1000)
  • Bardzo rzadko: występują u mniej niż 1 na 10 000 pacjentów (<1/10 000)
  • Częstość nieznana: nie może być określona na podstawie dostępnych danych

Najważniejsze działania niepożądane

Do najpoważniejszych działań niepożądanych związanych ze stosowaniem Pyralginy Plus należą reakcje związane z nadwrażliwością na metamizol oraz zaburzenia hematologiczne takie jak agranulocytoza, leukopenia i małopłytkowość. Istotne są również reakcje anafilaktyczne oraz zmiany skórne i śluzówkowe.3

Podczas leczenia metamizolem obserwowano również ciężkie niepożądane reakcje skórne (SCAR), w tym zespół Stevensa-Johnsona (SJS), toksyczną nekrolizę naskórka (TEN) oraz reakcję polekową z eozynofilią i objawami ogólnymi (zespół DRESS).4

Zaburzenia hematologiczne i mechanizm ich powstawania

Zaburzenia hematologiczne związane z metamizolem mają podłoże immunologiczne i mogą wystąpić nawet u pacjentów, u których wcześniejsze stosowanie leku nie powodowało powikłań.5

Charakterystyczne objawy agranulocytozy to zmiany zapalne błon śluzowych (jamy ustnej, gardła, okolicy odbytu lub narządów płciowych), ból gardła oraz gorączka (w tym nieoczekiwanie utrzymująca się lub nawracająca). U pacjentów przyjmujących jednocześnie antybiotyki, objawy te mogą być słabiej wyrażone. Innym objawem może być zwiększona sedymentacja erytrocytów, powiększenie węzłów chłonnych oraz niespecyficzne pogorszenie ogólnego stanu zdrowia.6

W przypadku małopłytkowości typowymi objawami są zwiększona skłonność do krwawień oraz występowanie krwawych wybroczyn na skórze i błonach śluzowych.7

Reakcje nadwrażliwości i ich objawy

Reakcje nadwrażliwości na metamizol mogą wystąpić nawet u pacjentów, którzy wcześniej dobrze tolerowali lek. Mogą one wystąpić bezpośrednio po podaniu leku lub po pewnym czasie, jednak najczęściej pojawiają się w ciągu pierwszej godziny stosowania.8

Objawy ostrzegawcze reakcji anafilaktycznej obejmują:9

  • Zimne poty
  • Spadek ciśnienia tętniczego krwi
  • Nieukładowe zawroty głowy
  • Osłabienie
  • Nudności
  • Duszności
  • Obrzęk twarzy
  • Świąd
  • Ucisk w okolicy serca
  • Palpitacje
  • Uczucie zimna w kończynach

Łagodniejsze reakcje alergiczne mogą objawiać się zmianami skórnymi i śluzówkowymi (swędzenie, pieczenie, zaczerwienienie, pokrzywka, obrzęk), dusznością i niekiedy zaburzeniami żołądkowo-jelitowymi. Należy pamiętać, że nawet łagodne reakcje mogą przekształcić się w ciężkie powikłania, takie jak:10

  • Uogólniona pokrzywka
  • Ciężki obrzęk naczynioruchowy (w tym krtani)
  • Ciężki skurcz oskrzeli
  • Zaburzenia rytmu serca
  • Spadek ciśnienia tętniczego krwi (czasami początkowo z jego podwyższeniem)
  • Wstrząs

U pacjentów z astmą aspirynową nietolerancja metamizolu zwykle objawia się w formie napadu astmy.11

Efekt hipotensyjny

Po podaniu metamizolu może wystąpić przejściowe niedociśnienie tętnicze. W rzadkich przypadkach ciśnienie może spaść do wartości krytycznych.12

Działania niepożądane związane z kofeiną

Wysokie dawki kofeiny (powyżej 250 mg na dobę) mogą powodować:13

  • Zaburzenia układu nerwowego: wyczerpanie, nadaktywność psychoruchowa, bezsenność, nerwowość
  • Zaburzenia sercowe: arytmia
  • Zaburzenia żołądkowo-jelitowe

Istotnym problemem związanym ze stosowaniem wyższych dawek kofeiny jest również ryzyko wystąpienia zespołu odstawienia, którego głównym objawem jest ból głowy.14

Szczegółowa tabela działań niepożądanych

Grupa układowo-narządowa Częstość Działania niepożądane Substancja odpowiedzialna
Zaburzenia krwi i układu chłonnego Rzadko Leukopenia Metamizol
Bardzo rzadko Niedokrwistość aplastyczna, agranulocytoza i pancytopenia (w tym przypadki śmiertelne), małopłytkowość Metamizol
Zaburzenia układu immunologicznego Rzadko Reakcje alergiczne (pokrzywka, wysypka, świąd) Metamizol
Częstość nieznana Reakcja anafilaktyczna (poważna, zagrażająca życiu, czasem śmiertelna) Metamizol
Zaburzenia metabolizmu i odżywiania Częstość nieznana Zmiany w poziomie glukozy w surowicy (hipoglikemia, hiperglikemia) Kofeina
Zaburzenia psychiczne Rzadko Bezsenność Drotaweryna
Częstość nieznana Drażliwość, bezsenność, nerwowość, niepokój Kofeina
Zaburzenia układu nerwowego Rzadko Drżenie (kofeina); Ból głowy, układowe zawroty głowy, nieukładowe zawroty głowy (drotaweryna) Kofeina, Drotaweryna
Częstość nieznana Nadaktywność psychoruchowa Kofeina
Zaburzenia serca Rzadko Palpitacje serca Kofeina, Drotaweryna
Częstość nieznana Zespół Kounisa (ostry zespół wieńcowy) – metamizol; Efekt inotropowy dodatni, arytmia – kofeina; Tachykardia – drotaweryna Metamizol, Kofeina, Drotaweryna
Zaburzenia naczyniowe Rzadko Niedociśnienie Drotaweryna
Częstość nieznana Niedociśnienie (metamizol); Zaczerwienienie twarzy, szyi i dekoltu (kofeina) Metamizol, Kofeina
Zaburzenia żołądka i jelit Rzadko Nudności, zatwardzenie Drotaweryna
Częstość nieznana Zaburzenia żołądkowo-jelitowe, wrzody trawienne i krwawienie (metamizol); Zaburzenia żołądkowo-jelitowe np. wymioty, podrażnienie żołądka (kofeina); Zgaga, wzdęcia, wymioty (drotaweryna) Metamizol, Kofeina, Drotaweryna
Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych Częstość nieznana Polekowe uszkodzenie wątroby, w tym ostre zapalenie wątroby, żółtaczka, zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych Metamizol
Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej Częstość nieznana Pęcherzowy rumień wielopostaciowy (Zespół Stevensa-Johnsona), toksyczna nekroliza naskórka, zespół DRESS, pęcherzyca, ostra uogólniona osutka krostkowa, niespecyficzne wysypki, pokrzywka, wysypka odropodobna, wysypka szkarlatynopodobna, wysypka rumieniowa, wysypka pęcherzowa, wysypka krwotoczna, zmiany wysiękowe, wysypka polekowa, nadmierna potliwość Metamizol
Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej Częstość nieznana Skurcze mięśni Kofeina
Zaburzenia nerek i dróg moczowych Częstość nieznana Ostra niewydolność nerek (szczególnie u pacjentów z historią choroby nerek) przebiegająca czasem z oligurią, anurią lub białkomoczem, śródmiąższowe zapalenie nerek, czerwone zabarwienie moczu Metamizol
Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania Częstość nieznana Wyczerpanie, zespół odstawienia leku, zdenerwowanie Kofeina
Badania diagnostyczne Częstość nieznana Przyspieszona praca serca, zwiększony przepływ moczu, podwyższony klirens kreatyniny, zwiększone wydalanie sodu i wapnia Kofeina

Monitorowanie i zgłaszanie działań niepożądanych

Po dopuszczeniu produktu leczniczego Pyralgina Plus do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych, gdyż umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu.15

Osoby z fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych: Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa, tel.: + 48 22 49-21-301, faks: +48 22 49-21-309, strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl.16

Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu.17

  1. 11.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl