Właściwości farmakokinetyczne kwasu acetylosalicylowego

Kwas acetylosalicylowy, substancja czynna preparatu PROFICAR, podlega złożonym procesom farmakokinetycznym, które determinują jego działanie terapeutyczne. Poniżej przedstawiono szczegółowy opis właściwości farmakokinetycznych z uwzględnieniem poszczególnych etapów: wchłaniania, dystrybucji, metabolizmu i wydalania.¹

Wchłanianie

Po podaniu doustnym, kwas acetylosalicylowy cechuje się całkowitym wchłanianiem z przewodu pokarmowego. Już na etapie wchłaniania rozpoczyna się proces przekształcania kwasu acetylosalicylowego do jego głównego metabolitu – kwasu salicylowego. Proces ten kontynuowany jest również po zakończeniu wchłaniania.²

Maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) dla poszczególnych związków osiągane jest w różnym czasie:

• Kwas acetylosalicylowy – po 10-20 minutach od podania³
• Kwas salicylowy – po 0,3-2 godzinach od podania⁴

Dystrybucja

Po wchłonięciu zarówno kwas acetylosalicylowy, jak i jego główny metabolit – kwas salicylowy – wykazują silne wiązanie z białkami osocza. Jest to istotny czynnik wpływający na dystrybucję tych związków w organizmie. Jednocześnie oba związki szybko dystrybuują się w całym organizmie.⁵

Kwas salicylowy charakteryzuje się zdolnością przenikania przez bariery biologiczne, w tym:

• Przenika przez łożysko – co ma znaczenie kliniczne w przypadku stosowania u kobiet w ciąży⁶
• Przenika do mleka kobiet karmiących piersią – co jest istotne podczas laktacji⁷

Metabolizm

Głównym miejscem metabolizmu kwasu salicylowego jest wątroba. W procesach metabolicznych powstaje szereg metabolitów, z których najważniejsze to:⁸

• Kwas salicylurowy – powstający w wyniku sprzężenia kwasu salicylowego z glicyną⁹
• Pochodne glukuronidowe kwasu salicylowego:
  • Fenylosalicylan glukuronidu (eter glukuronidowy)¹⁰
  • Acetylosalicylan glukuronidu (ester glukuronidowy)¹¹
• Kwas gentyzynowy – występujący zarówno w postaci wolnej, jak i sprzężonej z glicyną¹²

Eliminacja

Kinetyka eliminacji kwasu salicylowego wykazuje silną zależność od zastosowanej dawki. Jest to spowodowane ograniczoną aktywnością enzymów wątrobowych uczestniczących w jego metabolizmie.¹³

Okres półtrwania (t₁/₂) kwasu salicylowego jest zmienny i uzależniony od dawki:

• Po zastosowaniu małych dawek (do 325 mg/dobę) – wynosi od 2 do 3 godzin¹⁴
• Po zastosowaniu dużych dawek terapeutycznych (powyżej 3 g/dobę) lub w przypadku zatrucia – wydłuża się do około 15 godzin¹⁵

Główną drogą wydalania kwasu salicylowego i jego metabolitów są nerki. Jest to dominująca droga eliminacji tych związków z organizmu.¹⁶