Działania niepożądane
Physioneal 40 z glukozą 3,86 w/v 38,6 mg/ml

Physioneal 40 z glukozą (1,36%, 2,27%, 3,86%) stosowany w dializie otrzewnowej charakteryzuje się profilem działań niepożądanych, w którym najczęściej występującym jest alkaloza (ok. 10% pacjentów), związana z obecnością buforu 15 mmol/l mleczanu i 25 mmol/l wodorowęglanu (łącznie 40 mmol/l) w roztworze. Inne często obserwowane działania niepożądane obejmują hipokaliemię, zatrzymanie płynów, hiperkalcemię oraz nadciśnienie tętnicze. Niezbyt często występują hiperglikemia, kwasica mleczanowa, zaburzenia neurologiczne (zawroty głowy, bóle głowy), duszność, zapalenie otrzewnej oraz objawy ogólne takie jak astenia i obrzęki. Rzadkie, ale poważne powikłania to otorbiające stwardnienie otrzewnej oraz reakcje alergiczne (eozynofilia, obrzęk naczynioruchowy, wysypka).

Działania niepożądane leku Physioneal 40 z glukozą

Działania niepożądane leku Physioneal 40 z glukozą (1,36%, 2,27%, 3,86%), stosowanego w dializie otrzewnowej, są istotnym aspektem terapii, który wymaga szczególnej uwagi personelu medycznego. Profil bezpieczeństwa tego produktu został określony na podstawie danych z kontrolowanych badań klinicznych oraz doświadczeń po wprowadzeniu produktu do obrotu. Poniżej przedstawiono szczegółową analizę działań niepożądanych z uwzględnieniem częstości ich występowania oraz potencjalnych konsekwencji klinicznych.1

Najczęstsze działania niepożądane

Najczęściej raportowanym działaniem niepożądanym podczas terapii produktem Physioneal 40 jest alkaloza, występująca u około 10% pacjentów. W większości przypadków alkaloza diagnozowana jest na podstawie podwyższonego stężenia wodorowęglanów w surowicy i zazwyczaj nie manifestuje się objawami klinicznymi. Ten profil bezpieczeństwa wynika ze składu produktu, który zawiera bufor składający się z 15 mmol/l mleczanu i 25 mmol/l wodorowęglanu (łącznie 40 mmol/l).2

Klasyfikacja częstości działań niepożądanych

Częstość występowania działań niepożądanych produktu Physioneal 40 z glukozą sklasyfikowano według następującej konwencji:3

  • Bardzo często: występujące z częstością ≥1/10 pacjentów
  • Często: występujące z częstością ≥1/100 do <1/10 pacjentów
  • Niezbyt często: występujące z częstością ≥1/1000 do <1/100 pacjentów
  • Rzadko: występujące z częstością ≥1/10000 do <1/1000 pacjentów
  • Bardzo rzadko: występujące z częstością <1/10000 pacjentów
  • Nieznana: częstość nie może być określona na podstawie dostępnych danych

Działania niepożądane w podziale na układy i narządy

Poniżej przedstawiono szczegółowe zestawienie działań niepożądanych według klasyfikacji układowej, ze szczególnym uwzględnieniem częstości ich występowania oraz potencjalnego wpływu klinicznego.4

Klasyfikacja układów i narządów Działanie niepożądane Częstość występowania Opis kliniczny
Zaburzenia krwi i układu chłonnego Eozynofilia Nieznana Zwiększenie liczby eozynofilów we krwi, może wskazywać na reakcję alergiczną lub zapalną
Zaburzenia metabolizmu i odżywiania Alkaloza Często Podwyższone pH krwi, najczęściej diagnozowane poprzez zwiększone stężenie wodorowęglanów w surowicy
Hipokaliemia Często Obniżone stężenie potasu w surowicy, może prowadzić do zaburzeń rytmu serca
Zatrzymanie płynów Często Kumulacja nadmiaru płynów w organizmie, może prowadzić do obrzęków i duszności
Hiperkalcemia Często Podwyższone stężenie wapnia w surowicy, może prowadzić do zaburzeń pracy serca i funkcji nerek
Hiperwolemia Niezbyt często Zwiększona objętość krwi krążącej, może powodować obrzęki i nadciśnienie
Anoreksja Niezbyt często Utrata apetytu, może prowadzić do niedożywienia
Odwodnienie Niezbyt często Niedobór wody w organizmie, może powodować spadek ciśnienia i zaburzenia elektrolitowe
Hiperglikemia Niezbyt często Podwyższony poziom glukozy we krwi, szczególnie istotny u pacjentów z cukrzycą
Kwasica mleczanowa Niezbyt często Zaburzenie równowagi kwasowo-zasadowej spowodowane gromadzeniem się kwasu mlekowego
Zaburzenia psychiczne Bezsenność Niezbyt często Trudności w zasypianiu i utrzymaniu snu, może wpływać na jakość życia
Zaburzenia układu nerwowego Zawroty głowy Niezbyt często Subiektywne odczucie wirowania lub niestabilności, może ograniczać codzienne funkcjonowanie
Bóle głowy Niezbyt często Ból obejmujący różne obszary głowy, o różnym nasileniu i charakterze
Zaburzenia naczyniowe Nadciśnienie Często Podwyższone wartości ciśnienia tętniczego krwi, wymaga monitorowania i interwencji
Niedociśnienie Niezbyt często Obniżone wartości ciśnienia tętniczego krwi, może powodować zawroty głowy i omdlenia
Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia Duszność Niezbyt często Subiektywne uczucie braku powietrza, może wskazywać na przewodnienie
Kaszel Niezbyt często Nagły odruch wydechowy, może być związany z drażnieniem dróg oddechowych
Zaburzenia żołądka i jelit Zapalenie otrzewnej Często Stan zapalny błony otrzewnej, często o podłożu infekcyjnym, wymaga natychmiastowej interwencji
Niewydolność błony otrzewnej Niezbyt często Spadek wydajności błony otrzewnej jako błony dializacyjnej, może wymagać zmiany metody dializy
Ból brzucha Niezbyt często Dolegliwości bólowe w obrębie jamy brzusznej, mogą świadczyć o zapaleniu otrzewnej
Dyspepsja Niezbyt często Zespół objawów obejmujących dyskomfort w górnej części brzucha, uczucie pełności, wzdęcia
Wzdęcia Niezbyt często Nadmierne gromadzenie się gazów w przewodzie pokarmowym, powodujące dyskomfort
Nudności Niezbyt często Nieprzyjemne uczucie dyskomfortu w żołądku z odruchem wymiotnym
Otorbiające stwardnienie otrzewnej Nieznana Rzadkie, ale poważne powikłanie długoterminowej dializy otrzewnowej prowadzące do włóknienia otrzewnej
Zmętnienie dializatu Nieznana Utrata przejrzystości płynu dializacyjnego, często pierwszy objaw zapalenia otrzewnej
Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej Obrzęk naczynioruchowy Nieznana Nagły obrzęk skóry, tkanki podskórnej lub błon śluzowych, może wskazywać na reakcję alergiczną
Wysypka Nieznana Zmiany skórne o różnym charakterze, mogą świadczyć o reakcji alergicznej na składniki roztworu
Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej Bóle mięśniowo-szkieletowe Nieznana Dolegliwości bólowe dotyczące układu ruchu, mogą być związane z zaburzeniami elektrolitowymi
Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania Obrzęk Często Nagromadzenie płynu w tkankach organizmu, może świadczyć o niewydolności dializy
Astenia Często Stan osłabienia, zmniejszonej energii i siły, może wpływać na codzienne funkcjonowanie
Dreszcze Niezbyt często Mimowolne drżenie mięśni, może towarzyszyć infekcjom lub być reakcją na płyn dializacyjny
Obrzęk twarzy Niezbyt często Gromadzenie się płynu w obrębie twarzy, może świadczyć o przewodnieniu
Przepuklina Niezbyt często Przemieszczenie narządów przez osłabione miejsca w powłokach brzusznych, związane z obecnością płynu
Złe samopoczucie Niezbyt często Ogólne uczucie dyskomfortu i niespecyficzne objawy
Pragnienie Niezbyt często Zwiększone uczucie potrzeby przyjmowania płynów, może wskazywać na zaburzenia gospodarki wodnej
Gorączka Nieznana Podwyższona temperatura ciała, może wskazywać na obecność zakażenia, w tym zapalenia otrzewnej
Badania diagnostyczne Wzrost masy ciała Często Zwiększenie masy ciała, często związane z retencją płynów
Zwiększone pCO₂ Niezbyt często Podwyższone ciśnienie parcjalne dwutlenku węgla we krwi, może towarzyszyć alkalozie

Powikłania związane z procedurą dializy otrzewnowej

Oprócz działań niepożądanych bezpośrednio związanych z produktem Physioneal 40 z glukozą, należy zwrócić uwagę na powikłania wynikające z samej procedury dializy otrzewnowej:5

  • Bakteryjne zapalenie otrzewnej – poważne powikłanie infekcyjne wymagające natychmiastowej interwencji, objawia się bólem brzucha, gorączką, zmętnieniem dializatu
  • Zakażenie w miejscu wprowadzenia cewnika – stan zapalny w okolicy ujścia cewnika dializacyjnego, może prowadzić do infekcji tunelu i zapalenia otrzewnej
  • Powikłania związane z cewnikiem – obejmują dysfunkcję cewnika, przemieszczenie, niedrożność, wyciek wokół cewnika

Szczególne uwagi kliniczne

W praktyce klinicznej należy zwrócić szczególną uwagę na regularną ocenę stanu pacjenta pod kątem wystąpienia działań niepożądanych produktu Physioneal 40 z glukozą. Monitoring powinien obejmować regularne badania biochemiczne krwi, ze szczególnym uwzględnieniem równowagi kwasowo-zasadowej oraz gospodarki elektrolitowej. Roztwór Physioneal 40 zawiera zrównoważony bufor (15 mmol/l mleczanu + 25 mmol/l wodorowęglanu), dający łączne stężenie 40 mmol/l, co wpływa na gospodarkę kwasowo-zasadową organizmu.6

U pacjentów stosujących Physioneal 40 z glukozą należy również monitorować objawy zapalenia otrzewnej, które jest jednym z najpoważniejszych powikłań dializy otrzewnowej. Zmętnienie dializatu, ból brzucha i gorączka powinny być sygnałem do natychmiastowej oceny klinicznej i wdrożenia odpowiedniego postępowania.

Występowanie działań niepożądanych metabolicznych, takich jak alkaloza, hipokaliemia czy hiperkalcemia, wymaga regularnej oceny stanu pacjenta i dostosowania składu płynu dializacyjnego, terapii farmakologicznej oraz diety do indywidualnych potrzeb pacjenta.

  1. 12.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl