Przedawkowanie
Oxytocin-Richter 5 IU/ml

Przedawkowanie oksytocyny stanowi poważne zagrożenie kliniczne, manifestujące się hipertonicznymi lub tężcowymi skurczami macicy oraz podwyższonym napięciem spoczynkowym macicy ≥15-20 mm H₂O, co może prowadzić do poważnych powikłań, takich jak pęknięcie macicy, niedotlenienie płodu, czy krwawienie poporodowe. Szczególnie niebezpieczne jest zatrucie wodne z drgawkami, wynikające z antydiuretycznego działania oksytocyny, obserwowane przy długotrwałym podawaniu dużych dawek (40-50 ml/min). Objawy przedawkowania obejmują również zaburzenia elektrolitowe, głównie hiponatremię, oraz bradykardię i hiperkapnię płodu, które mogą skutkować zamartwicą. Ze względu na brak ustalonej maksymalnej dawki, konieczne jest indywidualne dostosowanie wlewu oraz ciągłe monitorowanie stanu matki i płodu.

Przedawkowanie leku Oxytocin-Richter

Przedawkowanie oksytocyny stanowi poważne zagrożenie zdrowotne, które wymaga natychmiastowej interwencji medycznej. Warto zauważyć, że nie ustalono maksymalnej dawki oksytocyny, co oznacza konieczność szczególnej ostrożności podczas jej podawania i monitorowania pacjentki. 1

Farmakokinetyka w kontekście przedawkowania

Oksytocyna ulega inaktywacji przez enzymy proteolityczne w układzie pokarmowym, dlatego ryzyko przedawkowania przy podaniu doustnym jest minimalne. Lek nie ulega wchłanianiu z jelita, co sprawia, że jest mało prawdopodobne, aby wywoływał szkodliwe działanie w przypadku połknięcia. 2

Przedawkowanie oksytocyny zależy przede wszystkim od nadczynności macicy, niezależnie od występującej nadwrażliwości na ten produkt leczniczy. 3

Objawy przedawkowania

Nadmierna stymulacja mięśnia macicy może powodować szereg niebezpiecznych konsekwencji, prowadzących do poważnych powikłań dla matki i płodu. Przedawkowanie oksytocyny może objawiać się silnymi (hipertonicznymi) lub przedłużonymi (tężcowymi) skurczami, a także zwiększonym napięciem spoczynkowym macicy, wynoszącym od 15 do 20 mm H₂O i wyższym pomiędzy skurczami. 4

Jednym z najpoważniejszych powikłań przedawkowania oksytocyny jest zatrucie wodne z drgawkami, spowodowane nieodłącznym działaniem antydiuretycznym oksytocyny. To powikłanie występuje szczególnie podczas podawania dużych dawek produktu leczniczego (40-50 ml/min) przez dłuższy czas. 5

Postępowanie w przypadku przedawkowania

W przypadku wystąpienia objawów przedawkowania podczas ciągłego wlewu dożylnego oksytocyny, należy natychmiast przerwać wlew i podać pacjentce tlen. 6

Postępowanie w przypadku leczenia zatrucia wodnego polega na:

  • Leczeniu objawowym i podtrzymaniu podstawowych czynności życiowych 7
  • Odstawieniu oksytocyny 8
  • Ograniczeniu przyjmowania płynów 9
  • Zastosowaniu diurezy 10
  • Dożylnym podawaniu hipertonicznego roztworu soli fizjologicznej 11
  • Zachowaniu równowagi elektrolitowej 12
  • Kontrolowaniu drgawek z ostrożnym podaniem barbituranów 13
  • Szczególnej opiece medycznej w przypadku wystąpienia śpiączki 14

W przypadkach śpiączki, należy zapewnić drożność dróg oddechowych oraz zastosować standardowe środki, które zwykle stosuje się u pacjentów nieprzytomnych. 15

Zestawienie objawów przedawkowania i konsekwencji klinicznych

Objaw przedawkowania Opis Potencjalne konsekwencje Związek z dawką
Hipertoniczne skurcze macicy Silne, nasilone skurcze macicy o zwiększonej amplitudzie Wzmożona akcja porodowa, pęknięcie macicy, pęknięcie szyjki macicy i pochwy Zależny od dawki i wrażliwości pacjentki
Tężcowe skurcze macicy Przedłużone skurcze macicy bez odpowiednich przerw Zmniejszona perfuzja maciczno-łożyskowa, niedotlenienie płodu Może wystąpić przy różnych dawkach
Podwyższone napięcie spoczynkowe macicy Napięcie ≥15-20 mm H₂O pomiędzy skurczami Zaburzenia krążenia maciczno-łożyskowego Może wystąpić zarówno przy niskich, jak i wysokich dawkach
Krwawienie poporodowe Zwiększona utrata krwi po porodzie Niedokrwistość, wstrząs hipowolemiczny Konsekwencja przedawkowania
Zwolnienie tętna płodu Bradykardia płodowa Niedotlenienie płodu, zamartwica Wtórne do hipertoniczności macicy
Hiperkapnia płodu Nadmiar dwutlenku węgla we krwi płodu Kwasica oddechowa, zamartwica Konsekwencja zaburzeń perfuzji łożyskowej
Zatrucie wodne Konsekwencja działania antydiuretycznego oksytocyny Drgawki, zaburzenia świadomości, śpiączka Występuje przy dużych dawkach (40-50 ml/min) podawanych przez dłuższy czas
Zaburzenia elektrolitowe Najczęściej hiponatremia Drgawki, zaburzenia rytmu serca Powikłanie zatrucia wodnego

Należy pamiętać, że odpowiedź na oksytocynę jest indywidualna u każdej pacjentki, dlatego wlewy powinny być zawsze dostosowane indywidualnie, z ciągłym monitorowaniem stanu pacjentki oraz płodu, aby uniknąć potencjalnie niebezpiecznego przedawkowania. 16

  1. 19.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl