Charakterystyka farmakokinetyczna leku NiQuitin 2 mg, pastylki do ssania

NiQuitin w postaci pastylek do ssania zawiera 2 mg nikotyny (w postaci nikotyny z kationitem) jako substancję czynną. Postać farmaceutyczna w formie białych lub białawych, obustronnie wypukłych, okrągłych pastylek z wytłoczeniem NL2 na jednej ze stron zapewnia określone właściwości farmakokinetyczne, które zostały szczegółowo zbadane i opisane poniżej.¹

Wchłanianie

Pastylki do ssania NiQuitin charakteryzują się pełnym rozpuszczeniem w jamie ustnej, co umożliwia całkowitą absorpcję zawartej w nich nikotyny. Proces wchłaniania odbywa się dwutorowo – zarówno przez błonę śluzową policzków, jak i po połknięciu. Czas potrzebny do całkowitego rozpuszczenia pastylki wynosi przeważnie 20-30 minut.²

Po przyjęciu pojedynczej dawki 2 mg nikotyny, maksymalne stężenie substancji czynnej w osoczu krwi osiąga wartość około 4,4 ng/ml. W schemacie dawkowania co 1,5 godziny, stężenie maksymalne wzrasta do 12,7 ng/ml, a stężenie między kolejnymi podaniami utrzymuje się na poziomie 9,4 ng/ml.³

Dla porównania, w przypadku pastylek zawierających 4 mg nikotyny, maksymalne stężenie po pojedynczej dawce wynosi około 10,8 ng/ml. Przy regularnym stosowaniu pastylek 4 mg co 1,5 godziny, stężenie maksymalne osiąga wartość 26,0 ng/ml, a stężenie między kolejnymi podaniami utrzymuje się na poziomie 19,7 ng/ml.⁴

Co istotne, badania wykazały, że nieprawidłowe stosowanie pastylek NiQuitin (takie jak żucie pastylki, trzymanie jej w jamie ustnej i następnie połknięcie, żucie i natychmiastowe połknięcie) nie powoduje szybszego ani większego wchłaniania nikotyny. Nawet w takich przypadkach znacząca ilość nikotyny (80-93%) zostaje wchłonięta do organizmu.⁵

Dystrybucja

Nikotyna wiąże się z białkami osocza w niewielkim stopniu, co potwierdzają badania określające ten zakres na poziomie 4,9% – 20%. Z uwagi na niski stopień wiązania z białkami, objętość dystrybucji nikotyny jest relatywnie duża i wynosi 2,5 l/kg. Dystrybucja nikotyny w tkankach organizmu jest zależna od pH środowiska. Najwyższe stężenia tej substancji odnotowano w mózgu, żołądku, nerkach i wątrobie.⁶

Metabolizm

Nikotyna podlega intensywnym przemianom metabolicznym w organizmie, w wyniku których powstaje wiele metabolitów. Wszystkie produkty metabolizmu nikotyny charakteryzują się mniejszą aktywnością farmakologiczną niż związek macierzysty. Głównym narządem odpowiedzialnym za metabolizm nikotyny jest wątroba, jednak procesy metaboliczne zachodzą również w płucach i nerkach.⁷

Głównym szlakiem metabolicznym nikotyny jest jej przemiana do kotyniny oraz do N’-tlenku kotyniny. Kotynina charakteryzuje się znacznie dłuższym okresem półtrwania wynoszącym 15-20 godzin, a jej stężenie we krwi jest około dziesięciokrotnie wyższe niż stężenie samej nikotyny. W dalszej kolejności kotynina ulega utlenieniu do trans-3′-hydroksykotyniny, która stanowi najobficiej występujący metabolit nikotyny w moczu. Zarówno nikotyna, jak i kotynina podlegają również sprzężeniu z kwasem glukuronowym.⁸

Eliminacja

Okres półtrwania nikotyny w fazie eliminacji wynosi około 2 godziny, z obserwowanym zakresem od 1 do 4 godzin. Całkowity klirens nikotyny mieści się w przedziale od 62 do 89 l/godzinę. Klirens nienerkowy stanowi znaczącą część całkowitego klirensu, szacowany jest na około 75% klirensu całkowitego.⁹

Nikotyna i jej metabolity są wydalane z organizmu prawie wyłącznie przez nerki z moczem. Warto podkreślić, że wydalanie niezmienionej nikotyny przez nerki jest silnie uzależnione od pH moczu – w środowisku kwaśnym wydalanie to jest znacznie intensywniejsze niż w środowisku zasadowym.¹⁰

Porównanie parametrów farmakokinetycznych dla różnych dawek NiQuitin