Działania niepożądane
Midazolam Kalceks 5 mg/ml
Midazolam, dostępny w roztworze do wstrzykiwań/infuzji o stężeniach 1 mg/ml oraz 5 mg/ml, wykazuje szeroki profil działań niepożądanych, w tym potencjalnie zagrażające życiu incydenty kardiologiczne i oddechowe. Szczególnie narażone są osoby powyżej 60. roku życia, pacjenci z niewydolnością oddechową, zaburzeniami czynności mięśnia sercowego oraz ciężkimi zaburzeniami czynności nerek. Reakcje paradoksalne, takie jak pobudzenie, agresja czy lęk, występują zwłaszcza u dzieci i osób starszych. Niepamięć następcza jest dawkozależna i może utrzymywać się do zakończenia zabiegu, a w niektórych przypadkach dłużej. Midazolam może prowadzić do uzależnienia fizycznego, a nagłe przerwanie leczenia wiąże się z ryzykiem zespołu odstawienia, w tym drgawek. Zgłaszano również przypadki nadużywania leku.
- Działania niepożądane leku Midazolam Kalceks
- Ogólna charakterystyka bezpieczeństwa
- Reakcje paradoksalne i działania niepożądane ze strony OUN
- Ryzyko uzależnienia i zespół odstawienia
- Ryzyko upadków i złamań
- Szczegółowa tabela działań niepożądanych leku Midazolam Kalceks
- Grupy szczególnego ryzyka wystąpienia działań niepożądanych
- Zgłaszanie działań niepożądanych
Działania niepożądane leku Midazolam Kalceks
Midazolam, dostępny w postaci roztworu do wstrzykiwań/do infuzji o stężeniach 1 mg/ml oraz 5 mg/ml, może powodować szereg działań niepożądanych, których znajomość jest kluczowa dla bezpiecznej praktyki klinicznej. Poniższe omówienie przedstawia szczegółową charakterystykę profilu bezpieczeństwa tego produktu leczniczego, ze szczególnym uwzględnieniem potencjalnych zagrożeń i częstości ich występowania.1
Ogólna charakterystyka bezpieczeństwa
Midazolam może wywoływać działania niepożądane o różnym stopniu nasilenia, obejmujące zarówno łagodne dolegliwości, jak i stany zagrażające życiu. Szczególną uwagę należy zwrócić na poważne zdarzenia niepożądane dotyczące układu krążenia i oddechowego, które mogą mieć charakter zagrażający życiu. Incydenty te występują z większym prawdopodobieństwem u pacjentów w wieku powyżej 60 lat oraz u osób z niewydolnością oddechową lub zaburzoną czynnością mięśnia sercowego, zwłaszcza gdy produkt podawany jest zbyt szybko lub w zbyt dużej dawce.2
Warto podkreślić, że u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek istnieje większe prawdopodobieństwo wystąpienia działań niepożądanych.3
Reakcje paradoksalne i działania niepożądane ze strony OUN
Szczególnie istotnym aspektem profilu bezpieczeństwa midazolamu są reakcje paradoksalne, charakteryzujące się objawami przeciwnymi do oczekiwanego działania uspokajającego. Obejmują one niepokój ruchowy, pobudzenie, drażliwość, nerwowość, wrogość, złość, agresję, lęk i inne zaburzenia behawioralne. Te paradoksalne reakcje obserwowano zwłaszcza u dzieci i osób w podeszłym wieku.4
Z kolei niepamięć następcza może utrzymywać się do czasu zakończenia zabiegu, a w niektórych przypadkach obserwowano jej przedłużające się działanie. Czas utrzymywania się niepamięci jest wprost proporcjonalny do podanej dawki.5
Ryzyko uzależnienia i zespół odstawienia
Midazolam może powodować rozwój uzależnienia fizycznego, nawet przy stosowaniu w dawkach terapeutycznych. Przerwanie leczenia, zwłaszcza nagłe, po długotrwałym podawaniu dożylnym może wywołać objawy odstawienia, w tym drgawki z odstawienia. Istnieją również doniesienia o przypadkach nadużywania tego leku.6
Ryzyko upadków i złamań
Obserwowano zwiększone ryzyko upadków i złamań u pacjentów stosujących midazolam. Ryzyko to jest szczególnie podwyższone u osób przyjmujących jednocześnie inne środki uspokajające (w tym napoje alkoholowe) oraz u osób w podeszłym wieku.7
Szczegółowa tabela działań niepożądanych leku Midazolam Kalceks
Poniższa tabela przedstawia zestawienie działań niepożądanych midazolamu z uwzględnieniem układów narządowych oraz częstości występowania zgodnie z konwencją MedDRA:8
| Układ narządowy | Działanie niepożądane | Częstość występowania | Charakterystyka i szczególne uwagi |
|---|---|---|---|
| Zaburzenia układu immunologicznego | Nadwrażliwość | Częstość nieznana | Reakcje alergiczne o różnym nasileniu |
| Obrzęk naczynioruchowy | Częstość nieznana | Może stanowić zagrożenie życia, zwłaszcza przy obrzęku dróg oddechowych | |
| Wstrząs anafilaktyczny | Częstość nieznana | Stan zagrażający życiu, wymagający natychmiastowej interwencji | |
| Zaburzenia psychiczne | Stan splątania, dezorientacja | Częstość nieznana | Mogą utrzymywać się po zakończeniu działania leku |
| Zaburzenia emocjonalne i nastroju | Częstość nieznana | Obejmują różnorodne objawy afektywne | |
| Zmiany libido | Częstość nieznana | Zazwyczaj zmniejszenie popędu płciowego | |
| Reakcje paradoksalne* | Częstość nieznana | Niepokój ruchowy, pobudzenie, drażliwość, nerwowość, wrogość, złość, agresja, lęk, koszmary senne, nietypowe sny, omamy, psychozy i inne niekorzystne efekty behawioralne | |
| Napadowe pobudzenie | Częstość nieznana | Może wymagać interwencji farmakologicznej | |
| Uzależnienie fizyczne od leku | Częstość nieznana | Nawet przy stosowaniu dawek terapeutycznych | |
| Zespół odstawienia | Częstość nieznana | Po nagłym przerwaniu długotrwałego podawania | |
| Nadużywanie | Częstość nieznana | Stosowanie w celach pozaterapeutycznych | |
| Zaburzenia układu nerwowego | Ruchy mimowolne* | Częstość nieznana | W tym drgawki toniczno-kloniczne i drżenie mięśniowe |
| Hiperaktywność* | Częstość nieznana | Część reakcji paradoksalnych | |
| Sedacja | Częstość nieznana | Przedłużająca się i pooperacyjna | |
| Obniżony poziom czuwania, senność | Częstość nieznana | Podstawowe działania farmakologiczne leku | |
| Ból głowy, zawroty głowy | Częstość nieznana | Mogą utrzymywać się przez kilka godzin | |
| Niezborność | Częstość nieznana | Zaburzenia koordynacji ruchowej | |
| Niepamięć następcza** | Częstość nieznana | Czas utrzymywania się jest wprost proporcjonalny do podanej dawki | |
| Drgawki u wcześniaków i noworodków urodzonych o czasie | Częstość nieznana | Wymagają szczególnej uwagi u tej grupy pacjentów | |
| Drgawki związane z odstawieniem leku | Częstość nieznana | Po nagłym przerwaniu długotrwałego stosowania | |
| Zaburzenia serca | Zatrzymanie akcji serca | Częstość nieznana | Stan bezpośredniego zagrożenia życia |
| Bradykardia, zespół Kounisa*** | Częstość nieznana | Zespół Kounisa – ostry zespół wieńcowy w przebiegu reakcji alergicznej | |
| Zaburzenia naczyniowe | Niedociśnienie, rozszerzenie naczyń | Częstość nieznana | Efekt hemodynamiczny, może wymagać interwencji |
| Zakrzepowe zapalenie żył | Częstość nieznana | Szczególnie po podaniu pozajelitowym | |
| Zakrzepica | Częstość nieznana | Może powodować poważne powikłania zatorowe | |
| Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia | Depresja oddechowa | Częstość nieznana | Zależna od dawki, może wymagać wspomagania oddychania |
| Bezdech | Częstość nieznana | Przejściowe zatrzymanie oddychania | |
| Zatrzymanie oddychania | Częstość nieznana | Stan bezpośredniego zagrożenia życia | |
| Duszność | Częstość nieznana | Subiektywne uczucie braku powietrza | |
| Skurcz krtani, czkawka | Częstość nieznana | Skurcz krtani może zagrażać życiu w przypadku znacznego zwężenia dróg oddechowych | |
| Zaburzenia żołądka i jelit | Nudności, wymioty | Częstość nieznana | Częste objawy pooperacyjne |
| Zaparcia | Częstość nieznana | Zwłaszcza przy dłuższym stosowaniu | |
| Suchość w jamie ustnej | Częstość nieznana | Efekt antycholinergiczny | |
| Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej | Wysypka | Częstość nieznana | Może występować w różnych formach morfologicznych |
| Pokrzywka | Częstość nieznana | Objaw reakcji alergicznej | |
| Świąd | Częstość nieznana | Może towarzyszyć innym objawom skórnym | |
| Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania | Zmęczenie | Częstość nieznana | Może utrzymywać się po zakończeniu działania leku |
| Rumień w miejscu wstrzyknięcia | Częstość nieznana | Miejscowa reakcja zapalna | |
| Ból w miejscu wstrzyknięcia | Częstość nieznana | Szczególnie przy podaniu parawenalnym | |
| Urazy, zatrucia i powikłania po zabiegach | Upadki, złamania**** | Częstość nieznana | Zwiększone ryzyko u osób starszych i stosujących jednocześnie inne środki uspokajające |
| Uwarunkowania społeczne | Akty przemocy* | Częstość nieznana | Związane z reakcjami paradoksalnymi |
* Paradoksalne działanie leku obserwowano zwłaszcza u dzieci i osób w podeszłym wieku.9
** Niepamięć następcza może utrzymywać się do czasu zakończenia zabiegu, w kilku przypadkach obserwowano przedłużającą się niepamięć.10
*** Szczególnie po podaniu pozajelitowym.11
**** Istnieją doniesienia o upadkach i złamaniach u osób stosujących benzodiazepiny. Ryzyko upadków i złamań kości jest zwiększone u osób przyjmujących jednocześnie inne środki uspokajające (w tym napoje alkoholowe) i u osób w podeszłym wieku.12
Grupy szczególnego ryzyka wystąpienia działań niepożądanych
Pacjenci w podeszłym wieku
Osoby w wieku powyżej 60 lat są szczególnie narażone na wystąpienie zagrażających życiu incydentów związanych z działaniem midazolamu na układ krążenia i oddechowy. Ponadto, w tej grupie wiekowej zwiększone jest ryzyko występowania reakcji paradoksalnych oraz upadków i złamań, zwłaszcza przy jednoczesnym stosowaniu innych środków uspokajających.13
Wcześniaki i noworodki
U wcześniaków i noworodków urodzonych o czasie obserwowano występowanie drgawek po podaniu midazolamu. Ta grupa pacjentów wymaga szczególnego monitorowania i dostosowania dawkowania.14
Pacjenci z niewydolnością narządów
Pacjenci z niewydolnością oddechową, zaburzeniami czynności mięśnia sercowego lub ciężkimi zaburzeniami czynności nerek są w grupie podwyższonego ryzyka wystąpienia działań niepożądanych midazolamu. U tych osób należy rozważyć modyfikację dawkowania oraz zapewnić ścisłe monitorowanie.15
Zgłaszanie działań niepożądanych
Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych.16
- Al. Jerozolimskie 181C
- 02-222 Warszawa
- Tel.: + 48 22 49 21 301
- Faks: + 48 22 49 21 309
- Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl
Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu.17
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania