Specjalne ostrzeżenia
Ketonal

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania leku Ketonal (50 mg/ml)

Podstawową zasadą stosowania leku Ketonal jest podawanie go w najmniejszej skutecznej dawce przez najkrótszy okres konieczny do łagodzenia objawów, co pozwala zminimalizować ryzyko działań niepożądanych.¹

Maskowanie objawów zakażenia

Ketonal może maskować objawy zakażeń, co prowadzi do opóźnienia wdrożenia właściwego leczenia i w konsekwencji pogorszenia przebiegu infekcji. Zjawisko to zaobserwowano szczególnie w przypadkach pozaszpitalnego bakteryjnego zapalenia płuc oraz powikłań bakteryjnych ospy wietrznej. W przypadku stosowania leku z powodu gorączki lub bólu związanych z zakażeniem, zaleca się uważne monitorowanie przebiegu infekcji. Pacjent leczony ambulatoryjnie powinien niezwłocznie skonsultować się z lekarzem, jeśli objawy utrzymują się lub ulegają nasileniu.²

Ryzyko powikłań ze strony przewodu pokarmowego

W trakcie stosowania ketoprofenu, podobnie jak innych niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ), istnieje ryzyko wystąpienia poważnych działań niepożądanych ze strony przewodu pokarmowego, w tym krwawienia, owrzodzenia i perforacji, które mogą mieć potencjalnie śmiertelne skutki. Powikłania te mogą wystąpić w dowolnym momencie terapii, bez wcześniejszych objawów ostrzegawczych, również u pacjentów bez obciążającego wywiadu w kierunku chorób przewodu pokarmowego.³

Dane epidemiologiczne wskazują, że ketoprofen, szczególnie stosowany w dużych dawkach, może wiązać się z większym ryzykiem toksycznego wpływu na przewód pokarmowy w porównaniu z niektórymi innymi lekami z grupy NLPZ.⁴

Zwiększone ryzyko powikłań ze strony przewodu pokarmowego występuje w następujących przypadkach:

• stosowanie większych dawek NLPZ⁵
• przebyta choroba wrzodowa żołądka i (lub) dwunastnicy, szczególnie powikłana krwawieniem lub perforacją⁶
• podeszły wiek pacjenta⁷
• mała masa ciała⁸

W przypadku wystąpienia krwawienia z przewodu pokarmowego lub owrzodzenia, leczenie ketoprofenem należy natychmiast przerwać.⁹

Środki ostrożności dla grup wysokiego ryzyka

U pacjentów z grupy podwyższonego ryzyka powikłań ze strony przewodu pokarmowego należy rozważyć jednoczesne stosowanie leków o działaniu ochronnym, takich jak mizoprostol lub inhibitory pompy protonowej. Dotyczy to szczególnie:

• pacjentów wymagających jednoczesnego stosowania kwasu acetylosalicylowego w małych dawkach¹⁰
• pacjentów przyjmujących inne leki zwiększające ryzyko powikłań dotyczących przewodu pokarmowego¹¹

Zaleca się szczególną ostrożność u pacjentów otrzymujących jednocześnie leki, które mogą zwiększać ryzyko owrzodzenia lub krwawienia z przewodu pokarmowego, takie jak:¹²

• doustne kortykosteroidy
• leki przeciwzakrzepowe (np. warfaryna)
• selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI)
• leki przeciwpłytkowe (np. kwas acetylosalicylowy)
• nikorandyl

Należy unikać jednoczesnego stosowania Ketonalu z innymi niesteroidowymi lekami przeciwzapalnymi, w tym z selektywnymi inhibitorami cyklooksygenazy-2.¹³

Pacjenci w podeszłym wieku

U pacjentów w podeszłym wieku częstość występowania działań niepożądanych związanych ze stosowaniem NLPZ jest zwiększona, szczególnie w odniesieniu do krwawień z przewodu pokarmowego i perforacji, które mogą zakończyć się zgonem.¹⁴ U tych pacjentów leczenie należy rozpoczynać od najmniejszej dostępnej dawki.¹⁵

Ciężkie reakcje skórne

W związku ze stosowaniem NLPZ, w tym ketoprofenu, bardzo rzadko opisywano ciężkie reakcje skórne, które mogą zagrażać życiu pacjenta. Do reakcji tych należą:¹⁶

• złuszczające zapalenie skóry
• zespół Stevensa-Johnsona
• toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka

Ryzyko wystąpienia tych reakcji jest największe w początkowym okresie leczenia, zazwyczaj w pierwszym miesiącu terapii. Po wystąpieniu pierwszych objawów, takich jak wysypka, zmiany na błonach śluzowych lub jakiekolwiek inne objawy nadwrażliwości, należy natychmiast przerwać stosowanie ketoprofenu.¹⁷

Ryzyko sercowo-naczyniowe

Dane kliniczne i epidemiologiczne wskazują, że stosowanie niektórych NLPZ, zwłaszcza w dużych dawkach i przez długi czas, może wiązać się ze zwiększonym ryzykiem zdarzeń zakrzepowo-zatorowych, takich jak zawał mięśnia sercowego czy udar mózgu. Dostępne dane nie pozwalają na jednoznaczne wykluczenie takiego ryzyka w przypadku ketoprofenu.¹⁸

U pacjentów otrzymujących NLPZ inne niż kwas acetylosalicylowy w okresie okołooperacyjnym zabiegów pomostowania tętnic wieńcowych (CABG) zaobserwowano zwiększone ryzyko tętniczych zdarzeń zakrzepowych.¹⁹

Należy zachować ostrożność u pacjentów z nadciśnieniem tętniczym i/lub z łagodną do umiarkowanej zastoinową niewydolnością serca, ponieważ podczas stosowania NLPZ może wystąpić zatrzymanie płynów i obrzęki.²⁰

Wpływ na czynność nerek

Szczególnej ostrożności przy stosowaniu ketoprofenu wymagają pacjenci z czynnikami ryzyka zaburzeń czynności nerek, w tym:²¹

• niewydolność serca
• marskość wątroby i nerczyca
• zaburzenia czynności wątroby
• stosowanie leków moczopędnych
• przebyte duże zabiegi chirurgiczne
• hipowolemia
• przewlekła niewydolność nerek (szczególnie u osób w podeszłym wieku)

U tych pacjentów konieczne jest uważne monitorowanie ilości wydalanego moczu oraz czynności nerek na początku leczenia. Podanie ketoprofenu może spowodować zmniejszenie perfuzji nerek na skutek hamowania syntezy prostaglandyn, co może prowadzić do dekompensacji czynności nerek.²²

U pacjentów, u których klirens kreatyniny jest mniejszy niż 20 ml/minutę (0,33 ml/sekundę), należy zmodyfikować dawkowanie ketoprofenu.²³

Zaburzenia hematologiczne i monitorowanie

W przypadku długotrwałego leczenia zaleca się regularne monitorowanie morfologii krwi oraz czynności wątroby i nerek.²⁴

Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z zaburzeniami hemostazy, hemofilią, chorobą von Willebranda, ciężką trombocytopenią oraz niewydolnością nerek lub wątroby, a także u pacjentów przyjmujących leki przeciwzakrzepowe, takie jak pochodne kumaryny i heparyny (zwłaszcza heparyny niskocząsteczkowe).²⁵

Przed planowanym dużym zabiegiem chirurgicznym należy przerwać stosowanie Ketonalu.²⁶

Choroby przewodu pokarmowego i stany alergiczne

U pacjentów z chorobami zapalnymi jelit (wrzodziejące zapalenie okrężnicy, choroba Leśniowskiego-Crohna) NLPZ należy stosować ostrożnie, ze względu na możliwość zaostrzenia przebiegu choroby.²⁷

Szczególnej uwagi wymagają pacjenci z astmą oskrzelową współistniejącą z przewlekłym zapaleniem błony śluzowej nosa, przewlekłym zapaleniem zatok i/lub polipami nosa, ponieważ u tych osób istnieje zwiększone ryzyko wystąpienia alergii na kwas acetylosalicylowy i/lub NLPZ. Podanie Ketonalu może wywołać napad astmy lub skurcz oskrzeli, zwłaszcza u osób uczulonych na kwas acetylosalicylowy i/lub inne NLPZ.²⁸

Zaburzenia czynności wątroby

U pacjentów z nieprawidłowymi wynikami badań czynności wątroby lub z chorobami wątroby w wywiadzie należy regularnie kontrolować aktywność aminotransferaz, szczególnie podczas długotrwałego leczenia.²⁹

Zaburzenia elektrolitowe

U pacjentów z cukrzycą lub przyjmujących jednocześnie leki oszczędzające potas może wystąpić hiperkaliemia, która wymaga regularnego monitorowania stężenia potasu we krwi.³⁰

Wpływ na płodność

Ketoprofen może wpływać na płodność kobiet – szczegółowe informacje znajdują się w punkcie 4.6 Charakterystyki Produktu Leczniczego.³¹

Informacje dotyczące składników pomocniczych

Preparat Ketonal w postaci roztworu do wstrzykiwań zawiera substancje pomocnicze, które mogą mieć znaczenie kliniczne:

Etanol

Ketonal zawiera 12,3% (v/v) etanolu. Każda ampułka 2 ml zawiera 0,2 g etanolu, co odpowiada 4 ml piwa (5% v/v) lub 2 ml wina (12% v/v). Jest to istotne u następujących grup pacjentów:³²

• osoby z chorobą alkoholową
• kobiety w ciąży lub karmiące piersią
• dzieci
• pacjenci z chorobami wątroby
• pacjenci z padaczką

Alkohol benzylowy

Każda ampułka 2 ml zawiera 40 mg alkoholu benzylowego, który może wywoływać reakcje alergiczne. Szczególnej uwagi wymagają następujące grupy pacjentów:³³

• kobiety w ciąży lub karmiące piersią
• pacjenci z chorobami wątroby lub nerek

U tych pacjentów duża ilość alkoholu benzylowego może kumulować się w organizmie i powodować działania niepożądane, w tym kwasicę metaboliczną.

Glikol propylenowy

Lek zawiera 800 mg glikolu propylenowego w każdej ampułce 2 ml.³⁴

Sód

Produkt zawiera mniej niż 1 mmol (23 mg) sodu na dawkę, co oznacza, że praktycznie nie zawiera sodu.³⁵

Zalecenia dodatkowe

W przypadku silnego bólu ketoprofen można stosować w skojarzeniu z pochodnymi morfiny.³⁶