Wpływ na płodność, ciążę i laktację

Podczas planowania farmakoterapii lekiem Flucorta (flukonazol) u kobiet w wieku rozrodczym, ciężarnych lub karmiących piersią, lekarz powinien uwzględnić szereg czynników związanych z bezpieczeństwem stosowania leku. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje, które należy przekazać pacjentce oraz wziąć pod uwagę przy podejmowaniu decyzji terapeutycznych.¹

Stosowanie w okresie ciąży

Przed przepisaniem flukonazolu kobiecie ciężarnej, należy przeprowadzić dokładną analizę korzyści i ryzyka wynikającą z terapii. Badania obserwacyjne wskazują na możliwość podwyższonego ryzyka samoistnego poronienia u kobiet stosujących flukonazol w pierwszym trymestrze ciąży.²

W literaturze medycznej opisywano przypadki występowania licznych wad wrodzonych u dzieci, których matki były leczone z powodu kokcydioidomikozy dużymi dawkami flukonazolu (400-800 mg na dobę) przez okres 3 miesięcy lub dłużej. Do obserwowanych anomalii rozwojowych należały:³

• Brachycefalia
• Dysplazja uszu
• Duże ciemiączko przednie
• Skrzywienie kości udowej
• Kościozrost kości promieniowej z kością ramienną

Należy jednak podkreślić, że zależność przyczynowa między podawaniem flukonazolu a występowaniem tych wad nie została jednoznacznie ustalona.⁴

Badania na modelach zwierzęcych wykazały szkodliwy wpływ flukonazolu na reprodukcję, co dodatkowo uzasadnia ostrożność w stosowaniu leku w okresie ciąży.⁵

Zalecenia dotyczące stosowania w ciąży

W oparciu o dostępne dane, lekarz powinien stosować następujące zasady podczas przepisywania flukonazolu kobietom w ciąży:⁶

1. Terapia standardowymi dawkami lub krótkotrwała – nie należy stosować w okresie ciąży, chyba że jest to bezwzględnie konieczne (gdy korzyści dla matki przewyższają potencjalne ryzyko dla płodu).
2. Terapia dużymi dawkami i/lub długotrwała – nie należy stosować w okresie ciąży, z wyjątkiem zakażeń zagrażających życiu pacjentki.

Stosowanie podczas karmienia piersią

Flukonazol zawarty w leku Flucorta przenika do mleka kobiecego, jednak osiąga w nim stężenia niższe niż w surowicy krwi matki.⁷

Zalecenia dotyczące karmienia piersią podczas terapii flukonazolem są następujące:⁸

• Pojedyncza standardowa dawka – karmienie piersią można kontynuować po podaniu pojedynczej dawki wynoszącej 200 mg lub mniej
• Terapia wieloma dawkami lub duża dawka – nie zaleca się karmienia piersią podczas takiej terapii

Wpływ na płodność

Badania przeprowadzone na modelach zwierzęcych wykazały, że flukonazol nie wywiera negatywnego wpływu na płodność zarówno u osobników płci męskiej, jak i żeńskiej.⁹ Nie ma dostępnych wystarczających danych dotyczących wpływu na płodność u ludzi, jednak podczas konsultacji z pacjentkami w wieku rozrodczym warto zwrócić uwagę na brak negatywnego wpływu leku na płodność w badaniach przedklinicznych.

Informacje do przekazania pacjentce

Lekarz przepisujący lek Flucorta powinien przekazać pacjentce następujące informacje:

• O potencjalnym ryzyku związanym ze stosowaniem flukonazolu w ciąży, szczególnie w pierwszym trymestrze
• O konieczności poinformowania lekarza o planowanej lub istniejącej ciąży przed rozpoczęciem terapii
• O zasadach dotyczących karmienia piersią podczas terapii flukonazolem, w zależności od dawki i czasu trwania leczenia
• O dostępnych alternatywnych metodach leczenia, jeśli takie istnieją
• O konieczności regularnych konsultacji lekarskich podczas terapii flukonazolem w okresie ciąży lub karmienia piersią

Decyzja o zastosowaniu flukonazolu u kobiet w ciąży lub karmiących piersią powinna być podjęta po dokładnej analizie indywidualnego stosunku korzyści do ryzyka, z uwzględnieniem charakteru i nasilenia zakażenia grzybiczego, możliwości zastosowania alternatywnych leków przeciwgrzybiczych oraz potencjalnego wpływu na rozwijający się płód lub karmione piersią dziecko.¹⁰