Działania niepożądane
Daptomycin Fosun Pharma 350 mg

Profil bezpieczeństwa daptomycyny – charakterystyka działań niepożądanych

Daptomycyna jest antybiotykiem cyklolipopeptydowym stosowanym w leczeniu zakażeń wywołanych przez bakterie Gram-dodatnie. Profil bezpieczeństwa daptomycyny został ustalony na podstawie obszernych badań klinicznych obejmujących 2011 dorosłych pacjentów oraz 372 dzieci i młodzieży. Podczas tych badań pacjenci otrzymywali różne dawki leku, głównie 4 mg/kg mc. (1221 osób) lub 6 mg/kg mc. (460 osób). W badaniach pediatrycznych stosowano dawki od 4 mg/kg mc. do 12 mg/kg mc.¹

Istotnym aspektem oceny bezpieczeństwa jest fakt, że częstość występowania działań niepożądanych związanych z daptomycyną była porównywalna z częstością występowania działań niepożądanych obserwowanych przy stosowaniu produktów porównawczych. Działania niepożądane były monitorowane zarówno w trakcie leczenia, jak i po jego zakończeniu.²

Najczęstsze działania niepożądane

Wśród najczęściej zgłaszanych działań niepożądanych daptomycyny (występujących często, tj. ≥ 1/100 do < 1/10) znalazły się:<sup data-drug="Daptomycin Fosun Pharma" data-section="Działania niepożądane" title="Do najczęściej zgłaszanych działań niepożądanych [występujące często (≥ 1/100 do 3

• Zakażenia: grzybicze, dróg moczowych, kandydozy
• Zaburzenia hematologiczne: niedokrwistość
• Zaburzenia psychiczne: niepokój, bezsenność
• Zaburzenia neurologiczne: zawroty głowy, ból głowy
• Zaburzenia naczyniowe: nadciśnienie, niedociśnienie
• Zaburzenia żołądkowo-jelitowe: ból żołądkowo-jelitowy i brzucha, nudności, wymioty, zaparcia, biegunka, wiatry, wzdęcia i rozdęcie
• Zaburzenia wątroby: nieprawidłowe wyniki badań czynności wątroby (zwiększona aktywność AlAT, AspAT lub ALP)
• Zaburzenia skórne: wysypka, świąd
• Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe: ból kończyn, zwiększona aktywność CPK w surowicy
• Zaburzenia ogólne: odczyn w miejscu infuzji, gorączka, osłabienie

Ciężkie działania niepożądane

Daptomycyna może wywoływać również rzadsze, ale potencjalnie poważne działania niepożądane, które wymagają szczególnej uwagi klinicznej:⁴

• Nadwrażliwość – objawiająca się różnorodnymi symptomami, włącznie z obrzękiem naczynioruchowym, eozynofilią płucną czy uczuciem obrzęku jamy ustnej i gardła
• Eozynofilowe zapalenie płuc – sporadycznie prezentujące się jako rozwijające się zapalenie płuc
• Reakcje na lek z eozynofilią i objawami ogólnoustrojowymi (DRESS) – zespół nadwrażliwości polekowej charakteryzujący się wysypką, gorączką i zajęciem narządów wewnętrznych
• Obrzęk naczynioruchowy – obrzęk podskórny lub podśluzówkowy, często w obrębie twarzy i gardła
• Rabdomioliza – poważne uszkodzenie mięśni szkieletowych prowadzące do uwolnienia zawartości komórek mięśniowych do krwiobiegu

Szczegółowa charakterystyka działań niepożądanych daptomycyny

Poniżej przedstawiono kompleksowy przegląd działań niepożądanych obserwowanych podczas stosowania daptomycyny, uwzględniając zarówno dane z badań klinicznych, jak i zgłoszenia po wprowadzeniu leku do obrotu.<sup data-drug="Daptomycin Fosun Pharma" data-section="Działania niepożądane" title="Wymienione poniżej działania niepożądane zgłaszano w okresie obejmującym leczenie i po zakończeniu leczenia. Częstość występowania działań niepożądanych określono następująco: bardzo często (≥ 1/10); często (≥ 1/100 do < 1/10); niezbyt często (≥ 1/1000 do < 1/100); rzadko (≥ 1/10 000 do < 1/1000); bardzo rzadko (5

Miopatia i rabdomioliza

Jednym z najbardziej charakterystycznych poważnych działań niepożądanych związanych z daptomycyną jest toksyczność mięśniowa, która może prowadzić do rabdomiolizy. W trakcie leczenia u pacjentów może wystąpić zwiększona aktywność CPK, osłabienie mięśniowe, bóle mięśni oraz zwiększone stężenie mioglobiny.⁶

Szczególnej uwagi wymagają pacjenci z wcześniej istniejącymi zaburzeniami czynności nerek lub przyjmujący równocześnie inne leki mogące wywołać rabdomiolizę – stanowią oni około 50% przypadków rabdomiolizy związanej z daptomycyną. U pacjentów ze zwiększoną aktywnością CPK często obserwuje się również zwiększoną aktywność aminotransferaz, prawdopodobnie związaną z uszkodzeniem mięśni szkieletowych. Większość tych przypadków ma toksyczność stopnia 1-3 i ustępuje po odstawieniu leku.⁷

Eozynofilowe zapalenie płuc

Eozynofilowe zapalenie płuc związane ze stosowaniem daptomycyny jest rzadkim, ale poważnym działaniem niepożądanym. Dokładna częstość występowania tego powikłania nie jest znana, a wskaźnik spontanicznych zgłoszeń jest bardzo niski (< 1/10 000). Objawy mogą przypominać rozwijające się zapalenie płuc i wymagają szybkiej diagnostyki różnicowej oraz przerwania leczenia daptomycyną.<sup data-drug="Daptomycin Fosun Pharma" data-section="Działania niepożądane" title="Dokładna częstość występowania eozynofilowego zapalenia płuc związanego ze stosowaniem daptomycyny jest nieznana, jak dotąd wskaźnik spontanicznego zgłaszania jest bardzo mały (8

Reakcje nadwrażliwości

Podczas stosowania daptomycyny mogą wystąpić różnorodne reakcje nadwrażliwości, w tym:⁹

• Obrzęk naczynioruchowy
• Eozynofilia płucna
• Uczucie obrzęku jamy ustnej i gardła
• Reakcje anafilaktyczne
• Reakcje na infuzje – objawiające się tachykardią, świszczącym oddechem, gorączką, dreszczami, uderzeniami gorąca, zawrotami głowy, omdleniami czy metalicznym smakiem w ustach

Ciężkie reakcje skórne

Daptomycyna może wywoływać poważne skórne reakcje nadwrażliwości, w tym:¹⁰

• Ostrą uogólnioną osutkę krostkową (AGEP) – charakteryzującą się szybkim rozwojem licznych, niewielkich, jałowych krostek na podłożu rumieniowym
• Wysypkę polekową z eozynofilią oraz objawami ogólnoustrojowymi (DRESS) – ciężki zespół nadwrażliwości objawiający się wysypką, gorączką i zajęciem narządów wewnętrznych
• Wysypkę pęcherzykowo-pęcherzową z zajęciem błon śluzowych – mogącą manifestować się jako zespół Stevensa-Johnsona (SJS) lub toksyczna martwica naskórka (TEN)

Zaburzenia nerek

U pacjentów otrzymujących daptomycynę obserwowano przypadki zaburzeń czynności nerek, w tym niewydolność nerek oraz zwiększone stężenie kreatyniny w surowicy. Po wprowadzeniu leku do obrotu zgłaszano również przypadki cewkowo-śródmiąższowego zapalenia nerek (TIN).¹¹

Działania niepożądane a droga podania

Dane dotyczące bezpieczeństwa stosowania daptomycyny podawanej w 2-minutowym wstrzyknięciu dożylnym, w porównaniu do 30-minutowej infuzji, wskazują na podobny profil bezpieczeństwa i tolerancji. Nie zaobserwowano istotnych różnic w miejscowej tolerancji ani w rodzaju i częstości występowania działań niepożądanych pomiędzy tymi dwiema metodami podania leku.¹²

Tabela działań niepożądanych związanych ze stosowaniem daptomycyny

Poniższa tabela przedstawia kompletny wykaz działań niepożądanych obserwowanych podczas stosowania daptomycyny, z uwzględnieniem częstości ich występowania oraz klasyfikacji układowej.<sup data-drug="Daptomycin Fosun Pharma" data-section="Działania niepożądane" title="Wymienione poniżej działania niepożądane zgłaszano w okresie obejmującym leczenie i po zakończeniu leczenia. Częstość występowania działań niepożądanych określono następująco: bardzo często (≥ 1/10); często (≥ 1/100 do < 1/10); niezbyt często (≥ 1/1000 do < 1/100); rzadko (≥ 1/10 000 do < 1/1000); bardzo rzadko (13

*Na podstawie doniesień po wprowadzeniu leku do obrotu. Ponieważ działania te są zgłaszane dobrowolnie z populacji o nieznanej wielkości, nie jest możliwe wiarygodne określenie ich częstości występowania, a zatem określona jest jako częstość nieznana.¹⁴

Monitorowanie bezpieczeństwa terapii daptomycyną

Ze względu na możliwość wystąpienia poważnych działań niepożądanych, w tym rabdomiolizy, eozynofilowego zapalenia płuc czy ciężkich reakcji skórnych, pacjenci leczeni daptomycyną powinni być ściśle monitorowani. Szczególnej uwagi wymagają osoby z czynnikami ryzyka predysponującymi do wystąpienia określonych powikłań.¹⁵

Raportowanie działań niepożądanych

Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Pracownicy służby zdrowia powinni zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych: Al. Jerozolimskie 181 C, 02-222 Warszawa, tel.: +48 22 49 21 301, faks: +48 22 49 21 309, strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl.¹⁶