Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Cyprofloksacyna, substancja czynna produktu leczniczego Ciprinol, może wchodzić w liczne, klinicznie istotne interakcje z innymi lekami, substancjami oraz produktami spożywczymi. Interakcje te mogą mieć charakter farmakokinetyczny lub farmakodynamiczny, prowadząc do zmiany stężenia cyprofloksacyny lub drugiego leku w organizmie oraz potencjalnego nasilenia działań niepożądanych.¹

Wpływ innych leków na cyprofloksacynę

Szereg substancji leczniczych może wpływać na farmakokinetykę i działanie cyprofloksacyny, co wymaga szczególnej ostrożności podczas jednoczesnej terapii.

Leki wydłużające odstęp QT

Cyprofloksacyna, podobnie jak inne fluorochinolony, powinna być stosowana z dużą ostrożnością u pacjentów przyjmujących jednocześnie leki wydłużające odstęp QT w zapisie EKG. Do tej grupy należą przede wszystkim leki przeciwarytmiczne klasy IA i III, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, makrolidy oraz leki przeciwpsychotyczne. Takie połączenie może zwiększać ryzyko wystąpienia poważnych zaburzeń rytmu serca.²

Interakcje z wielowartościowymi kationami

Jednoczesne podawanie cyprofloksacyny z lekami zawierającymi wielowartościowe kationy lub substancje mineralne znacząco zmniejsza wchłanianie cyprofloksacyny. Dotyczy to:

• Preparatów zawierających jony wapnia, magnezu, glinu i żelaza
• Polimerów wiążących fosforany (np. sewelamer, węglan lantanu)
• Sukralfatu
• Leków zobojętniających sok żołądkowy
• Leków o dużej pojemności buforowej (np. doustne preparaty dydanozyny)

Aby uniknąć zmniejszenia wchłaniania, cyprofloksacynę należy przyjmować albo 1-2 godziny przed, albo co najmniej 4 godziny po podaniu wyżej wymienionych preparatów. Ograniczenie to nie dotyczy leków zobojętniających sok żołądkowy należących do grupy blokerów receptora H2.³

Interakcje z produktami spożywczymi

Wapń pochodzący z normalnej diety, jako składnik standardowego posiłku, nie wpływa istotnie na wchłanianie cyprofloksacyny. Należy jednak unikać jednoczesnego przyjmowania cyprofloksacyny z:

• Produktami nabiałowymi (mleko, jogurt)
• Napojami wzbogaconymi minerałami (np. sok pomarańczowy wzbogacony wapniem)

Ww. produkty mogą znacząco zmniejszać wchłanianie cyprofloksacyny, obniżając jej skuteczność terapeutyczną.⁴

Interakcje farmakologiczne

Probenecyd wywiera wpływ na wydzielanie cyprofloksacyny przez nerki. Równoczesne podawanie probenecydu i cyprofloksacyny skutkuje zwiększeniem stężenia cyprofloksacyny w osoczu krwi, co może prowadzić do nasilenia działań niepożądanych i wydłużenia czasu półtrwania leku.⁵

Metoklopramid przyspiesza wchłanianie cyprofloksacyny podawanej doustnie, co skutkuje szybszym osiągnięciem jej maksymalnego stężenia w osoczu. Nie zaobserwowano jednak wpływu na całkowitą biodostępność cyprofloksacyny.⁶

Omeprazol stosowany jednocześnie z cyprofloksacyną powoduje nieznaczne zmniejszenie wartości Cmax i AUC cyprofloksacyny, co w większości przypadków nie ma istotnego znaczenia klinicznego.⁷

Wpływ cyprofloksacyny na inne leki

Cyprofloksacyna, jako umiarkowany inhibitor izoenzymu CYP450 1A2, może istotnie wpływać na farmakokinetykę wielu leków metabolizowanych przy udziale tego enzymu.

Interakcje przeciwwskazane

Tyzanidyna – jednoczesne stosowanie tyzanidyny z cyprofloksacyną jest przeciwwskazane. W badaniach klinicznych wykazano, że takie połączenie powoduje wielokrotne zwiększenie stężenia tyzanidyny w osoczu (7-krotne zwiększenie wartości Cmax, w zakresie od 4- do 21-krotnego; 10-krotne zwiększenie AUC, w zakresie od 6- do 24-krotnego). Zwiększone stężenie tyzanidyny wiąże się z nasilonym działaniem obniżającym ciśnienie tętnicze i nadmiernym działaniem uspokajającym, co może stanowić zagrożenie dla pacjenta.⁸

Interakcje wymagające szczególnej uwagi

Metotreksat – cyprofloksacyna może hamować transport metotreksatu przez kanaliki nerkowe, co zwiększa stężenie metotreksatu w osoczu i ryzyko jego toksyczności. Równoczesne stosowanie nie jest zalecane z uwagi na możliwość wystąpienia poważnych działań niepożądanych.⁹

Teofilina – jednoczesne podawanie cyprofloksacyny i teofiliny może zwiększać stężenie teofiliny w osoczu, co wiąże się z ryzykiem wystąpienia działań niepożądanych, które w skrajnych przypadkach mogą zagrażać życiu pacjenta. Podczas równoczesnego stosowania obu leków konieczne jest monitorowanie stężenia teofiliny w osoczu i odpowiednie dostosowanie jej dawkowania.¹⁰

Inne pochodne ksantyn (kofeina, pentoksyfilina) – jednoczesne podawanie cyprofloksacyny z kofeiną lub pentoksyfiliną (oksypentyfilina) prowadzi do podwyższonego stężenia tych substancji w osoczu, co może nasilać ich działania niepożądane.¹¹

Fenytoina – równoczesne podawanie cyprofloksacyny i fenytoiny może powodować zarówno zwiększenie, jak i zmniejszenie stężenia fenytoiny w osoczu. Zaleca się monitorowanie stężenia fenytoiny podczas terapii skojarzonej.¹²

Cyklosporyna – podczas równoczesnego stosowania cyprofloksacyny i cyklosporyny obserwowano przemijające zwiększenie stężenia kreatyniny w surowicy. U pacjentów otrzymujących to połączenie leków należy co najmniej dwa razy w tygodniu oznaczać stężenie kreatyniny w surowicy.¹³

Antagoniści witaminy K (warfaryna, acenokumarol, fenprokumon, fluindion) – cyprofloksacyna może nasilać działanie przeciwzakrzepowe antagonistów witaminy K. Ryzyko interakcji zależy od wielu czynników, w tym istniejącego zakażenia, wieku i ogólnego stanu pacjenta. Podczas leczenia skojarzonego oraz przez krótki czas po jego zakończeniu zaleca się częste kontrole wartości INR (międzynarodowy współczynnik znormalizowany).¹⁴

Interakcje z lekami metabolizowanymi przez CYP450 1A2

Cyprofloksacyna, jako umiarkowany inhibitor izoenzymu CYP450 1A2, wpływa na farmakokinetykę wielu leków metabolizowanych przy udziale tego enzymu:

Duloksetyna – choć brak jest bezpośrednich danych dotyczących interakcji z cyprofloksacyną, na podstawie badań z innymi silnymi inhibitorami CYP450 1A2 (np. fluwoksamina) można przewidywać, że jednoczesne stosowanie będzie powodować zwiększenie AUC i Cmax duloksetyny, co może nasilać jej działania niepożądane.¹⁵

Ropinirol – badania kliniczne wykazały, że jednoczesne podawanie ropinirolu i cyprofloksacyny prowadzi do zwiększenia wartości Cmax i AUC ropinirolu odpowiednio o 60% i 84%. Zaleca się obserwację pacjenta pod kątem działań niepożądanych związanych z ropinirolem i odpowiednie dostosowanie dawki tego leku podczas oraz po zakończeniu terapii cyprofloksacyną.¹⁶

Lidokaina – w badaniach na zdrowych ochotnikach wykazano, że jednoczesne podanie lidokainy z cyprofloksacyną zmniejsza o 22% klirens lidokainy podawanej dożylnie. Chociaż lidokaina była dobrze tolerowana, podczas jednoczesnego stosowania mogą wystąpić interakcje prowadzące do działań niepożądanych.¹⁷

Klozapina – po jednoczesnym podawaniu przez 7 dni 250 mg cyprofloksacyny z klozapiną obserwowano zwiększenie stężenia klozapiny i N-demetyloklozapiny w osoczu odpowiednio o 29% i 31%. Zaleca się ścisłą obserwację kliniczną i ewentualne korygowanie dawki klozapiny podczas i po zakończeniu leczenia cyprofloksacyną.¹⁸

Syldenafil – u zdrowych ochotników po doustnym podaniu 50 mg syldenafilu i 500 mg cyprofloksacyny nastąpiło około dwukrotne zwiększenie wartości Cmax i AUC syldenafilu. Przepisując cyprofloksacynę jednocześnie z syldenafilem należy zachować ostrożność i rozważyć stosunek ryzyka do korzyści takiego połączenia.¹⁹

Agomelatyna – chociaż brak jest bezpośrednich danych klinicznych potwierdzających interakcję cyprofloksacyny z agomelatyną, na podstawie badań z fluwoksaminą (silny inhibitor CYP450 1A2) można przewidywać, że cyprofloksacyna może znacząco hamować metabolizm agomelatyny, prowadząc do zwiększenia ekspozycji na ten lek.²⁰

Zolpidem – jednoczesne podawanie cyprofloksacyny może zwiększać stężenie zolpidemu we krwi, co może nasilać jego działanie uspokajające i inne działania niepożądane. Nie zaleca się jednoczesnego stosowania tych leków.²¹

Interakcje Ciprinolu z alkoholem

Choć w dokumentacji produktu leczniczego Ciprinol nie ma bezpośrednich informacji dotyczących interakcji cyprofloksacyny z alkoholem, należy zachować ostrożność podczas jednoczesnego stosowania z uwagi na kilka istotnych czynników:

• Alkohol, podobnie jak cyprofloksacyna, może powodować działanie ośrodkowe, co przy jednoczesnym stosowaniu może prowadzić do nasilenia działań niepożądanych ze strony układu nerwowego, takich jak zawroty głowy, senność i zaburzenia koordynacji.
• Spożywanie alkoholu może teoretycznie wpływać na farmakokinetykę cyprofloksacyny poprzez zmiany w przepływie krwi przez wątrobę i nerki.
• Alkohol może obniżać próg drgawkowy, a cyprofloksacyna w rzadkich przypadkach może wywoływać drgawki, więc połączenie tych substancji może zwiększać ryzyko wystąpienia tego poważnego działania niepożądanego.
• Jednoczesne spożywanie alkoholu może dodatkowo obciążać wątrobę, co u osób z zaburzeniami funkcji tego narządu może prowadzić do nasilenia hepatotoksyczności.

Ze względów bezpieczeństwa, zaleca się unikanie spożywania alkoholu podczas terapii cyprofloksacyną (produktem Ciprinol).

Szczegółowa tabela interakcji