Interakcje leku
Biodacyna 125 mg/ml

Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Amikacyna, podobnie jak inne antybiotyki aminoglikozydowe, wchodzi w liczne interakcje z innymi produktami leczniczymi. Ze względu na możliwość sumowania się działań niepożądanych, należy zachować szczególną ostrożność przy jednoczesnym lub sekwencyjnym stosowaniu amikacyny z innymi produktami leczniczymi o potencjalnym działaniu nefro-, neuro- lub ototoksycznym.¹

Interakcje związane z nefrotoksycznością

Szczególną uwagę należy zwrócić na jednoczesne stosowanie amikacyny z produktami wykazującymi potencjalne działanie nefrotoksyczne. Zwiększone ryzyko nefrotoksyczności obserwowano podczas równoczesnego pozajelitowego podawania antybiotyków aminoglikozydowych i cefalosporyn.² Istotny klinicznie wzrost nefrotoksyczności może wystąpić również podczas jednoczesnego stosowania amikacyny ze związkami platyny.³

Interakcje związane z ototoksycznością

Ryzyko ototoksyczności ulega znacznemu zwiększeniu, gdy amikacyna jest stosowana jednocześnie z szybko działającymi lekami moczopędnymi, szczególnie przy dożylnym podawaniu tych ostatnich. Leki moczopędne mogą nasilać toksyczność aminoglikozydów poprzez modyfikację stężeń antybiotyku w surowicy i tkankach. Dotyczy to zwłaszcza furosemidu i kwasu etakrynowego, które same wykazują działanie ototoksyczne. W takich przypadkach może dojść do nieodwracalnej utraty słuchu.⁴

Interakcje związane z blokiem nerwowo-mięśniowym

Jednoczesne podawanie amikacyny z lekami zwiotczającymi mięśnie lub środkami znieczulającymi (takimi jak eter, halotan, tubokuraryna, sukcynylocholina, dekametonium, atrakurium, rokuronium, wekuronium) może prowadzić do nasilenia blokady nerwowo-mięśniowej i w konsekwencji do depresji oddechowej. Podobne ryzyko występuje u pacjentów, którym przetoczono duże ilości krwi z dodatkiem cytrynianu jako środka przeciwzakrzepowego. W przypadku wystąpienia blokady nerwowo-mięśniowej, podanie soli wapnia może przyczynić się do jej odwrócenia.⁵

Interakcje z penicylinami i cefalosporynami

W warunkach in vitro dodanie aminoglikozydów do antybiotyków beta-laktamowych (penicylin lub cefalosporyn) może prowadzić do istotnej wzajemnej inaktywacji tych substancji. Zjawisko to może również zachodzić in vivo w przypadku równoczesnego podawania aminoglikozydu i leku z grupy penicylin różnymi drogami. Inaktywacja aminoglikozydów ma znaczenie kliniczne przede wszystkim u pacjentów z ciężką niewydolnością nerek.⁶

Należy również pamiętać, że inaktywacja aminoglikozydów może postępować w próbkach płynów ustrojowych pobranych do badań, co może prowadzić do niedokładnych pomiarów stężenia aminoglikozydów. Z takimi próbkami należy postępować we właściwy sposób (natychmiast badać, zamrozić lub dodać beta-laktamazy).⁷

Jednoczesne stosowanie cefalosporyn może również prowadzić do fałszywie zawyżonych wyników oznaczania kreatyniny w surowicy.⁸

Inne istotne interakcje

Indometacyna może powodować zwiększenie stężenia amikacyny w osoczu u noworodków, co wymaga szczególnej uwagi przy równoczesnym stosowaniu tych leków u tej grupy pacjentów.⁹

Przy jednoczesnym stosowaniu aminoglikozydów z bisfosfonianami zwiększa się ryzyko hipokalcemii, co wymaga monitorowania stężenia wapnia w surowicy.¹⁰

Warto również zwrócić uwagę, że tiamina (witamina B1) podawana równocześnie z amikacyną może ulegać rozkładowi w wyniku reakcji z pirosiarczynem sodu zawartym w preparacie Biodacyna.¹¹

Interakcje z alkoholem

Podczas terapii amikacyną należy unikać spożywania alkoholu etylowego. Alkohol może nasilać działania niepożądane amikacyny, szczególnie w odniesieniu do układu nerwowego oraz nerek. Jednoczesne stosowanie alkoholu i amikacyny może zwiększać ryzyko wystąpienia:

• Ototoksyczności – alkohol może potęgować uszkadzające działanie amikacyny na komórki narządu słuchu, co zwiększa ryzyko trwałego uszkodzenia słuchu
• Nefrotoksyczności – alkohol może zaburzać funkcje nerek i nasilać potencjalne nefrotoksyczne działanie amikacyny
• Zaburzeń równowagi – łączne działanie alkoholu i amikacyny może nasilać objawy związane z układem przedsionkowym, prowadząc do zawrotów głowy i zaburzeń równowagi
• Odwodnienia – alkohol ma działanie moczopędne, co w połączeniu z potencjalnym wpływem amikacyny na funkcję nerek może prowadzić do odwodnienia i zwiększonego stężenia antybiotyku w osoczu

W związku z powyższym, pacjentom otrzymującym amikacynę należy stanowczo zalecić powstrzymanie się od spożywania alkoholu podczas terapii oraz przez co najmniej 72 godziny po jej zakończeniu.

Tabela interakcji lekowych z amikacyną