Przeciwwskazania stosowania leku. Kiedy i w jakich warunkach odradzić pacjentowi stosowanie tego leku?

Amikacyna, jako antybiotyk aminoglikozydowy, posiada ściśle określone przeciwwskazania do stosowania, które należy bezwzględnie respektować w praktyce klinicznej. Lek Biodacyna (125 mg/ml lub 250 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań i infuzji) zawiera substancję czynną amikacynę w postaci amikacyny disiarczanu i nie może być stosowany w określonych sytuacjach klinicznych.¹

Nadwrażliwość na składniki preparatu

Podstawowym przeciwwskazaniem do stosowania leku Biodacyna jest nadwrażliwość na substancję czynną – amikacynę lub którąkolwiek substancję pomocniczą zawartą w preparacie. Wśród substancji pomocniczych o znanym działaniu, na które pacjent może wykazywać nadwrażliwość, znajdują się sodu pirosiarczyn i sód. Biodacyna w stężeniu 125 mg/ml zawiera 3,73 mg (0,16 mmol) sodu w każdym ml roztworu, natomiast Biodacyna 250 mg/ml zawiera 7,49 mg (0,32 mmol) sodu w każdym ml roztworu.²

Miastenia

Miastenia (myasthenia gravis) stanowi bezwzględne przeciwwskazanie do stosowania amikacyny. Aminoglikozydy, w tym amikacyna, mogą nasilać osłabienie mięśniowe u pacjentów z miastenią poprzez blokowanie przewodnictwa nerwowo-mięśniowego. U tych pacjentów stosowanie amikacyny może prowadzić do zaostrzenia objawów choroby i potencjalnie zagrażających życiu powikłań oddechowych.³

Nadwrażliwość krzyżowa na aminoglikozydy

Istotnym przeciwwskazaniem jest również nadwrażliwość lub ciężkie reakcje toksyczności występujące w przeszłości po podaniu jakiegokolwiek innego aminoglikozydu. Należy zwrócić szczególną uwagę na możliwość wystąpienia nadwrażliwości krzyżowej pomiędzy antybiotykami z grupy aminoglikozydów (takimi jak gentamycyna, tobramycyna, neomycyna, streptomycyna). Wystąpienie reakcji nadwrażliwości na jeden aminoglikozyd może stanowić przeciwwskazanie do stosowania wszystkich leków z tej grupy, w tym amikacyny.⁴

Ocena kliniczna przed wdrożeniem leczenia

Przed rozpoczęciem terapii amikacyną należy przeprowadzić dokładny wywiad z pacjentem w kierunku wcześniejszych reakcji alergicznych na antybiotyki aminoglikozydowe. W przypadku stwierdzenia w wywiadzie wcześniejszych ciężkich reakcji toksycznych lub nadwrażliwości na jakikolwiek aminoglikozyd, lekarz powinien rozważyć zastosowanie antybiotyków z innych grup, ze względu na ryzyko nadwrażliwości krzyżowej.⁵

Biodacyna jako roztwór do wstrzykiwań i infuzji występuje w postaci bezbarwnego lub jasnożółtego wodnego roztworu i należy zwrócić uwagę na jego prawidłowy wygląd przed podaniem, aby wykluczyć ewentualne zanieczyszczenia czy zmiany właściwości fizycznych preparatu.⁶