Działania niepożądane
Bevimlar 15 mg
Bevimlar, zawierający rywaroksaban w dawce 15 mg, jest antykoagulantem o potwierdzonym profilu bezpieczeństwa ocenionym w 13 badaniach klinicznych fazy III na 69 608 dorosłych oraz 488 pacjentach pediatrycznych. Najczęstszym działaniem niepożądanym są krwawienia, w tym krwawienia z nosa (4,5%) i przewodu pokarmowego (3,8%), co wynika z mechanizmu działania leku. Ryzyko krwawień jest zróżnicowane w zależności od wskazania klinicznego i dawki, a krwawienia mogą prowadzić do niedokrwistości pokrwotocznej, objawiającej się osłabieniem, bladością, zawrotami głowy czy dusznością. W porównaniu do antagonistów witaminy K, rywaroksaban częściej powoduje krwawienia z błon śluzowych oraz niedokrwistość, co wymaga monitorowania hemoglobiny i hematokrytu. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z niekontrolowanym nadciśnieniem tętniczym oraz stosujących inne leki wpływające na hemostazę. U kobiet obserwuje się nasilenie lub wydłużenie krwawień miesiączkowych, a poważne powikłania krwotoczne mogą obejmować zespół ciasnoty przedziałów powięziowych, niewydolność nerek i nefropatię związaną z antykoagulantami.
- Działania niepożądane leku Bevimlar
- Podsumowanie profilu bezpieczeństwa
- Krwawienia jako główne działanie niepożądane
- Szczególne grupy ryzyka
- Ciężkie powikłania krwotoczne
- Działania niepożądane u dzieci i młodzieży
- Tabela działań niepożądanych
- Częstość występowania krwawień według wskazań klinicznych
- Postępowanie w przypadku działań niepożądanych
- Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych
- migotanie przedsionków niezwiązane z wadą zastawkową
- profilaktyka nawrotów żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej
- profilaktyka nawrotowej zakrzepicy żył głębokich
- profilaktyka nawrotowej zatorowości płucnej
- profilaktyka udaru
- profilaktyka zatorowości obwodowej
- zakrzepica żył głębokich
- zatorowość płucna
- żylna choroba zakrzepowo-zatorowa
Działania niepożądane leku Bevimlar
Produkt leczniczy Bevimlar zawiera substancję czynną rywaroksaban w dawce 15 mg w postaci tabletek powlekanych. Bezpieczeństwo stosowania rywaroksabanu zostało kompleksowo ocenione w trzynastu kluczowych badaniach klinicznych fazy III, obejmujących łącznie 69 608 dorosłych pacjentów oraz 488 pacjentów pediatrycznych w badaniach fazy II i III. Profil bezpieczeństwa leku wymaga szczególnej uwagi klinicznej z uwagi na mechanizm działania i potencjalne ryzyko krwawień.1
Podsumowanie profilu bezpieczeństwa
Najczęściej raportowanymi działaniami niepożądanymi podczas terapii rywaroksabanem są krwawienia. Wśród nich szczególnie często odnotowywano krwawienia z nosa (4,5%) oraz krwotoki z przewodu pokarmowego (3,8%). Jest to konsekwencja farmakologicznego mechanizmu działania leku jako antykoagulantu. Profil bezpieczeństwa wykazuje pewne różnice w zależności od wskazania klinicznego i stosowanej dawki.2
Krwawienia jako główne działanie niepożądane
Ze względu na mechanizm działania, rywaroksaban może zwiększać ryzyko wystąpienia utajonego lub jawnego krwawienia z dowolnej tkanki lub narządu. Krwawienia mogą prowadzić do niedokrwistości pokrwotocznej o różnym nasileniu, włącznie z przypadkami zagrażającymi życiu. Objawy podmiotowe i przedmiotowe krwawienia zależą od lokalizacji oraz nasilenia lub rozległości krwotoku.3
W badaniach klinicznych podczas długotrwałego leczenia rywaroksabanem, w porównaniu do leczenia antagonistami witaminy K (VKA), częściej obserwowano krwawienia z błon śluzowych (np. krwawienie z nosa, dziąseł, przewodu pokarmowego, układu moczowo-płciowego) oraz niedokrwistość. W związku z tym, oprócz standardowej obserwacji klinicznej, badania laboratoryjne hemoglobiny/hematokrytu mogą być pomocne w wykrywaniu utajonych krwawień.4
Charakterystyczne objawy powikłań krwotocznych obejmują: osłabienie, bladość, zawroty głowy, ból głowy, obrzęk o niejasnej etiologii, duszność oraz wstrząs niewiadomego pochodzenia. W niektórych przypadkach, w następstwie niedokrwistości, obserwowano objawy niedokrwienia mięśnia sercowego, takie jak ból w klatce piersiowej czy dławica piersiowa.5
Szczególne grupy ryzyka
Ryzyko krwawienia może być zwiększone w określonych grupach pacjentów, szczególnie u osób z:
- niekontrolowanym ciężkim nadciśnieniem tętniczym
- jednoczesnym stosowaniem innych produktów wpływających na hemostazę
U kobiet może wystąpić nasilenie lub wydłużenie krwawień miesiączkowych.6
Ciężkie powikłania krwotoczne
Dla rywaroksabanu, podobnie jak dla innych antykoagulantów, zgłaszano znane wtórne powikłania ciężkiego krwawienia, takie jak:
- zespół ciasnoty przedziałów powięziowych – wynikający z obrzęku i wzrostu ciśnienia w ograniczonej przestrzeni powięziowej
- niewydolność nerek – spowodowana obniżoną perfuzją
- nefropatia związana z antykoagulantami – specyficzne uszkodzenie nerek związane z terapią
Oceniając stan pacjenta leczonego rywaroksabanem należy zawsze uwzględniać możliwość wystąpienia krwawienia.7
Działania niepożądane u dzieci i młodzieży
Profil bezpieczeństwa rywaroksabanu u dzieci i młodzieży oceniano w dwóch badaniach fazy II i jednym badaniu fazy III, obejmujących pacjentów od urodzenia do wieku poniżej 18 lat. Ogólnie, profil bezpieczeństwa u 412 dzieci i młodzieży był podobny do obserwowanego u dorosłych, choć ocena jest ograniczona niewielką liczbą pacjentów.8
U dzieci i młodzieży częściej niż u dorosłych zgłaszano:
- ból głowy (bardzo często, 16,7%)
- gorączkę (bardzo często, 11,7%)
- krwawienie z nosa (bardzo często, 11,2%)
- wymioty (bardzo często, 10,7%)
- tachykardię (często, 1,5%)
- zwiększenie stężenia bilirubiny (często, 1,5%)
- zwiększenie stężenia sprzężonej bilirubiny (niezbyt często, 0,7%)
U 6,6% dziewczynek po pierwszej miesiączce obserwowano krwotok miesiączkowy (często). Małopłytkowość, znana z doświadczeń po wprowadzeniu produktu do obrotu u dorosłych, występowała często (4,6%) w badaniach klinicznych u dzieci i młodzieży. Działania niepożądane u pacjentów pediatrycznych miały głównie nasilenie łagodne do umiarkowanego.9
Tabela działań niepożądanych
Poniżej przedstawiono tabelaryczne zestawienie działań niepożądanych rywaroksabanu z uwzględnieniem częstości występowania oraz klasyfikacji układów i narządów. Działania niepożądane zostały skategoryzowane zgodnie z następującymi definicjami częstości:10
| Klasyfikacja układów i narządów | Często (≥1/100 do <1/10) | Niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100) | Rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000) | Bardzo rzadko (<1/10 000) | Częstość nieznana |
|---|---|---|---|---|---|
| Zaburzenia krwi i układu chłonnego | Niedokrwistość (w tym wynik odpowiedniego parametru laboratoryjnego) | Nadpłytkowość (w tym zwiększenie liczby płytek krwi) | Małopłytkowość | – | – |
| Zaburzenia układu immunologicznego | – | Reakcja alergiczna, alergiczne zapalenie skóry, obrzęk naczynioruchowy i obrzęk alergiczny | – | Wstrząs anafilaktyczny | – |
| Zaburzenia układu nerwowego | Zawroty głowy, ból głowy | Krwotok mózgowy i śródczaszkowy, omdlenie | – | – | – |
| Zaburzenia oka | – | Krwotok oczny (w tym krwotok podspojówkowy) | – | – | – |
| Zaburzenia serca | – | Tachykardia | – | – | – |
| Zaburzenia naczyniowe | – | Niedociśnienie tętnicze, krwiak | – | – | – |
| Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia | Krwawienie z nosa, krwioplucie | – | – | – | Eozynofilowe zapalenie płuc |
| Zaburzenia żołądka i jelit | Krwawienie z dziąseł, krwotok z przewodu pokarmowego (w tym krwotok z odbytnicy), bóle brzucha oraz żołądka i jelit, niestrawność, nudności, zaparcie, biegunka, wymioty | Suchość błony śluzowej jamy ustnej | – | – | – |
| Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych | Zwiększenie aktywności aminotransferaz | Zaburzenia czynności wątroby, zwiększenie stężenia bilirubiny, zwiększenie aktywności fosfatazy alkalicznej, zwiększenie aktywności GGT | Żółtaczka, zwiększenie stężenia sprzężonej bilirubiny (z lub bez towarzyszącego zwiększenia aktywności AlAT), cholestaza, zapalenie wątroby (w tym uszkodzenie komórek wątroby) | – | – |
| Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej | Świąd (w tym niezbyt częste przypadki świądu uogólnionego), wysypka, siniaczenie, krwotok skórny i pokrzywka | – | – | Zespół Stevensa-Johnsona lub toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka | Zespół DRESS |
| Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej | Ból kończyny | Wylew krwi do stawu | Krwawienie domięśniowe | – | Zespół ciasnoty przedziałów powięziowych, wtórny do krwawienia |
| Zaburzenia nerek i dróg moczowych | Krwotok z układu moczowo-płciowego (w tym krwiomocz i nadmierne krwawienie miesiączkowe), zaburzenie czynności nerek (w tym zwiększenie stężenia kreatyniny we krwi, zwiększenie stężenia mocznika we krwi) | – | – | – | Niewydolność nerek/ostra niewydolność nerek, wtórna do krwawienia, wystarczającego do spowodowania hipoperfuzji, nefropatia związana z antykoagulantami |
| Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania | Gorączka, obrzęk obwodowy, ogólne obniżenie siły i energii (w tym zmęczenie i astenia) | Złe samopoczucie (w tym niemoc) | Obrzęk miejscowy | – | – |
| Badania diagnostyczne | – | Zwiększenie LDH, zwiększenie aktywności lipazy, zwiększenie aktywności amylazy | – | – | – |
| Urazy, zatrucia i powikłania po zabiegach | Krwotok po zabiegu medycznym (w tym niedokrwistość pooperacyjna i krwotok z rany), stłuczenie, wydzielina z rany | – | – | – | Tętniak rzekomy |
11
Częstość występowania krwawień według wskazań klinicznych
Ryzyko wystąpienia krwawień jest zależne od wskazania klinicznego, dla którego stosowany jest rywaroksaban. Poniżej przedstawiono procentowy udział pacjentów, u których wystąpiły krwawienia i niedokrwistość w różnych wskazaniach terapeutycznych.12
| Wskazanie | Dowolne krwawienie | Niedokrwistość |
|---|---|---|
| Profilaktyka ŻChZZ u dorosłych pacjentów po przebytej planowej alloplastyce stawu biodrowego lub kolanowego | 6,8% pacjentów | 5,9% pacjentów |
| Profilaktyka ŻChZZ u pacjentów hospitalizowanych z powodów niechirurgicznych | 12,6% pacjentów | 2,1% pacjentów |
| Leczenie ZŻG, ZP i profilaktyka nawrotów | 23% pacjentów | 1,6% pacjentów |
| Leczenie ŻChZZ i profilaktyka nawrotów ŻChZZ u donoszonych noworodków i dzieci w wieku poniżej 18 lat po rozpoczęciu standardowego leczenia przeciwzakrzepowego | 39,5% pacjentów | 4,6% pacjentów |
| Profilaktyka udaru i zatorowości obwodowej u pacjentów z migotaniem przedsionków niezwiązanym z wadą zastawkową | 28 na 100 pacjentolat | 2,5 na 100 pacjentolat |
| Profilaktyka zdarzeń zakrzepowych o podłożu miażdżycowym u pacjentów po ostrym zespole wieńcowym (OZW) | 22 na 100 pacjentolat | 1,4 na 100 pacjentolat |
| Profilaktyka zdarzeń zakrzepowych o podłożu miażdżycowym u pacjentów z CAD/PAD | 6,7 na 100 pacjentolat | 0,15 na 100 pacjentolat** |
** W badaniu COMPASS odnotowano niewielką częstość występowania anemii, ponieważ zastosowano selektywne podejście do zbierania zdarzeń niepożądanych.13
Postępowanie w przypadku działań niepożądanych
W przypadku wystąpienia działań niepożądanych należy przeprowadzić szczegółową ocenę kliniczną, uwzględniając rodzaj, nasilenie oraz wpływ objawów na stan pacjenta. W sytuacji krwawień, które stanowią najczęstsze działanie niepożądane, konieczne może być dostosowanie leczenia, czasowe przerwanie terapii lub całkowite odstawienie leku, w zależności od ciężkości objawów.14
Monitoring bezpieczeństwa powinien obejmować regularną ocenę kliniczną oraz, w uzasadnionych przypadkach, badania laboratoryjne parametrów hematologicznych (hemoglobina, hematokryt). Szczególnej uwagi wymagają pacjenci z grup zwiększonego ryzyka krwawienia, w tym osoby z niekontrolowanym nadciśnieniem tętniczym oraz pacjenci przyjmujący inne leki wpływające na układ krzepnięcia.15
Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych
Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych.16
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania