Wpływ aprepitantu na płodność, ciążę i laktację

Aprepitant jest substancją aktywną dostępną w dawkach 125 mg oraz 80 mg w postaci kapsułek twardych. Lekarze przepisujący ten produkt leczniczy kobietom w wieku rozrodczym, ciężarnym lub karmiącym piersią powinni zwrócić szczególną uwagę na poniższe informacje dotyczące wpływu leku na płodność, ciążę oraz laktację.¹

Wpływ na antykoncepcję u kobiet i mężczyzn

Kluczowym aspektem, który należy uwzględnić przy przepisywaniu aprepitantu kobietom w wieku rozrodczym, jest jego wpływ na skuteczność hormonalnych środków antykoncepcyjnych. Podczas terapii aprepitantem oraz przez okres 28 dni po jej zakończeniu może dojść do zmniejszenia skuteczności tej metody antykoncepcji. Z tego powodu należy poinformować pacjentkę o konieczności stosowania dodatkowych, alternatywnych niehormonalnych metod antykoncepcji w trakcie leczenia oraz przez 2 miesiące po przyjęciu ostatniej dawki leku.²

Stosowanie aprepitantu w okresie ciąży

Obecnie brak jest dostępnych danych klinicznych dotyczących stosowania aprepitantu u kobiet w ciąży. Podczas konsultacji z pacjentką ciężarną lekarz powinien poinformować ją, że potencjalny toksyczny wpływ leku na rozrodczość nie został w pełni określony. Ograniczenia wiedzy w tym zakresie wynikają z faktu, że w badaniach na modelach zwierzęcych nie udało się uzyskać większego narażenia niż terapeutyczne narażenie u ludzi po podaniu standardowej dawki 125 mg/80 mg.³

Należy jednak podkreślić, że dotychczasowe badania przeprowadzone na zwierzętach nie wykazały bezpośredniego ani pośredniego szkodliwego działania aprepitantu na:

• przebieg ciąży
• rozwój zarodka lub płodu
• poród
• rozwój noworodka

Pomimo tych relatywnie uspokajających danych z badań przedklinicznych, lekarz powinien poinformować pacjentkę, że potencjalny wpływ układu regulującego neurokininy (z którym związany jest mechanizm działania aprepitantu) na rozrodczość pozostaje nieznany.⁴

W związku z powyższym, należy jasno zakomunikować pacjentce, że aprepitantu nie należy stosować w ciąży, chyba że jest to wyraźnie konieczne z medycznego punktu widzenia, a korzyści przewyższają potencjalne ryzyko dla rozwijającego się płodu.⁵

Stosowanie aprepitantu podczas karmienia piersią

Podczas konsultacji z pacjentką karmiącą piersią, która wymaga leczenia aprepitantem, lekarz powinien przekazać istotne informacje dotyczące potencjalnego przenikania leku do mleka. Badania na modelach zwierzęcych wykazały, że aprepitant przenika do mleka szczurów w okresie laktacji. Jednak nie zostało jednoznacznie ustalone, czy substancja ta przenika do mleka kobiecego.⁶

Z uwagi na brak danych dotyczących bezpieczeństwa stosowania leku u niemowląt karmionych piersią, należy poinformować pacjentkę, że nie zaleca się karmienia piersią w okresie stosowania aprepitantu. Jeżeli terapia tym lekiem jest niezbędna, należy rozważyć tymczasowe przerwanie karmienia piersią na czas leczenia i przez odpowiedni okres po jego zakończeniu.⁷

Wpływ aprepitantu na płodność

Lekarz powinien również omówić z pacjentami potencjalny wpływ aprepitantu na płodność. Podobnie jak w przypadku wpływu na ciążę, możliwy wpływ aprepitantu na płodność nie został w pełni określony ze względu na ograniczenia w modelach badawczych – w badaniach na zwierzętach nie można było uzyskać większej ekspozycji niż ta, która występuje u ludzi podczas terapii.⁸

Istotne jest jednak podkreślenie, że dotychczasowe badania na zwierzętach nie wykazały szkodliwego wpływu aprepitantu (bezpośredniego ani pośredniego) na następujące parametry związane z płodnością:

• zdolność kojarzenia się w pary
• ogólna płodność
• rozwój zarodka i płodu
• liczba plemników
• ruchliwość plemników

Powyższe dane z badań przedklinicznych mogą mieć wartość informacyjną dla pacjentów wyrażających obawy dotyczące wpływu leczenia na ich płodność.⁹