Właściwości farmakokinetyczne
ApoTiapina 25 mg

Właściwości farmakokinetyczne leku ApoTiapina

Poniżej przedstawiono szczegółowy opis właściwości farmakokinetycznych kwetiapiny, substancji czynnej zawartej w leku ApoTiapina (dostępnej w tabletkach powlekanych o mocy 25 mg, 100 mg i 200 mg). Dane farmakokinetyczne obejmują procesy wchłaniania, dystrybucji, metabolizmu i eliminacji, z uwzględnieniem specyfiki różnych grup pacjentów.¹

Wchłanianie

Kwetiapina po podaniu doustnym charakteryzuje się dobrym wchłanianiem z przewodu pokarmowego, po czym ulega intensywnemu metabolizmowi. Ważną cechą jest fakt, że obecność pokarmu nie wpływa w sposób istotny na biodostępność kwetiapiny, co ułatwia stosowanie leku niezależnie od posiłków. W stanie równowagi stężenie czynnego metabolitu – norkwetiapiny – osiąga wartość stanowiącą około 35% stężenia związku macierzystego (kwetiapiny). Farmakokinetyka zarówno kwetiapiny, jak i norkwetiapiny wykazuje charakter liniowy i jest proporcjonalna do zastosowanych dawek.²

Dystrybucja

Kwetiapina w znacznym stopniu wiąże się z białkami osocza – około 83% podanej dawki występuje w postaci związanej z białkami. Ta cecha wpływa na objętość dystrybucji i może mieć znaczenie przy równoczesnym stosowaniu innych leków o wysokim stopniu wiązania z białkami.³

Metabolizm

Kwetiapina podlega intensywnemu metabolizmowi wątrobowemu. Badania z zastosowaniem znakowanej radioaktywnie kwetiapiny wykazały, że mniej niż 5% podanej dawki jest wydalane w postaci niezmienionej zarówno z moczem, jak i kałem. Głównym izoenzymem cytochromu P450 uczestniczącym w metabolizmie kwetiapiny jest CYP 3A4, co potwierdzono w badaniach in vitro. Również norkwetiapina, jako główny metabolit, jest formowana i eliminowana głównie poprzez izoenzym CYP 3A4.⁴

Produkty metabolizmu kwetiapiny są wydalane głównie z moczem (około 73% radioaktywności) oraz w mniejszym stopniu z kałem (21% radioaktywności).⁵

Badania in vitro wykazały, że kwetiapina oraz kilka jej metabolitów (w tym norkwetiapina) wykazują słabe właściwości inhibicyjne wobec enzymów ludzkiego cytochromu P450, takich jak CYP 1A2, 2C9, 2C19, 2D6 i 3A4. Warto podkreślić, że hamowanie aktywności CYP stwierdzono jedynie w stężeniach około 5- do 50-krotnie większych niż stężenia kwetiapiny występujące u ludzi po podaniu dawek terapeutycznych (300-800 mg na dobę). W związku z tym jest mało prawdopodobne, aby jednoczesne stosowanie kwetiapiny z innymi lekami powodowało klinicznie istotne zahamowanie metabolizmu innego leku metabolizowanego przez cytochrom P450.⁶

Badania na zwierzętach sugerują, że kwetiapina może indukować enzymy cytochromu P450. Jednakże w specjalistycznych badaniach interakcji u pacjentów z psychozą nie stwierdzono zwiększenia aktywności enzymów cytochromu P450 po podaniu kwetiapiny, co wskazuje na niskie ryzyko istotnych interakcji na poziomie indukcji enzymów.⁷

Eliminacja

Średni okres półtrwania w fazie eliminacji dla kwetiapiny wynosi około 7 godzin, natomiast dla aktywnego metabolitu norkwetiapiny jest dłuższy i wynosi około 12 godzin. Frakcja wolna kwetiapiny i norkwetiapiny w osoczu krwi stanowi mniej niż 5% ilości wydalanej z moczem.⁸

Farmakokinetyka w specjalnych grupach pacjentów

Właściwości farmakokinetyczne kwetiapiny wykazują pewne odmienności w zależności od płci, wieku oraz stanu funkcjonalnego wątroby i nerek. Poniżej przedstawiono szczegółowe dane dotyczące tych różnic:

Różnice związane z płcią

Farmakokinetyka kwetiapiny nie wykazuje istotnych różnic pomiędzy mężczyznami a kobietami, co oznacza, że nie ma konieczności dostosowywania dawkowania w zależności od płci pacjenta.⁹

Pacjenci w podeszłym wieku

U pacjentów w podeszłym wieku obserwuje się zmniejszenie klirensu kwetiapiny o 30-50% w porównaniu z dorosłymi pacjentami w wieku 18-65 lat. Ta zmiana może wymagać modyfikacji dawkowania ze względu na większe narażenie na działanie leku u pacjentów geriatrycznych.¹⁰

Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek

U pacjentów z ciężką niewydolnością nerek (klirens kreatyniny < 30 ml/min/1,73 m²) średni klirens kwetiapiny w osoczu ulega zmniejszeniu o około 25%. Mimo to, poszczególne wartości klirensu mieszczą się zazwyczaj w zakresie charakterystycznym dla pacjentów z prawidłową czynnością nerek, co sugeruje, że łagodne i umiarkowane zaburzenia czynności nerek mogą nie wymagać istotnych modyfikacji dawkowania.¹¹

Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby

U pacjentów ze stwierdzoną niewydolnością wątroby (np. stabilna marskość poalkoholowa) średni klirens kwetiapiny w osoczu jest zmniejszony o około 25%. Ponieważ kwetiapina jest głównie metabolizowana w wątrobie, u pacjentów z zaburzeniami czynności tego narządu obserwuje się zwiększone stężenia leku w osoczu. W związku z tym, w tej grupie pacjentów może być konieczne dostosowanie dawki, co powinno być rozważone indywidualnie dla każdego pacjenta.¹²

Dzieci i młodzież

Badania farmakokinetyczne przeprowadzono u 9 dzieci w wieku 10-12 lat oraz 12 młodych osób w wieku 13-17 lat, poddanych stabilnej terapii kwetiapiny w dawce 400 mg stosowanej dwa razy na dobę. Wyniki wykazały, że:

• Stężenia w osoczu związku macierzystego (kwetiapiny) u dzieci i młodzieży (10-17 lat) w stanie równowagi były zasadniczo podobne do wartości obserwowanych u dorosłych, przy czym wartość Cmax u dzieci była bliższa górnej granicy zakresu stężeń spotykanych u dorosłych.¹³
• Wartości AUC i Cmax czynnego metabolitu norkwetiapiny były znacząco wyższe u dzieci i młodzieży w porównaniu z dorosłymi:
  • U dzieci w wieku 10-12 lat wartości AUC i Cmax norkwetiapiny były wyższe odpowiednio o około 62% i 49% w porównaniu z dorosłymi.¹⁴
  • U młodzieży w wieku 13-17 lat wartości AUC i Cmax norkwetiapiny były wyższe odpowiednio o około 28% i 14% w porównaniu z dorosłymi.¹⁵

Te różnice w farmakokinetyce u dzieci i młodzieży, szczególnie dotyczące zwiększonego stężenia aktywnego metabolitu norkwetiapiny, mogą mieć znaczenie kliniczne i powinny być uwzględniane podczas ustalania dawkowania w tej grupie wiekowej.