Dawkowanie i sposób podawania leku Ancotil

Lek Ancotil (10 mg/ml roztwór do infuzji) zawiera substancję czynną flucytozynę i jest stosowany w leczeniu zakażeń grzybiczych. Prawidłowe dawkowanie tego leku jest kluczowe dla osiągnięcia efektu terapeutycznego przy jednoczesnym minimalizowaniu ryzyka działań niepożądanych.¹

Dawkowanie u pacjentów dorosłych z prawidłową czynnością nerek

Standardowa jednorazowa dawka flucytozyny dla dorosłych z prawidłową czynnością nerek wynosi 25 mg/kg masy ciała podawana cztery razy na dobę, co daje całkowitą dawkę dobową 100 mg/kg masy ciała. Faza indukcyjna leczenia powinna trwać zazwyczaj od 2 do 4 tygodni, chociaż w przypadku zakażeń podostrych i przewlekłych leczenie może trwać dłużej. Po zakończeniu fazy indukcyjnej należy kontynuować leczenie przeciwgrzybicze (podtrzymujące), stosując np. systemowe azole przeciwgrzybicze. W przypadku kandydozy dróg moczowych wystarczające jest zwykle leczenie trwające 7-10 dni.²

Podczas terapii flucytozyną zaleca się monitorowanie jej stężenia we krwi, dążąc do uzyskania maksymalnego stężenia w surowicy w zakresie 40-60 μg/ml. Ze względu na ryzyko rozwoju oporności, flucytozynę zwykle podaje się jednocześnie z amfoterycyną B.³

Dawkowanie u dzieci i młodzieży

Dostępne dane nie są wystarczające do określenia jednoznacznych zaleceń dotyczących dawkowania flucytozyny u dzieci i młodzieży, w tym u noworodków urodzonych o czasie oraz przedwcześnie. Należy podkreślić, że flucytozyny nie należy stosować jako leku pierwszego rzutu ani jako monoterapii w populacji pediatrycznej. Lek ten powinien być stosowany w połączeniu z innymi odpowiednimi lekami przeciwgrzybiczymi i tylko w sytuacjach, gdy inne leki są niedostępne lub przewiduje się, że nie będą skuteczne.⁴

Dawkowanie u pacjentów z niewydolnością nerek

U pacjentów z zaburzoną czynnością nerek konieczna jest modyfikacja schematu dawkowania. Odstępy pomiędzy podaniem pojedynczych dawek 25 mg/kg masy ciała należy dostosować w zależności od klirensu kreatyniny:⁵

Leczenie skojarzone z amfoterycyną B

Badania eksperymentalne i kliniczne potwierdziły, że flucytozyna stosowana łącznie z amfoterycyną B wykazuje działanie synergistyczne lub co najmniej addycyjne. Taka terapia skojarzona pozwala na zmniejszenie dawki i działań niepożądanych amfoterycyny B oraz skrócenie czasu leczenia. Dodatkowo, połączenie tych dwóch substancji zapobiega lub opóźnia wystąpienie wtórnej oporności, która jest obserwowana podczas monoterapii flucytozyną.⁶

Leczenie skojarzone jest szczególnie istotne w przypadku:⁷

• Kryptokokozy – głębokiego zakażenia grzybiczego wywołanego przez Cryptococcus neoformans
• Podostrych i przewlekłych zakażeń grzybiczych, takich jak:
  • Zapalenie opon mózgowych i mózgu
  • Zapalenie mięśnia sercowego
  • Zapalenie błony naczyniowej oka wywołane drożdżakami rodzaju Candida

Należy pamiętać, że podawanie amfoterycyny B może prowadzić do zmniejszenia klirensu kreatyniny, co w konsekwencji zmniejsza wydalanie flucytozyny. W takiej sytuacji konieczna jest modyfikacja dawki flucytozyny zgodnie ze schematem dla pacjentów z niewydolnością nerek.⁸

W przypadku stosowania lipidowych form amfoterycyny B, jej dawkowanie zależy od konkretnego wskazania i stosowanego produktu leczniczego. Przy dobieraniu dawki lipidowych form amfoterycyny B należy kierować się zapisami w charakterystykach tych produktów leczniczych.⁹

Dawkowanie u pacjentów dorosłych z obniżoną odpornością

U dorosłych pacjentów z zespołem nabytego niedoboru odporności i kryptokokowym zapaleniem opon mózgowych i mózgu zalecany schemat leczenia obejmuje:¹⁰

• Flucytozynę w dawce dobowej 100 mg/kg masy ciała podawaną w czterech dawkach podzielonych
• Jednocześnie amfoterycynę B w formie konwencjonalnej w dawce 0,7-1,0 mg/kg masy ciała na dobę
• Czas trwania terapii: minimum 2 tygodnie

U pacjentów po przeszczepieniu narządów z kryptokokozą mózgu zalecany schemat leczenia obejmuje:¹¹

• Flucytozynę w dawce dobowej 100 mg/kg masy ciała podawaną w czterech dawkach podzielonych
• Jednocześnie jedną z form amfoterycyny B:
  • Amfoterycynę B w formie lipidowej w dawce 3-4 mg/kg masy ciała na dobę, LUB
  • Amfoterycynę B w formie kompleksów lipidowych w dawce 5 mg/kg masy ciała na dobę
• Czas trwania terapii: minimum 2 tygodnie

Dawkowanie u pacjentów pediatrycznych

U pacjentów pediatrycznych z kryptokokozą mózgu i prawidłową czynnością nerek, zalecany schemat leczenia obejmuje:¹²

• Flucytozynę w dawce dobowej 100 mg/kg masy ciała podawaną w czterech dawkach podzielonych
• Jednocześnie amfoterycynę B w formie konwencjonalnej w dawce 1,0 mg/kg masy ciała na dobę
• Czas trwania terapii: minimum 2 tygodnie

U pacjentów pediatrycznych z obniżoną odpornością (zespół nabytego niedoboru odporności lub w trakcie terapii immunosupresyjnej po przeszczepieniu narządów) i kryptokokozą zalecany schemat leczenia obejmuje:¹³

• Flucytozynę w dawce dobowej 100 mg/kg masy ciała podawaną w czterech dawkach podzielonych
• Jednocześnie amfoterycynę B
• Czas trwania terapii: minimum 2 tygodnie

W przypadku zakażeń ośrodkowego układu nerwowego, dawki równolegle podawanej amfoterycyny B w formie liposomalnej powinny wynosić:¹⁴

• 4-6 mg/kg masy ciała/dobę u pacjentów z zespołem nabytego niedoboru odporności
• 3-4 mg/kg masy ciała/dobę u pacjentów po przeszczepieniu narządów

Należy zaznaczyć, że flucytozyna nie jest zalecana do leczenia uogólnionej kandydozy u pacjentów pediatrycznych.¹⁵

Monitorowanie leczenia

W trakcie leczenia flucytozyną niezbędne jest regularne monitorowanie:¹⁶

• Obrazu krwi – dla wczesnego wykrycia ewentualnych zaburzeń hematologicznych
• Czynności nerek – regularna ocena stężenia kreatyniny i jej klirensu

Dodatkowo należy brać pod uwagę typowe przeciwwskazania oraz schematy leczenia dla równocześnie stosowanej amfoterycyny B.

Sposób podawania

Flucytozynę podaje się w formie szybkiej infuzji dożylnej trwającej od 20 do 40 minut, cztery razy na dobę, dokładnie co sześć godzin.¹⁷