uogólniona kandydoza
Wskazanie

Uogólniona kandydoza (kandydoza układowa, kandydoza rozsiana) to poważna infekcja grzybicza wywoływana przez drożdżaki z rodzaju Candida, najczęściej Candida albicans, która rozprzestrzenia się poprzez krwiobieg do wielu narządów i tkanek. Jest to stan zagrażający życiu, występujący głównie u pacjentów z obniżoną odpornością, po długotrwałej antybiotykoterapii, u osób z cewnikami dożylnymi, pacjentów żywionych pozajelitowo, chorych na cukrzycę oraz u wcześniaków.

Leczenie uogólnionej kandydozy wymaga szybkiego wdrożenia intensywnej terapii przeciwgrzybiczej. W Polsce stosuje się kilka grup leków przeciwgrzybiczych. Echinokandyny, takie jak Mycamine (mikafungina), Cancidas (kaspofungina) czy Ecalta (anidulafungina), są obecnie lekami pierwszego wyboru ze względu na wysoką skuteczność i stosunkowo niską toksyczność. Azole, w tym Diflucan, Fluconazol czy Voriconazole (worykonazol), stanowią alternatywę, szczególnie w terapii deeskalacyjnej. W ciężkich przypadkach stosuje się również amfoterycynę B (Fungizone, Abelcet, AmBisome), choć jej zastosowanie ogranicza nefrotoksyczność.

Największe trudności w leczeniu uogólnionej kandydozy obejmują: opóźnioną diagnostykę (hemokultury są pozytywne tylko w 50-70% przypadków), narastającą oporność szczepów Candida na leki przeciwgrzybicze (szczególnie C. glabrata i C. auris), toksyczność niektórych leków przeciwgrzybiczych, oraz trudności w usunięciu źródła zakażenia, takiego jak zakażone cewniki naczyniowe czy implanty. Istotnym problemem jest również równoczesne leczenie choroby podstawowej, która predysponowała do rozwoju kandydozy.

Kluczowym elementem terapii, poza farmakoterapią, jest usunięcie wszystkich potencjalnych źródeł zakażenia (cewniki centralne, porty naczyniowe), kontrola glikemii u pacjentów z cukrzycą oraz, jeśli to możliwe, redukcja immunosupresji. Leczenie zwykle trwa kilka tygodni i wymaga regularnego monitorowania stanu klinicznego pacjenta, parametrów zapalnych oraz funkcji wątroby i nerek ze względu na potencjalną hepato- i nefrotoksyczność leków przeciwgrzybiczych.