Właściwości farmakodynamiczne leku Actair

Preparat Actair należy do grupy farmakoterapeutycznej wyciągów alergenów, roztocza kurzu domowego, z kodem ATC: V01AA03. Jest to produkt alergenowy przeznaczony do immunoterapii swoistej, zawierający standaryzowane wyciągi alergenów roztoczy kurzu domowego: Dermatophagoides pteronyssinus i Dermatophagoides farinae w równych częściach, w dawce 300 IR na tabletkę podjęzykową.¹

Mechanizm działania i skutki farmakodynamiczne

Immunoterapia alergenowa polega na wielokrotnym, systematycznym podawaniu alergenów osobom uczulonym w celu wywołania trwałej modyfikacji odpowiedzi immunologicznej podczas późniejszego narażenia na kontakt z alergenem naturalnym. Farmakodynamiczne działanie immunoterapii alergenowej wpływa na układ immunologiczny, jednak dokładny mechanizm działania leżący u podstaw skuteczności klinicznej nie został w pełni poznany.²

Badania wykazały, że odpowiedź immunologiczna na immunoterapię alergenową charakteryzuje się indukcją specyficznej dla alergenu immunoglobuliny IgG4, która konkuruje z IgE o wiązanie z alergenami, a tym samym zmniejsza aktywację komórek odpornościowych. Leczenie preparatem Actair wywołuje ogólnoustrojową odpowiedź przeciwciał na alergeny roztoczy kurzu domowego, z wczesnym i przejściowym wzrostem poziomu swoistych przeciwciał IgE, po którym następuje stopniowy spadek oraz wzrost poziomu swoistych przeciwciał IgG4.³

Skuteczność kliniczna i bezpieczeństwo stosowania

Działanie preparatu Actair jest ukierunkowane przeciwko chorobie alergicznej dróg oddechowych wywoływanej przez roztocza kurzu domowego. Ochrona zapewniana przez Actair prowadzi do poprawy kontroli choroby i jakości życia poprzez zmniejszenie nasilenia objawów oraz redukcję zapotrzebowania na leki objawowe (doustne leki przeciwhistaminowe lub kortykosteroidy donosowe). Z uwagi na brak dostępnych danych dotyczących leczenia dłuższego niż 12 miesięcy, nie określono długoterminowej skuteczności i efektu modyfikującego przebieg choroby.⁴

Skuteczność kliniczna preparatu Actair została potwierdzona w dwóch randomizowanych, podwójnie zaślepionych, kontrolowanych placebo badaniach przeprowadzonych w normalnych warunkach klinicznych. W ramach tych badań randomizacji poddano łącznie 2116 pacjentów z alergicznym nieżytem nosa wywoływanym przez roztocza kurzu domowego.⁵

Badanie SL75.14

W międzynarodowym, kontrolowanym placebo, randomizowanym badaniu III fazy, trwającym około 12 miesięcy, uczestniczyła młodzież (w wieku ≥ 12 lat) i osoby dorosłe z rozpoznanym alergicznym nieżytem nosa od umiarkowanego do ciężkiego wywołanym przez roztocza kurzu domowego. Łącznie randomizacji poddano 1607 uczestników. Około 38% pacjentów miało jednocześnie łagodną, kontrolowaną astmę w momencie włączenia, a 46% było uczulonych na więcej niż jeden alergen.⁶

Pierwszorzędowym punktem końcowym była średnia całkowita łączna ocena punktowa w ciągu 4 tygodni na koniec okresu leczenia.⁷

Różnica bezwzględna -0,26 w zdefiniowanym drugorzędowym punkcie końcowym ACSMS (Średnia łączna ocena punktowa objawów i leczenia, zakres 0-6), która jest zrównoważoną oceną opublikowaną przez Europejską Akademię Alergologii i Immunologii Klinicznej (EAACI), wykazała działanie tabletek zawierających wyciąg alergenów roztoczy kurzu domowego w porównaniu z placebo dla jednej klasy ciężkości jednego objawu przez cały rok. Dodatkowo, bardzo podobne działanie wykazano w analizie post-hoc z zastosowaniem oceny zrównoważonej ATCRS (Średnia ocena punktowa objawów nieżytu nosa, zakres 0-24) – wartość metody najmniejszych kwadratów: -1,07 [-1,35; -0,79] w grupie modyfikowanej analizy pełnych danych.⁸

Badanie VO57.07

W badaniu metodą podwójnie ślepej próby, kontrolowanej placebo, II/III fazy, dorośli ze zdiagnozowanym alergicznym nieżytem nosa wywołanym przez roztocza kurzu domowego byli randomizowani, a następnie otrzymywali tabletki podjęzykowe z wyciągiem alergenów roztoczy kurzu domowego 500 IR, tabletki 300 IR lub placebo raz dziennie przez 1 rok i byli poddawani obserwacji przez kolejny rok. Zrandomizowano 509 uczestników, a 427 kontynuowało udział przez rok bez immunoterapii. Około 30% pacjentów miało jednocześnie astmę łagodną kontrolowaną w momencie włączenia, a 52% było uczulonych na więcej niż jeden alergen.⁹

Pierwszorzędowym punktem końcowym w tym badaniu była średnia skorygowana ocena punktowa objawów w ciągu ostatnich 3 miesięcy roku 1.¹⁰

Istotną obserwacją wynikającą z badania VO57.07 był fakt, że po roku leczenia u dorosłych efekt działania leku Actair utrzymywał się przez jeden rok od zakończenia leczenia.¹¹

Stosowanie u dzieci i młodzieży

Badania nad skutecznością preparatu Actair objęły również populację młodzieży. Badania SL75.14, 1207D1731 i 1501D1732 obejmowały odpowiednio 341, 181 i 156 nastolatków w wieku od 12 do 17 lat. Z tych:

• 312 nastolatków w badaniu SL75.14 (300 IR: 155, Placebo: 157)
• 171 nastolatków w badaniu 1207D1731 (500 IR: 55, 300 IR: 57, Placebo: 59)
• 154 nastolatków w badaniu 1501D1732 (300 IR: 75, Placebo: 79)

Chociaż w badaniach tych nie wykazano statystycznie istotnej skuteczności w podgrupach wiekowych, efekt leczenia u nastolatków był konsekwentnie korzystny dla dawki 300 IR, jak zaobserwowano w całej populacji. Względna różnica w stosunku do placebo dla całkowitej łącznej oceny punktowej wynosiła -15,5% w badaniu SL75.14, a względna różnica w stosunku do placebo w skorygowanej ocenie punktowej objawów -26,9% i -13,6% odpowiednio w badaniach 1207D1731 i 1501D1732.¹²

W innym prowadzonym metodą podwójnie ślepej próby badaniu pediatrycznym VO64.08, 471 dzieci i nastolatków (5–17 lat) otrzymywało produkt leczniczy Actair w dawce do 300 IR (n=241) lub placebo (n=230). Nie zaobserwowano istotnych efektów leczenia produktem leczniczym Actair w porównaniu z placebo. Pacjenci w obu grupach zgłaszali niewielką liczbę objawów w trakcie i po zakończeniu leczenia, a badanie zostało wcześniej przerwane z powodu braku użyteczności, zgodnie z zaleceniami Rady Monitoringu Danych i Bezpieczeństwa.¹³

Europejska Agencja Leków zadecydowała o odstąpieniu od obowiązku przedkładania wyników badań z zastosowaniem produktu leczniczego Actair u dzieci poniżej 5 roku życia w przypadku alergicznego nieżytu nosa wywoływanego przez roztocza kurzu domowego. Badanie kliniczne VO64.08 u dzieci i młodzieży (5–12 lat) było przeprowadzone w ramach programu rozwoju pediatrycznego. Europejska Agencja Leków potwierdziła zgodność z planem rozwoju pediatrycznego.¹⁴