Interakcje leku
Aciclovir Hikma 500 mg

Acyklowir, eliminowany głównie w postaci niezmienionej przez nerki z udziałem aktywnego wydzielania kanalikowego, wykazuje istotne interakcje farmakokinetyczne z lekami konkurującymi o ten sam mechanizm wydalania. Probenecyd i cymetydyna zwiększają AUC acyklowiru oraz zmniejszają jego wydalanie nerkowe, jednak ze względu na szeroki indeks terapeutyczny acyklowiru modyfikacja dawkowania zwykle nie jest konieczna. Jednoczesne stosowanie z mykofenolanem mofetylu podnosi AUC zarówno acyklowiru, jak i metabolitu mykofenolanu, co wymaga monitorowania funkcji nerek. Współpodawanie acyklowiru zwiększa AUC teofiliny o około 50%, co wskazuje na konieczność monitorowania stężenia teofiliny w osoczu. Ponadto, przy jednoczesnym stosowaniu litu i dożylnego acyklowiru zalecane jest ścisłe monitorowanie stężenia litu ze względu na ryzyko toksyczności. Leki nefrotoksyczne, takie jak cyklosporyna i takrolimus, mogą nasilać ryzyko uszkodzenia nerek, dlatego wskazany jest monitoring funkcji nerek podczas terapii skojarzonej.

Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Acyklowir, substancja czynna produktu leczniczego Aciclovir Hikma, jest eliminowany z organizmu głównie w postaci niezmienionej z moczem przy udziale mechanizmu aktywnego wydzielania w kanalikach nerkowych. Interakcje lekowe mogą wystąpić w przypadku jednoczesnego stosowania substancji, które konkurują o ten sam mechanizm wydalania lub wpływają na czynność nerek.1

Interakcje farmakokinetyczne

Substancje lecznicze, które współzawodniczą z acyklowirem o mechanizm aktywnego wydzielania w kanalikach nerkowych, mogą prowadzić do wzajemnego wpływu na parametry farmakokinetyczne, w szczególności na stężenie osoczowe i eliminację. Udokumentowano, że probenecyd i cymetydyna zwiększają wartość AUC acyklowiru oraz zmniejszają jego wydalanie nerkowe. Pomimo tego, dzięki szerokiemu indeksowi terapeutycznemu acyklowiru, modyfikacja dawkowania zazwyczaj nie jest konieczna.2

W przypadku jednoczesnego podawania acyklowiru i mykofenolanu mofetylu (immunosupresant stosowany u pacjentów po transplantacji narządów) wykazano zwiększenie wartości AUC zarówno acyklowiru, jak i nieczynnego metabolitu mykofenolanu mofetylu.3

Badanie eksperymentalne przeprowadzone na grupie pięciu mężczyzn wykazało, że jednoczasowe stosowanie acyklowiru zwiększa wartość AUC całkowitej podawanej teofiliny o około 50%. W związku z tym, podczas leczenia skojarzonego z acyklowirem zaleca się monitorowanie stężenia teofiliny w osoczu.4

Interakcje wymagające szczególnej uwagi

Podczas dożylnego podawania Aciclovir Hikma należy zachować szczególną ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu leków, które konkurują z acyklowirem o mechanizm wydalania nerkowego. Istnieje ryzyko zwiększenia stężenia osoczowego zarówno acyklowiru, jak i równocześnie stosowanego leku lub ich metabolitów.5

W przypadku jednoczesnego podawania litu z dużymi dawkami acyklowiru podawanego dożylnie, istnieje konieczność ścisłego monitorowania stężenia litu w surowicy ze względu na ryzyko jego toksyczności.6

Zaleca się również ostrożność i monitorowanie funkcji nerek podczas równoczesnego stosowania dożylnego produktu Aciclovir Hikma z lekami, które wpływają na inne aspekty czynności nerek, takimi jak cyklosporyna i takrolimus.7

Interakcje z alkoholem

Chociaż w charakterystyce produktu leczniczego nie zawarto bezpośrednich informacji o interakcjach acyklowiru z alkoholem, należy uwzględnić kilka istotnych aspektów klinicznych. Alkohol może teoretycznie wpływać na metabolizm wątrobowy niektórych leków, jednakże acyklowir jest głównie wydalany przez nerki w postaci niezmienionej, co ogranicza potencjalne interakcje na poziomie metabolizmu wątrobowego.

Mimo braku udokumentowanych interakcji, należy pamiętać, że alkohol może:

Z klinicznego punktu widzenia, u pacjentów otrzymujących dożylnie Aciclovir Hikma, szczególnie w warunkach szpitalnych, zaleca się powstrzymanie od spożywania alkoholu w trakcie terapii.

Tabela interakcji lekowych z acyklowirem

Lek/Substancja Mechanizm interakcji Efekt kliniczny Poziom istotności Zalecenia
Probenecyd Konkurencja o wydzielanie w kanalikach nerkowych Zwiększenie AUC acyklowiru i zmniejszenie jego wydalania nerkowego Umiarkowany Zazwyczaj nie wymaga modyfikacji dawkowania acyklowiru
Cymetydyna Konkurencja o wydzielanie w kanalikach nerkowych Zwiększenie AUC acyklowiru i zmniejszenie jego wydalania nerkowego Umiarkowany Zazwyczaj nie wymaga modyfikacji dawkowania acyklowiru
Mykofenolan mofetylu Prawdopodobnie konkurencja o wydzielanie nerkowe Zwiększenie AUC acyklowiru i nieczynnego metabolitu mykofenolanu mofetylu Umiarkowany Monitoring kliniczny, ocena funkcji nerek
Teofilina Nieznany Zwiększenie AUC teofiliny o około 50% Istotny Monitorowanie stężenia teofiliny w osoczu
Lit Prawdopodobnie wpływ na wydalanie nerkowe litu Potencjalne zwiększenie stężenia litu z ryzykiem toksyczności Wysoki Ścisłe monitorowanie stężenia litu w surowicy
Cyklosporyna Wpływ na czynność nerek Potencjalne zwiększenie ryzyka nefrotoksyczności Istotny Monitoring funkcji nerek, ostrożne stosowanie
Takrolimus Wpływ na czynność nerek Potencjalne zwiększenie ryzyka nefrotoksyczności Istotny Monitoring funkcji nerek, ostrożne stosowanie
Alkohol Wielokierunkowy, głównie potencjalne nasilenie działań niepożądanych Możliwe nasilenie działań niepożądanych, wpływ na hydratację Niski do umiarkowanego Zalecane unikanie alkoholu podczas terapii

Dodatkowe uwagi dotyczące interakcji

Podczas stosowania acyklowiru w postaci dożylnej należy zwrócić szczególną uwagę na potencjalne interakcje z innymi lekami nefrotoksycznymi lub wydalanymi przez nerki, ze względu na główną drogę eliminacji acyklowiru. W przypadku konieczności łączenia takich leków wskazane jest:8

  • Systematyczne monitorowanie funkcji nerek (stężenie kreatyniny, mocznika)
  • Dostosowanie nawodnienia pacjenta
  • W uzasadnionych przypadkach monitorowanie stężenia leków we krwi
  • Obserwacja pacjenta pod kątem objawów toksyczności lub nasilonych działań niepożądanych

Pomimo szerokiego indeksu terapeutycznego acyklowiru, należy pamiętać, że u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek ryzyko interakcji lekowych może być istotnie większe i może wymagać modyfikacji dawkowania lub intensywniejszego monitorowania terapii.

  1. 20.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl