rozszerzenie źrenic
Rozszerzenie źrenic, określane w terminologii medycznej jako mydriasis, to powiększenie średnicy źrenicy oka będące wynikiem działania mięśnia rozszerzającego źrenicę lub osłabienia pracy mięśnia zwieracza źrenicy. Jest to zjawisko fizjologiczne występujące w warunkach słabego oświetlenia, ale może też być skutkiem działania czynników patologicznych.
Przyczynami rozszerzenia źrenic mogą być: stosowanie niektórych leków (np. atropiny, amfetaminy), zatrucia (np. toksycznymi grzybami zawierającymi muskarynę), urazy ośrodkowego układu nerwowego, wzrost ciśnienia śródczaszkowego, stany zapalne tęczówki, jaskra oraz różne zaburzenia neurologiczne. Fizjologicznie źrenice rozszerzają się również podczas pobudzenia emocjonalnego, bólu, a także pod wpływem aktywacji układu współczulnego.
Diagnostyka rozszerzenia źrenic obejmuje ocenę reakcji źrenic na światło, badanie dna oka oraz w razie potrzeby diagnostykę obrazową OUN. Istotna jest symetria zmian – jednostronne rozszerzenie źrenicy często wskazuje na poważniejsze problemy neurologiczne, szczególnie gdy towarzyszy mu brak reakcji na światło. Jest to jeden z kluczowych objawów ocenianych w nagłych stanach neurologicznych, takich jak krwawienie śródczaszkowe czy wgłobienie mózgu.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedawkowanie – Cetirizine Genoptim SPH 10 mg
Przedawkowanie cetyryzyny, definiowane jako przyjęcie dawki co najmniej 5-krotnie przekraczającej zalecaną dobową (≥ 50 mg dla Cetirizine Genoptim SPH), prowadzi do objawów związanych z ośrodkowym układem nerwowym (OUN) oraz działaniem przeciwcholinergicznym. Do najczęstszych symptomów należą splątanie, zawroty głowy, zmęczenie, ból głowy, senność, stupor, drgawki, a także rozszerzenie źrenic (mydriaza), zatrzymanie moczu i częstoskurcz. Intensywność objawów zależy od dawki, indywidualnej wrażliwości pacjenta oraz współistniejących schorzeń i interakcji lekowych. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko drgawek i zaburzeń rytmu serca, które mogą stanowić zagrożenie życia.
cetyryzyna, częstoskurcz, dializoterapia, drgawki, działanie przeciwcholinergiczne, leczenie objawowe, lek przeciwdrgawkowy, mydriaza, napad drgawkowy, ośrodkowy układ nerwowy, płukanie żołądka, rozszerzenie źrenic, splątanie, stupor, suchość błon śluzowych, zaburzenie rytmu serca, zatrzymanie moczu - Leksykon leków
Przedawkowanie – Anturin 5 mg
Przedawkowanie solifenacyny bursztynianu, substancji czynnej leku Anturin 5 mg, prowadzi do nasilenia działania cholinolitycznego poprzez blokadę receptorów muskarynowych, co skutkuje szeregiem objawów ośrodkowych i obwodowych. W opisywanym przypadku pacjent przyjął 280 mg leku w ciągu 5 godzin, co stanowi ponad 50-krotność standardowej dawki, doświadczając zmian stanu psychicznego bez konieczności hospitalizacji. Objawy przedawkowania obejmują dezorientację, omamy, nadmierne pobudzenie, drgawki, niewydolność oddechową, tachykardię (>100 uderzeń/min), zatrzymanie moczu, rozszerzenie źrenic oraz wydłużenie odstępu QT, szczególnie u pacjentów z hipokaliemią, bradykardią lub chorobami układu sercowo-naczyniowego.
benzodiazepina, bradykardia, cewnikowanie pęcherza moczowego, depresja ośrodka oddechowego, dezorientacja, drgawki, działanie cholinolityczne, efekt antycholinergiczny, fizostygmina, hipokaliemia, lek blokujący receptory beta-adrenergiczne, majaczenie, mięsień wypieracz pęcherza, mydriaza, nadmierne pobudzenie, napad toniczno-kloniczny, niedokrwienie mięśnia sercowego, niewydolność oddechowa, omamy, ośrodkowy objaw cholinolityczny, ośrodkowy układ nerwowy, pilokarpina, płukanie żołądka, receptor muskarynowy, rozszerzenie źrenic, sinica, solifenacyna bursztynianu, światłowstręt, sztuczna wentylacja, tachykardia, węgiel aktywowany, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie rytmu serca, zastoinowa niewydolność serca, zatrzymanie moczu, zmiana stanu psychicznego - Leksykon leków
Przedawkowanie – Defur 4 mg
Przedawkowanie tolterodyny winianu, substancji czynnej leku Defur, może prowadzić do nasilenia działań antycholinergicznych, manifestujących się m.in. zaburzeniami akomodacji, trudnościami w oddawaniu moczu, omamami, drgawkami, tachykardią oraz niewydolnością oddechową. Największa pojedyncza dawka podana ochotnikom wynosiła 12,8 mg (postać o natychmiastowym uwalnianiu). W badaniach klinicznych zaobserwowano wydłużenie odstępu QT po dawce dobowej 8 mg (dwukrotność zalecanej dawki), co wymaga szczególnej uwagi ze względu na ryzyko kardiologiczne. Objawy przedawkowania należy rozpoznać szybko i wdrożyć odpowiednie leczenie objawowe, uwzględniając specyfikę kliniczną każdego przypadku.
benzodiazepina, cewnikowanie pęcherza moczowego, drgawki, działanie antycholinergiczne, fizostygmina, monitorowanie EKG, mydriaza, niewydolność oddechowa, omamy, pilokarpina, płukanie żołądka, pobudzenie psychoruchowe, rozszerzenie źrenic, sztuczne oddychanie, tachykardia, tolterodyna winian, tolterodyna wodorowinian, trudność w oddawaniu moczu, węgiel aktywowany, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie akomodacji, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie oddychania, zatrzymanie moczu, β-adrenolityk - Leksykon leków
Przedawkowanie – Cetrix 10 mg
Przedawkowanie cetyryzyny dichlorowodorku, substancji czynnej leku Cetrix, występuje przy dawkach ≥ 50 mg, czyli co najmniej 5-krotnie przekraczających standardową dawkę dobową 10 mg. Objawy kliniczne obejmują zaburzenia ze strony ośrodkowego układu nerwowego, takie jak splątanie, senność, sedacja, osłupienie, niepokój ruchowy, a także objawy przeciwcholinergiczne, w tym rozszerzenie źrenic (mydriaza) oraz zatrzymanie moczu. Dodatkowo mogą wystąpić tachykardia (>100 uderzeń/min), drżenie, bóle głowy, zawroty głowy, biegunka, świąd oraz ogólne złe samopoczucie i zmęczenie. Objawy te wymagają natychmiastowej oceny stanu klinicznego i monitorowania funkcji życiowych pacjenta, ze szczególnym uwzględnieniem układu sercowo-naczyniowego.
antidotum, biegunka, ból głowy, cetyryzyna dichlorowodorek, cewnikowanie pęcherza moczowego, dekontaminacja przewodu pokarmowego, dializoterapia, drżenie, działanie przeciwcholinergiczne, mydriaza, niepokój ruchowy, osłupienie, ośrodkowy układ nerwowy, płukanie żołądka, rozszerzenie źrenic, sedacja, senność, splątanie, świąd, tachykardia, zatrzymanie moczu, zawroty głowy - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Atofab 10 mg
Atomoksetyna, substancja czynna preparatu Atofab, posiada liczne przeciwwskazania, które wykluczają jej stosowanie, w tym nadwrażliwość na lek lub substancje pomocnicze, jednoczesne stosowanie z inhibitorami monoaminooksydazy (IMAO) oraz obecność jaskry z wąskim kątem przesączania. Konieczne jest zachowanie co najmniej 2-tygodniowego odstępu między terapią atomoksetyną a IMAO, aby uniknąć poważnych interakcji. Ponadto, lek jest przeciwwskazany u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami sercowo-naczyniowymi, takimi jak ciężkie nadciśnienie tętnicze, niewydolność serca, miażdżyca zarostowa tętnic, dławica piersiowa, kardiomiopatie, zawał mięśnia sercowego, zaburzenia rytmu serca oraz u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami naczyń mózgowych, w tym tętniakiem i udarem mózgu.
atomoksetyna, badanie okulistyczne, badanie przedmiotowe, ciśnienie wewnątrzgałkowe, dławica piersiowa, echokardiografia, elektrokardiografia, guz chromochłonny nadnerczy, inhibitor monoaminooksydazy, jaskra z wąskim kątem przesączania, kanałopatia, kardiomiopatia, miażdżyca zarostowa tętnic, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość na atomoksetynę, niewydolność serca, pheochromocytoma, rozszerzenie źrenic, tętniak mózgu, udar mózgu, wrodzona wada serca, wzrost ciśnienia tętniczego, zaburzenie naczyń mózgowych, zaburzenie rytmu serca, zaburzenie sercowo-naczyniowe, zawał mięśnia sercowego - Leksykon leków
Przedawkowanie – Titlodine 2 mg
Przedawkowanie tolterodyny, substancji czynnej leku Titlodine, stanowi poważne zagrożenie zdrowotne, manifestujące się nasileniem działań przeciwcholinergicznych zarówno ośrodkowych, jak i obwodowych. W badaniach klinicznych dawka pojedyncza 12,8 mg tolterodyny o konwencjonalnym uwalnianiu wywołała zaburzenia akomodacji oraz trudności w oddawaniu moczu. Przy dawkach przekraczających zalecane wartości terapeutyczne obserwowano wydłużenie odstępu QT, co niesie ryzyko groźnych arytmii. Objawy przedawkowania obejmują halucynacje, pobudzenie psychoruchowe, drgawki, niewydolność oddechową, tachykardię, zatrzymanie moczu, rozszerzenie źrenic oraz zaburzenia repolaryzacji komór serca. Szczególnie istotne jest monitorowanie EKG i elektrolitów (potas, magnez) w celu zapobiegania powikłaniom kardiologicznym.
benzodiazepina, beta-bloker, blokada receptora muskarynowego, cewnikowanie pęcherza moczowego, drgawka, dysuria, działanie przeciwcholinergiczne, działanie przeciwdrgawkowe, fizostygmina, halucynacja, inhibitor acetylocholinesterazy, kardiowersja, konwulsja, mydriaza, napad drgawkowy, niewydolność oddechowa, ośrodkowe działanie przeciwcholinergiczne, pilokarpina, płukanie żołądka, pobudzenie psychoruchowe, przedawkowanie tolterodyny, rozszerzenie źrenic, sztuczne oddychanie, tachykardia, trudność w oddawaniu moczu, węgiel aktywowany, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie akomodacji, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie repolaryzacji komór serca, zatrzymanie moczu - Leksykon leków
Działania niepożądane – Amitriptylinum VP 10 mg
Amitryptylina, jako trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny (TLPD), wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które mogą być mylone z objawami samej depresji, takimi jak ból głowy, drżenie, zaburzenia uwagi, zaparcia czy zmniejszone libido. Najpoważniejsze działania niepożądane obejmują kardiologiczne powikłania, takie jak blok przedsionkowo-komorowy, blok odnogi pęczka Hisa (często), arytmie (rzadko), kardiomiopatie i torsade de pointes (bardzo rzadko), a także zapalenia mięśnia sercowego o podłożu nadwrażliwości (częstość nieznana). Ponadto, lek może indukować myśli i zachowania samobójcze, stany maniakalne, majaczenie, drgawki oraz zaburzenia pozapiramidowe. Rzadkie, ale istotne powikłania hematologiczne to zahamowanie czynności szpiku kostnego, agranulocytoza, leukopenia, eozynofilia i małopłytkowość, które wymagają regularnej kontroli morfologii krwi. W okulistyce należy zwrócić uwagę na ryzyko ostrej jaskry (bardzo rzadko) oraz zaburzenia akomodacji i rozszerzenie źrenic, które mogą prowadzić do poważnych powikłań.
agranulocytoza, akatyzja, alergiczne zapalenie pęcherzyków płucnych, amitryptylina, arytmia, ataksja, blok odnogi pęczka Hisa, blok przedsionkowo-komorowy, ból głowy, cholestatyczna choroba wątroby, drgawki, eozynofilia, fotosensytyzacja, ginekomastia, hipertermia, hiponatremia, jaskra ostra, kardiomiopatia, kołatanie serca, leukopenia, libido, majaczenie, małopłytkowość, mlekotok, myśli samobójcze, nadmierna potliwość, niedociśnienie ortostatyczne, obrzęk języka, parestezja, polineuropatia, porażenna niedrożność jelit, powiększenie gruczołów ślinowych, rozszerzenie źrenic, senność, stan maniakalny, suchość jamy ustnej, suchość oka, szum uszny, tachykardia, torsade de pointes, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, zaburzenie akomodacji, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie erekcji, zaburzenie mikcji, zaburzenie pozapiramidowe, zaburzenie smaku, zaburzenie uwagi, zahamowanie czynności szpiku kostnego, zapalenie wątroby, zatrzymanie moczu, zespół Löfflera, złamanie kości, żółtaczka, zwiększenie ciśnienia śródgałkowego - Leksykon leków
Przedawkowanie – Auroxetyn 25 mg
Przedawkowanie atomoksetyny, substancji czynnej leku Auroxetyn, może wystąpić zarówno w formie ostrej (jednorazowe przyjęcie dużej dawki), jak i przewlekłej (długotrwałe stosowanie dawek przekraczających zalecenia). Objawy przedawkowania dotyczą głównie układu pokarmowego (nudności, wymioty, bóle brzucha, biegunka), ośrodkowego układu nerwowego (senność, zawroty głowy, drżenie, nietypowe zachowanie, pobudzenie, napady drgawkowe) oraz układu współczulnego (tachykardia, podwyższone ciśnienie tętnicze, rozszerzenie źrenic, suchość w jamie ustnej). Rzadko obserwuje się wydłużenie odstępu QT w EKG, co stanowi poważne ryzyko arytmii. Objawy mają zazwyczaj nasilenie od łagodnego do umiarkowanego, ciężkie symptomy, takie jak napady drgawkowe, występują rzadziej. Szczególnie niebezpieczne jest jednoczesne przedawkowanie atomoksetyny z innymi lekami, co może prowadzić do powikłań wielonarządowych i zgonów.
atomoksetyna, badanie elektrokardiograficzne, biegunka, ból brzucha, drżenie, leczenie objawowe, monitorowanie czynności serca, nadciśnienie tętnicze, napad drgawkowy, nudności, objaw kliniczny, objawy żołądkowo-jelitowe, ośrodkowy układ nerwowy, pobudzenie psychoruchowe, powikłanie wielonarządowe, przedawkowanie ostre, przedawkowanie przewlekłe, rozszerzenie źrenic, senność, suchość jamy ustnej, tachykardia, układ pokarmowy, układ współczulny, węgiel aktywowany, wiązanie z białkami osocza, wydłużenie odstępu QT, wymioty, wysypka skórna, zabieg dializacyjny, zaburzenie rytmu serca, zawrót głowy - Leksykon leków
Przedawkowanie – Velafax 37,5 mg
Przedawkowanie wenlafaksyny (Velafax) stanowi poważne zagrożenie dla życia, manifestując się głównie objawami ze strony układu sercowo-naczyniowego i nerwowego. Do najczęstszych objawów należą tachykardia (>100 uderzeń/min), wydłużenie odstępu QT, blok odnogi pęczka Hisa, poszerzenie zespołu QRS, zaburzenia rytmu serca (w tym tachykardia komorowa i bradykardia), niedociśnienie tętnicze, a także zaburzenia świadomości od senności do śpiączki, mydriaza, drgawki uogólnione oraz zawroty głowy. Wymioty mogą prowadzić do odwodnienia. Przedawkowanie może skutkować niewydolnością wielonarządową i zatrzymaniem krążenia, co stanowi stan krytyczny. Epidemiologicznie, ryzyko zgonu po przedawkowaniu wenlafaksyny jest wyższe niż w przypadku SSRI, ale niższe niż przy trójpierścieniowych lekach przeciwdepresyjnych. Pacjenci leczeni wenlafaksyną wykazują także zwiększone ryzyko samobójcze, co wymaga szczególnej uwagi klinicznej.
badanie EKG, blok odnogi pęczka Hisa, bradykardia, ciśnienie tętnicze, dializa, drgawki, hemoperfuzja, komorowe zaburzenia rytmu, lek przeciwdepresyjny, mydriaza, napad drgawkowy, niedociśnienie, niewydolność wielonarządowa, nudności, odwodnienie, ośrodkowy układ nerwowy, płukanie żołądka, poszerzenie zespołu QRS, rozszerzenie źrenic, ryzyko samobójcze, selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny, śpiączka, tachykardia, tachykardia komorowa, toksyczność leku, transfuzja wymienna, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, układ sercowo-naczyniowy, węgiel aktywowany, wenlafaksyna, wstrząs, wydłużenie odstępu QT, wymioty, wymuszona diureza, zaburzenia równowagi, zaburzenia rytmu serca, zaburzenia świadomości, zachłyśnięcie, zatrzymanie krążenia, zawroty głowy układowe, zgon - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Atomoksetyna Medice 40 mg
Atomoksetyna Medice, zawierająca chlorowodorek atomoksetyny w dawkach 10 mg, 18 mg, 25 mg oraz 40 mg, jest przeciwwskazana u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub składniki pomocnicze, a także u osób stosujących jednocześnie inhibitory monoaminooksydazy (IMAO) – konieczne jest zachowanie 2-tygodniowych odstępów czasowych między terapiami. Lek nie powinien być stosowany u pacjentów z jaskrą z wąskim kątem, ciężkimi zaburzeniami sercowo-naczyniowymi (takimi jak ciężkie nadciśnienie tętnicze, niewydolność serca, miażdżyca zarostowa tętnic, dławica piersiowa, kardiomiopatie, zawał mięśnia sercowego, zaburzenia rytmu serca zagrażające życiu oraz kanałopatie) oraz ciężkimi zaburzeniami naczyń mózgowych (tętniak, udar mózgu). Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest obecność guza chromochłonnego nadnerczy (pheochromocytoma) ze względu na ryzyko przełomu nadciśnieniowego.
chlorowodorek atomoksetyny, choroba wieńcowa, ciśnienie tętnicze, dławica piersiowa, epizod psychotyczny, guz chromochłonny nadnerczy, inhibitor monoaminooksydazy, jaskra z wąskim kątem, kanałopatia, kardiomiopatia, katecholamina, mania, miażdżyca zarostowa tętnic, myśli samobójcze, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość, nagła śmierć sercowa, niewydolność serca, pheochromocytoma, przełom nadciśnieniowy, reakcja anafilaktyczna, rozszerzenie źrenic, tabletka powlekana, tętniak naczyń mózgowych, udar mózgu, umiarkowane nadciśnienie tętnicze, wada zastawkowa serca, wrodzona wada serca, zaburzenie funkcji wątroby, zaburzenie lękowe, zaburzenie naczyń mózgowych, zaburzenie rytmu serca, zaburzenie sercowo-naczyniowe, zawał mięśnia sercowego