niedowład połowiczy
Niedowład połowiczy (hemipareza) to osłabienie siły mięśniowej jednej połowy ciała, obejmujące kończynę górną i dolną po tej samej stronie. Jest to częsty objaw uszkodzenia ośrodkowego układu nerwowego, najczęściej występujący w przebiegu udaru mózgu, urazu czaszkowo-mózgowego, guza mózgu lub stwardnienia rozsianego.
Niedowład połowiczy wynika z uszkodzenia dróg piramidowych w mózgu lub pniu mózgu po stronie przeciwnej do objawów. W zależności od lokalizacji i rozległości uszkodzenia, może mieć różne nasilenie – od lekkiego osłabienia siły mięśniowej do całkowitego porażenia (hemiplegii). Charakterystyczny jest wzorzec spastyczny z przewagą napięcia w mięśniach zginaczy kończyny górnej i prostownikach kończyny dolnej.
Diagnostyka niedowładu połowiczego obejmuje badanie neurologiczne oraz badania obrazowe mózgu (tomografia komputerowa, rezonans magnetyczny). Leczenie zależy od przyczyny i może obejmować farmakoterapię, rehabilitację neurologiczną, fizykoterapię oraz terapię zajęciową. Wczesne rozpoczęcie rehabilitacji ma kluczowe znaczenie dla poprawy funkcji motorycznych i zapobiegania powikłaniom, takim jak przykurcze czy zanik mięśni.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Methotrexat-Ebewe 100 mg/ml
Methotrexat-Ebewe (100 mg/ml, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji) zawiera metotreksat, którego toksyczność i działania niepożądane są ściśle związane z dawką, drogą podania oraz czasem terapii. Ciężkie działania niepożądane mogą wystąpić nawet po małych dawkach i na każdym etapie leczenia, co wymaga regularnego monitorowania pacjenta, zwłaszcza parametrów hematologicznych, czynności wątroby i nerek. Najczęstsze działania niepożądane to małopłytkowość, leukopenia, bóle głowy, zawroty głowy, kaszel, zaburzenia żołądkowo-jelitowe (biegunka, nudności, wymioty, wrzodziejące zapalenie błony śluzowej jamy ustnej), podwyższone enzymy wątrobowe, łysienie oraz zmęczenie. Wczesnym objawem toksyczności jest wrzodziejące zapalenie błony śluzowej jamy ustnej, a poważne powikłania hematologiczne (leukopenia, małopłytkowość) pojawiają się zwykle w ciągu 4-14 dni od podania. W przypadku znacznego spadku liczby krwinek konieczne jest natychmiastowe przerwanie terapii.
chłoniak, enzymy wątrobowe, hiperbilirubinemia, hipogammaglobulinemia, klirens kreatyniny, krwawienie pęcherzykowe, krwotok skórny, leukoencefalopatia, leukopenia, marskość wątroby, martwica kości szczęki, metotreksat, mielopatia, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość megaloblastyczna, niedowład połowiczy, niewydolność nerek, ostre rozdęcie okrężnicy, owrzodzenie jamy ustnej, owrzodzenie żołądka, przewlekła leukoencefalopatia, rumień wielopostaciowy, sepsa, śródmiąższowe zapalenie płuc, stłuszczenie wątroby, wgłobienie mózgu, wirusowe zapalenie wątroby typu B, wrzodziejące zapalenie jamy ustnej, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenia limfoproliferacyjne, zaburzenia spermatogenezy, zahamowanie szpiku kostnego, zakażenie oportunistyczne, zakrzepica siatkówki, zapalenie błony śluzowej, zapalenie mózgu, zapalenie naczyń, zapalenie opon mózgowych, zapalenie osierdzia, zapalenie otrzewnej, zapalenie pajęczynówki, zapalenie pęcherza moczowego, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zatorowość płucna, zespół DRESS, zespół Lyella, zespół rozpadu guza, zespół Stevensa-Johnsona, złamanie przeciążeniowe, zwłóknienie płuc - Leksykon leków
Działania niepożądane – Fibrovein 1% (10 mg/ml)
Fibrovein (sodu tetradecylu siarczan) stosowany w skleroterapii żylaków wiąże się z ryzykiem licznych działań niepożądanych, które wymagają ścisłego monitorowania. Najczęstsze to ból w miejscu wkłucia, pokrzywka, zakrzepowe zapalenie żył powierzchownych oraz tymczasowa pigmentacja skóry. Częstość powikłań różni się w zależności od formy leku: zakrzepowe zapalenie żył powierzchownych występuje często przy płynie (≥1/100 do <1/10) i bardzo często przy piance (≥1/10), natomiast ból lub pieczenie w miejscu wstrzyknięcia jest częsty przy płynie (≥1/100 do <1/10) i niezbyt częsty przy piance (≥1/1 000 do <1/100). Bardzo rzadkie (<1/10 000) ale poważne powikłania obejmują wstrząs anafilaktyczny, zatorowość płucną, przypadkowe wstrzyknięcie do tętnicy prowadzące do martwicy tkanek i amputacji, a także poważne zaburzenia neurologiczne (niedowład połowiczy, TIA, udar). Zaleca się stosowanie najniższego skutecznego stężenia leku oraz dokładną kontrolę techniki podania, aby minimalizować ryzyko powikłań.
duszność, Fibrovein, hiperpigmentacja skóry, martwica skóry, martwica tkanek, niedowład połowiczy, parestezja, pigmentacja skóry, pokrzywka, pokrzywka uogólniona, porażenie połowicze, przemijający atak niedokrwienny, reakcja alergiczna układowa, reakcja wazowagalna, rumień, skleroterapia żylaków, sodu tetradecylu siarczan, tętnica piszczelowa tylna, wstrząs anafilaktyczny, zakrzepica żył głębokich, zakrzepowe zapalenie żył powierzchownych, zapalenie naczyń krwionośnych, zapalenie skóry, zapaść krążeniowa, zatorowość płucna