gyraza DNA
Gyraza DNA to enzym z klasy topoizomeraz typu II, który odgrywa kluczową rolę w procesie replikacji, transkrypcji i rekombinacji DNA bakteryjnego. Odpowiada za wprowadzanie ujemnych superskrętów do podwójnej helisy DNA, co umożliwia rozplecenie nici DNA i dostęp do informacji genetycznej.
Enzym ten składa się z dwóch podjednostek: GyrA, odpowiedzialnej za przecinanie i ponowne łączenie nici DNA, oraz GyrB, posiadającej aktywność ATPazową dostarczającą energii do procesu. Gyraza DNA jest specyficzna dla bakterii, co czyni ją ważnym celem dla antybiotyków, takich jak fluorochinolony (np. cyprofloksacyna) i aminokumaryny.
Inhibitory gyrazy DNA blokują replikację bakteryjnego materiału genetycznego, prowadząc do śmierci komórki bakteryjnej. Ze względu na brak dokładnych odpowiedników tego enzymu w komórkach ludzkich, leki celujące w gyrazę DNA charakteryzują się wysoką selektywnością działania przeciwbakteryjnego przy relatywnie niskiej toksyczności dla organizmu człowieka.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Vigamox 5 mg/ml
Vigamox to okulistyczny roztwór kropli do oczu zawierający moksyfloksacynę w stężeniu 5 mg/ml (chlorowodorek 5,45 mg/ml), dostarczający około 190 µg substancji czynnej na kroplę. Moksyfloksacyna, fluorochinolon IV generacji (kod ATC S01AE07), działa bakteriobójczo poprzez hamowanie gyrazy DNA i topoizomerazy IV, kluczowych enzymów w replikacji i naprawie DNA bakterii. Oporność rozwija się głównie przez mutacje chromosomalne, ekspresję białek usuwających lek oraz enzymy inaktywujące, jednak brak jest oporności krzyżowej z beta-laktamami, makrolidami i aminoglikozydami. EUCAST zaleca stosowanie epidemiologicznych wartości granicznych (ECOFF) MIC do oceny wrażliwości bakterii na miejscowo podawaną moksyfloksacynę, np. Staphylococcus aureus 0,25 mg/l, Streptococcus pneumoniae 0,5 mg/l, Haemophilus influenzae 0,125 mg/l, Neisseria gonorrhoeae 0,032 mg/l, Pseudomonas aeruginosa 4 mg/l.
angina paciorkowcowa, antybiotyk beta-laktamowy, bakteria Gram-ujemna, białko bakteryjne, Chlamydia trachomatis, chlorowodorek, dysfagia, enzym inaktywujący, enzymy bakteryjne, fluorochinolon czwartej generacji, gyraza DNA, Haemophilus influenzae, infekcja oka, jaglica, lek okulistyczny, minimalne stężenie hamujące, moksyfloksacyna, Moraxella catarrhalis, MRSA, MSSA, oporność krzyżowa, oporność na chinolony, oporność wieloantybiotykowa, Propionibacterium acnes, Pseudomonas aeruginosa, Staphylococcus aureus, Streptococcus pneumoniae, Streptococcus pyogenes, szczep oporny na metycylinę, szczep wrażliwy na metycylinę, topoizomeraza IV, trądzik, VIGAMOX, zakażenie oportunistyczne, zapalenie płuc, zapalenie rogówki, zapalenie spojówek - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Nolicin 400 mg
Norfloksacyna, fluorochinolon z kodem ATC J01MA06, działa bakteriobójczo poprzez hamowanie syntezy DNA bakterii, głównie przez tworzenie kompleksów z gyrazą DNA (topoizomerazą II) i rozszczepionym DNA, co uniemożliwia replikację i prowadzi do degradacji DNA. Lek wykazuje szerokie spektrum działania wobec tlenowych bakterii Gram-dodatnich i Gram-ujemnych, z efektywnością determinowaną przez specyficzne grupy chemiczne w cząsteczce, np. atom fluoru w pozycji 6 i fragment piperazynowy w pozycji 7. Według NCCLS, wartości MIC rozróżniające szczepy wrażliwe od opornych wynoszą odpowiednio ≤4 µg/ml i ≥16 µg/ml, z wyjątkiem Neisseria gonorrhoeae, dla której nie ustalono wartości granicznej. Oporność na norfloksacynę jest zmienna geograficznie i czasowo, co wymaga uwzględnienia lokalnych danych epidemiologicznych przy leczeniu ciężkich zakażeń.
acinetobacter baumannii, aminoglikozyd, bakterie Gram-dodatnie, bakterie Gram-ujemne, cefalosporyna, działanie bakteriobójcze, Enterococcus faecalis, Escherichia coli, fluorochinolon, gyraza DNA, Klebsiella pneumoniae, ko-trimoksazol, kwas nalidyksowy, kwas pipemidowy, lek przeciwbakteryjny, makrolid, MIC, Neisseria gonorrhoeae, oporność krzyżowa, oporność na metycylinę, penicylina, przepuszczalność błony komórkowej, Pseudomonas, Pseudomonas aeruginosa, replikacja DNA, Salmonella typhi, shigella, Staphylococcus aureus, staphylococcus epidermidis, sulfonamid, tetracyklina, topoizomeraza II, topoizomeraza IV, wrażliwość na metycylinę, zakażenie - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Cetraxal Plus (3 mg + 0,25 mg)/ml
Cetraxal Plus to preparat otologiczny zawierający cyprofloksacynę (3 mg/ml) oraz fluocynolonu acetonid (0,25 mg/ml), łączący działanie bakteriobójcze i przeciwzapalne. Fluocynolonu acetonid, fluorowany kortykosteroid, hamuje migrację makrofagów i leukocytów, zwęża naczynia krwionośne oraz redukuje ich przepuszczalność, co ogranicza stan zapalny i procesy bliznowacenia. Cyprofloksacyna, fluorochinolon, działa poprzez inhibicję topoizomeraz II i IV, kluczowych enzymów bakteryjnych, prowadząc do śmierci komórek bakteryjnych. Oporność na cyprofloksacynę rozwija się głównie przez mutacje w genach gyrA, gyrN, parC, parE oraz nadekspresję pomp efflux (geny Mex), co jest szczególnie istotne w przypadku Pseudomonas aeruginosa.
angiogeneza, bliznowiec, Cetraxal Plus, cyprofloksacyna, drenaż wentylacyjny ucha, działanie bakteriobójcze, działanie przeciwzapalne, fluocynolonu acetonid, fluorochinolon, gyraza DNA, komórki zapalne, kortykosteroid, leki przeciwinfekcyjne, lekowrażliwość, makrofagi i leukocyty, MRSA, mutacja wielostopniowa, nadekspresja pomp, oporność bakterii, ostre zapalenie ucha środkowego, ostre zapalenie ucha zewnętrznego, Pseudomonas aeruginosa, rekombinacja DNA, replikacja DNA, rurka tympanostomijna, Staphylococcus aureus, topoizomeraza IV, topoizomeraza typu II, wartość graniczna wrażliwości, wrażliwość na metycylinę, zwężenie naczyń krwionośnych - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Levofloxacin Sandoz 5 mg/ml
Lewofloksacyna, będąca S-enancjomerem ofloksacyny i należąca do grupy fluorochinolonów (kod ATC: J01MA12), wykazuje działanie bakteriobójcze poprzez hamowanie enzymów DNA-gyrazy i topoizomerazy IV, co prowadzi do zahamowania replikacji DNA bakterii. Skuteczność terapeutyczna leku jest ściśle powiązana z farmakokinetycznymi parametrami, takimi jak stosunek Cmax lub AUC do MIC. Oporność na lewofloksacynę rozwija się wieloetapowo, głównie przez mutacje w miejscach docelowych enzymów oraz mechanizmy zmniejszonej przepuszczalności błony komórkowej i aktywnego wypompowywania leku (efflux). Występuje oporność krzyżowa w obrębie fluorochinolonów, natomiast brak jest istotnej oporności krzyżowej z innymi grupami antybiotyków. EUCAST definiuje wartości graniczne MIC dla lewofloksacyny: ≤1 mg/l dla większości patogenów (np. Enterobacteriaceae, Pseudomonas spp., Staphylococcus spp.) jako wrażliwe, a >2 mg/l jako oporne, z wyjątkiem S. pneumoniae (wrażliwe ≤2 mg/l, oporne >2 mg/l) oraz H. influenzae i M. catarrhalis (wrażliwe ≤1 mg/l, oporne >1 mg/l). Dawkowanie referencyjne to 500 mg doustnie lub dożylnie 1-2 razy na dobę.
bakteriemia, Chlamydophila pneumoniae, efflux, enancjomer, Enterobacteriaceae, Escherichia coli, EUCAST, farmakokinetyka, fluorochinolon, gyraza DNA, Haemophilus influenzae, Klebsiella pneumoniae, legionelloza, lewofloksacyna, MIC, minimalne stężenie hamujące, MRSA, mykoplazma, oporność krzyżowa, parametr farmakokinetyczny, Pseudomonas aeruginosa, spektrum przeciwbakteryjne, Staphylococcus aureus, Streptococcus pneumoniae, topoizomeraza IV - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Moxifloxacin Accord 400 mg
Moksyfloksacyna, fluorochinolon z grupy chinolonów przeciwbakteryjnych (kod ATC: J01MA14), wykazuje szerokie spektrum działania przeciwbakteryjnego wobec bakterii Gram-dodatnich i Gram-ujemnych. Mechanizm jej działania polega na hamowaniu topoizomerazy II (gyrazy DNA) oraz topoizomerazy IV, co prowadzi do zahamowania replikacji i naprawy DNA bakteryjnego, skutkując bakteriobójczym efektem. Unikalna budowa chemiczna, w tym obecność grupy metoksy w pozycji C8 oraz grupy bicykloaminowej w pozycji C7, zwiększa skuteczność i zmniejsza ryzyko selekcji opornych szczepów. Badania wykazały, że doustne stosowanie moksyfloksacyny powoduje przejściowe zmiany w mikrobiocie jelitowej, z powrotem do stanu wyjściowego w ciągu dwóch tygodni po zakończeniu terapii. Oporność na moksyfloksacynę rozwija się powoli i wymaga wieloetapowych mutacji, a mechanizmy oporności na inne grupy antybiotyków nie wpływają na jej skuteczność.
bakterie Gram-dodatnie, bakterie Gram-ujemne, bakteriemia, błona komórkowa bakterii, chinolony, ekspresja genu, fluorochinolony, gyraza DNA, mechanizm bakteriobójczy, mikrobiota jelitowa, minimalne stężenie hamujące, moksyfloksacyna, mutacja punktowa, oporność bakteryjna, oporność in vitro, oporność krzyżowa, oporny szczep bakteryjny, pozaszpitalne zapalenie płuc, wrażliwość drobnoustrojów, zakażenie bakteryjne, zakażenie układu moczowo-płciowego, zaostrzenie POChP, zapalenie oskrzeli, zapalenie płuc, zapalenie wsierdzia