Właściwości farmakodynamiczne
Cetraxal Plus (3 mg + 0,25 mg)/ml

Właściwości farmakodynamiczne preparatu Cetraxal Plus

Cetraxal Plus (3 mg/ml + 0,25 mg/ml) należy do grupy farmakoterapeutycznej: Leki otologiczne – połączenia kortykosteroidów z lekami przeciwinfekcyjnymi (kod ATC: S02CA05). Produkt leczniczy zawiera dwie substancje czynne o komplementarnym działaniu: cyprofloksacynę w postaci chlorowodorku (antybiotyk) oraz fluocynolonu acetonid (kortykosteroid).¹

Fluocynolonu acetonid – mechanizm działania

Fluocynolonu acetonid to syntetyczny fluorowany kortykosteroid charakteryzujący się szerokim spektrum działania farmakodynamicznego, w tym działaniem przeciwzapalnym, przeciwświądowym oraz obkurczającym naczynia krwionośne. Mechanizm działania przeciwzapalnego w początkowej fazie opiera się głównie na hamowaniu migracji i aktywności komórek zapalnych – makrofagów i leukocytów – w miejscu objętym stanem zapalnym. Efekt ten osiągany jest poprzez zwężanie naczyń krwionośnych oraz redukcję ich przepuszczalności. W późniejszej fazie procesu zapalnego, fluocynolonu acetonid hamuje również takie procesy jak: angiogeneza (zwiększenie liczby naczyń), gromadzenie się kolagenu oraz powstawanie bliznowców.²

Cyprofloksacyna – mechanizm działania

Cyprofloksacyna jest antybiotykiem z grupy fluorochinolonów o działaniu bakteriobójczym. Jej aktywność przeciwbakteryjna wynika z hamowania aktywności enzymów niezbędnych dla prawidłowego funkcjonowania bakterii – topoizomerazy typu II (gyrazy DNA) oraz topoizomerazy IV. Enzymy te odgrywają kluczową rolę w takich procesach jak replikacja, transkrypcja, naprawa oraz rekombinacja bakteryjnego DNA. Zahamowanie ich aktywności prowadzi do śmierci komórki bakteryjnej.³

Mechanizmy oporności na cyprofloksacynę

Głównym mechanizmem rozwoju oporności bakterii na cyprofloksacynę są mutacje w genach kodujących docelowe miejsca działania antybiotyku. Dotyczy to konkretnie genów gyrA, gyrN, parC i parE, szczególnie istotnych w przypadku Pseudomonas aeruginosa. Innym ważnym mechanizmem oporności jest nadekspresja pomp aktywnie usuwających lek z komórki bakteryjnej, zwłaszcza związanych z genami Mex (Multiple EffluX). Istotne jest, że pojedyncze mutacje nie zawsze prowadzą do oporności klinicznej, natomiast mutacje wielostopniowe zazwyczaj skutkują rozwojem oporności istotnej klinicznie.⁴

Wartości graniczne wrażliwości

W przypadku leków stosowanych miejscowo, w tym kropli do uszu, dane farmakologiczne są zazwyczaj ograniczone, co utrudnia interpretację wyników badań wrażliwości. Z tego powodu Europejski Komitet ds. Oznaczania Lekowrażliwości (EUCAST) zaleca stosowanie epidemiologicznych wartości odcięcia (ECOFFs) jako wskaźników wrażliwości drobnoustrojów na leki stosowane miejscowo.⁵

Poniżej przedstawiono kliniczne wartości graniczne dla cyprofloksacyny według EUCAST (Tabela v 7.1, obowiązująca od 10.03.2017):

* epidemiologiczna wartość graniczna

Należy mieć na uwadze, że częstość występowania oporności bakteryjnej na cyprofloksacynę może różnić się w zależności od rejonu geograficznego oraz czasu wyizolowania drobnoustroju. Przy podejmowaniu decyzji terapeutycznych, szczególnie w przypadku leczenia ciężkich zakażeń, istotne jest uwzględnienie lokalnych danych dotyczących oporności. Przedstawione informacje stanowią jedynie ogólne przybliżenie prawdopodobieństwa wrażliwości drobnoustrojów na cyprofloksacynę.⁶

Profil wrażliwości drobnoustrojów

Poniżej przedstawiono klasyfikację gatunków drobnoustrojów pod względem ich wrażliwości na cyprofloksacynę w kontekście dwóch głównych wskazań klinicznych w Unii Europejskiej: ostrego zapalenia ucha środkowego z drenażem wentylacyjnym ucha (rurki tympanostomijne) (AOMT) oraz ostrego zapalenia ucha zewnętrznego (AOE):

GATUNKI ZWYKLE WRAŻLIWE

• Tlenowe bakterie Gram-dodatnie: Staphylococcus aureus (wrażliwy na metycylinę) – szczepy te zazwyczaj dobrze reagują na terapię cyprofloksacyną, co ma szczególne znaczenie w leczeniu zakażeń AOMT i AOE
• Tlenowe bakterie Gram-ujemne: Pseudomonas aeruginosa – ten patogen często występuje w zakażeniach ucha zewnętrznego i wykazuje przewidywalną wrażliwość na cyprofloksacynę

GATUNKI, U KTÓRYCH NABYTA OPORNOŚĆ MOŻE STANOWIĆ PROBLEM

• Tlenowe bakterie Gram-dodatnie: Staphylococcus aureus (oporny na metycylinę) – szczepy MRSA mogą wykazywać zmniejszoną wrażliwość lub całkowitą oporność na cyprofloksacynę, co wymaga szczególnej uwagi przy doborze terapii

Ta klasyfikacja jest istotna przy podejmowaniu decyzji terapeutycznych i wyboru właściwego leczenia w przypadku infekcji ucha, zwłaszcza w kontekście wzrastającej oporności bakterii na antybiotyki.⁷