efekt przeczyszczający
Efekt przeczyszczający to zjawisko zwiększonego wydalania treści jelitowej, wywołane najczęściej farmakologicznie lub poprzez spożycie określonych substancji. W kontekście medycznym może być zarówno pożądanym efektem terapeutycznym, jak i działaniem niepożądanym leków czy składników diety.
Mechanizmy wywoływania efektu przeczyszczającego są różnorodne i obejmują: zwiększenie objętości treści jelitowej (leki osmotyczne), stymulację perystaltyki jelit (leki drażniące), zmiękczenie stolca (środki powierzchniowo czynne) lub zwiększenie wydzielania wody do światła jelita (sekrecyjne środki przeczyszczające). Każdy z tych mechanizmów może być wykorzystywany w terapii zaparć o różnej etiologii.
W praktyce klinicznej efekt przeczyszczający znajduje zastosowanie w przygotowaniu pacjenta do badań diagnostycznych przewodu pokarmowego (kolonoskopia, badania radiologiczne), zabiegów chirurgicznych, a także w leczeniu zatruć. Należy jednak pamiętać, że przewlekłe stosowanie środków przeczyszczających może prowadzić do zaburzeń elektrolitowych, zespołu leniwego jelita oraz uzależnienia od środków przeczyszczających.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Sennozyd B – Dawkowanie i sposób podawania
Sennozyd B, będący głównym składnikiem aktywnym liścia senesu (Sennae foliolum), jest stosowany jako środek przeczyszczający w formie glikozydów hydroksyantracenowych. Maksymalna dawka dobowa sennozydu B wynosi 30 mg, co odpowiada 1 g liścia senesu lub odpowiedniej dawce w preparatach takich jak Senefol (4 tabletki po 7,5 mg), Xenna (1 saszetka zawierająca 30 mg) oraz Xenna Extra Comfort (1,5 tabletki po 20 mg). Preparaty te są przeznaczone wyłącznie dla pacjentów powyżej 12 roku życia i podawane doustnie, z różnicami w sposobie aplikacji zależnie od postaci farmaceutycznej (napar, tabletki, tabletki dojelitowe). Efekt przeczyszczający pojawia się zwykle po 8-12 godzinach od podania, a dawkowanie powinno być indywidualnie dostosowane, zaczynając od najniższej skutecznej dawki w celu uzyskania miękkiego stolca.
czas działania leku, dawka skuteczna, dawkowanie indywidualne, efekt przeczyszczający, efekt terapeutyczny, glikozyd hydroksyantracenowy, konsultacja lekarska, lek przeczyszczający, liść senesu, maksymalna dawka dobowa, miękki stolec, podanie doustne, postać farmaceutyczna, preparat ziołowy, przeciwwskazania dla dzieci, sennozyd B, tabletka dojelitowa, wrażliwość osobnicza, wywiad medyczny - Leksykon substancji czynnych
Glukofrangulina A – Dawkowanie i sposób podawania
Glukofrangulina A, będąca glikozydem hydroksyantracenowym z grupy antranoidów, występuje głównie w korze kruszyny i wykazuje działanie przeczyszczające. Maksymalna dobowa dawka glikozydów hydroksyantracenowych, przeliczona na glukofrangulinę A, wynosi 30 mg. Preparaty zawierające ten związek stosuje się doustnie, zwykle jednorazowo wieczorem, co pozwala na uzyskanie efektu przeczyszczającego po 8-12 godzinach. Dawkowanie należy indywidualizować, stosując najniższą skuteczną dawkę, aby uzyskać miękki stolec. Preparaty są przeciwwskazane u dzieci poniżej 12 roku życia, a u młodzieży powyżej 12 lat, dorosłych i osób starszych stosuje się dawki od 15 mg (1 kapsułka) do maksymalnie 30 mg (2 kapsułki) glikozydów antracenowych na dobę. Preparaty ziołowe (np. Normosan) zawierają 22,02-29,79 mg glukofranguliny A w 1,4 g ziół do zaparzania, które należy spożywać świeżo przygotowane, po posiłku wieczorem.
antranoidy, antrapochodne, dawka dobowa, działanie przeczyszczające, efekt przeczyszczający, glikozydy antracenowe, glikozydy hydroksyantracenowe, glukofrangulina A, kapsułka twarda, kora kruszyny, miękki stolec, pacjent w podeszłym wieku, postać farmaceutyczna, produkt leczniczy, zaparcie, zioła do zaparzania - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Parafina ciekła Aflofarm –
Parafina ciekła, substancja czynna produktu leczniczego Parafina ciekła Aflofarm (kod ATC: A06AA01), działa jako lek przeczyszczający poprzez mechanizm miejscowy w przewodzie pokarmowym. Jej działanie opiera się na tworzeniu ochronnej warstwy na wewnętrznej ścianie jelita oraz zmiękczaniu mas kałowych, co ułatwia ich przesuwanie i poprawia pasaż jelitowy. Parafina ciekła nie ulega wchłanianiu, a jej efekt przeczyszczający wynika ze zmiany właściwości fizycznych zawartości jelita, bez stymulacji perystaltyki.
dystrybucja w przewodzie pokarmowym, efekt przeczyszczający, leczenie objawowe zaparć, lek przeczyszczający, mechanizm działania, parafina ciekła, pasaż jelitowy, perystaltyka jelit, płyn doustny, postać płynu, przewód pokarmowy, ściana jelita, substancja czynna, warstwa ochronna, zmiękczanie mas kałowych, zmiękczenie mas kałowych - Leksykon leków
Przedawkowanie – Dentinox N 15% + 0,34% + 0,32%
Przedawkowanie żelu Dentinox N, zawierającego lidokainę chlorowodorek (34 mg/10 g), nalewkę z rumianku (1500 mg/10 g), makrogolu eter laurylowy (32 mg/10 g), etanol (max 9,5%) oraz glikol propylenowy (1500 mg/10 g) i sorbitol (1000 mg/10 g), nie zostało dotychczas udokumentowane w literaturze medycznej ani w charakterystyce produktu. Mimo to, teoretyczne objawy toksyczności lidokainy mogą obejmować zaburzenia OUN (zawroty głowy, senność, drgawki) oraz kardiologiczne (niedociśnienie, bradykardia, arytmia). Inne składniki, takie jak etanol i glikol propylenowy, mogą przy znacznym spożyciu wywołać podrażnienia lub objawy zatrucia, a sorbitol może powodować efekt przeczyszczający przy dużych dawkach. Makrogol eter laurylowy może wywołać miejscowe podrażnienia błony śluzowej, a nalewka z rumianku – rzadkie reakcje alergiczne.
arytmia, bradykardia, charakterystyka produktu leczniczego, Dentinox N, dyskomfort żołądkowo-jelitowy, efekt przeczyszczający, farmakoterapia, lidokainy chlorowodorek, makrogolu eter laurylowy, nadwrażliwość, nalewka z rumianku, niedociśnienie, pacjent pediatryczny, podrażnienie błony śluzowej, przedawkowanie systemowe, reakcja alergiczna, środek znieczulający miejscowy, substancja pomocnicza, substancja powierzchniowo czynna, toksyczność, zaburzenia OUN, zaburzenia sercowo-naczyniowe, zatrucie alkoholem - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Nicorama Mint 2 mg
Guma do żucia lecznicza Nicorama Mint zawiera nikotynę w dawkach 2 mg (10 mg nikotyny z kationitem) oraz 4 mg (20 mg nikotyny z kationitem) i jest przeznaczona wyłącznie dla osób aktywnie palących, które chcą zaprzestać palenia. Preparat jest przeciwwskazany u dzieci poniżej 12 roku życia, osób z nadwrażliwością na nikotynę lub substancje pomocnicze, takie jak ksylitol i butylohydroksytoluen, oraz u niepalących ze względu na ryzyko rozwoju uzależnienia i działań niepożądanych. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z problemami stomatologicznymi, gdyż postać gumy (2 mg – białe, 4 mg – jasnożółte, o średnicy 15 mm i grubości 8 mm) może być nieodpowiednia dla osób z zaburzeniami stawu skroniowo-żuchwowego lub innymi schorzeniami jamy ustnej.
butylohydroksytoluen, działanie niepożądane, efekt przeczyszczający, ksylitol, nadwrażliwość na nikotynę, nikotyna, nikotyna z kationitem, nikotynowa terapia zastępcza, podrażnienie błony śluzowej, przedawkowanie nikotyny, reakcja alergiczna, schorzenie jamy ustnej, staw skroniowo-żuchwowy, substancja czynna, terapia nikotynowa, uzależnienie od nikotyny