Leksykon wskazań
na literę „Z”

Wskazania na „Z”, strona 18 z 36

• zapalenie skóry wywołane promieniowaniem słonecznym

  Zapalenie skóry wywołane promieniowaniem słonecznym (dermatitis solaris) to stan zapalny skóry powstający w wyniku nadmiernej ekspozycji na promieniowanie ultrafioletowe (UV). Jest to ostra reakcja skóry objawiająca się zaczerwienieniem (rumieniem), obrzękiem, bólem, a w cięższych przypadkach pęcherzami i złuszczaniem naskórka. Zapalenie to występuje najczęściej po 2-6 godzinach od ekspozycji na słońce, z nasileniem objawów po 12-24 godzinach.

• zaawansowana niewydolność serca

  Zaawansowana niewydolność serca to stan, w którym serce nie jest w stanie dostarczyć wystarczającej ilości krwi do zaspokojenia metabolicznych potrzeb organizmu, pomimo zastosowania standardowej terapii. Jest to stadium C lub D według klasyfikacji American Heart Association (AHA), charakteryzujące się frakcją wyrzutową lewej komory (LVEF) poniżej 35%, częstymi hospitalizacjami z powodu zaostrzeń, znacznym ograniczeniem tolerancji wysiłku oraz obniżoną jakością życia.

• zapalenie języka

  Zapalenie języka (glossitis) to stan zapalny tkanki języka, charakteryzujący się obrzękiem, zaczerwienieniem, zmianą koloru, bólem oraz niekiedy utratą brodawek językowych. Może występować jako objaw samodzielny lub towarzyszyć innym chorobom. Przyczyny zapalenia języka są różnorodne i obejmują m.in. niedobory witaminowe (szczególnie z grupy B, jak B12, B2, B9), infekcje (bakteryjne, wirusowe, grzybicze), reakcje alergiczne na leki lub pokarmy, urazy mechaniczne, choroby autoimmunologiczne oraz zaburzenia żołądkowo-jelitowe.

• zakażenie skóry okolicy odbytu

  Zakażenie skóry okolicy odbytu (dermatitis perianalis) to stan zapalny dotyczący skóry wokół odbytu, który może być wywołany przez różne czynniki, takie jak bakterie, grzyby, wirusy lub pasożyty. Najczęstszymi patogenami są bakterie (Staphylococcus aureus, Streptococcus), drożdżaki (Candida albicans) oraz dermatofity. Zakażenia te często występują u pacjentów z obniżoną odpornością, cukrzycą, otyłością, a także u osób z zaburzeniami higieny tej okolicy.

• zapobieganie chorobie cytomegalowirusowej

  Zapobieganie chorobie cytomegalowirusowej (CMV) jest istotnym aspektem opieki medycznej, szczególnie u pacjentów z obniżoną odpornością. CMV to powszechny wirus z rodziny Herpesviridae, który u osób z prawidłową odpornością zwykle nie wywołuje objawów lub powoduje łagodne dolegliwości. Jednak u pacjentów z upośledzoną odpornością, zwłaszcza po transplantacji narządów, przeszczepie szpiku kostnego czy u chorych na AIDS, infekcja może przebiegać ciężko, prowadząc do zapalenia płuc, zapalenia wątroby, zapalenia siatkówki czy zajęcia przewodu pokarmowego.

• zaburzenie rytmu w przebiegu zespół Wolffa-Parkinsona-White’a

  Zespół Wolffa-Parkinsona-White’a (WPW) jest wrodzonym zaburzeniem przewodzenia elektrycznego w sercu, charakteryzującym się obecnością dodatkowej drogi przewodzenia (pęczek Kenta) między przedsionkami a komorami. Ta anomalia może prowadzić do nawracających napadowych częstoskurczów nadkomorowych (PSVT), migotania przedsionków z szybką odpowiedzią komór, a w rzadkich przypadkach do nagłego zatrzymania krążenia.

• zaburzenie krążenia obwodowego

  Zaburzenia krążenia obwodowego to grupa schorzeń związanych z nieprawidłowym przepływem krwi w naczyniach obwodowych, najczęściej w kończynach dolnych. Mogą one wynikać z miażdżycy tętnic, zakrzepicy, choroby zakrzepowo-zatorowej, zespołu Raynauda czy przewlekłej niewydolności żylnej. Główne objawy to chromanie przestankowe, bóle kończyn, uczucie zimna, drętwienia, zaburzenia czucia, a w zaawansowanych przypadkach zmiany troficzne skóry, owrzodzenia i martwica tkanek.

• zaburzenia trawienne

  Zaburzenia trawienne to szeroka kategoria dolegliwości związanych z nieprawidłowym funkcjonowaniem przewodu pokarmowego. Objawiają się one najczęściej bólem brzucha, wzdęciami, nudnościami, zgagą, odbijaniem, uczuciem pełności, zaparciami lub biegunką. Mogą mieć charakter ostry (trwający kilka dni) lub przewlekły (utrzymujący się tygodniami lub miesiącami).

• zapobieganie wymiotom pooperacyjnym

  Wymioty pooperacyjne (PONV – Postoperative Nausea and Vomiting) stanowią jedno z najczęstszych powikłań po zabiegach chirurgicznych, dotykając 20-30% pacjentów, a w grupach wysokiego ryzyka nawet do 80%. Są nie tylko przyczyną dyskomfortu, ale mogą prowadzić do poważniejszych powikłań, takich jak odwodnienie, zaburzenia elektrolitowe, rozejście się szwów, krwawienie, aspiracja treści żołądkowej czy opóźnienie wypisu ze szpitala.

• zakażenie grzybicze jamy ustnej i gardła po leczeniu antybiotykami

  Zakażenie grzybicze jamy ustnej i gardła po leczeniu antybiotykami, znane również jako kandydoza jamy ustnej (pleśniawki), jest częstym powikłaniem antybiotykoterapii. Antybiotyki, eliminując bakterie patogenne, zaburzają również naturalną florę bakteryjną, co stwarza dogodne warunki do nadmiernego namnażania się grzybów z rodzaju Candida, głównie Candida albicans. Objawy obejmują białe, serowate naloty na błonie śluzowej jamy ustnej, języka, dziąseł i gardła, którym towarzyszy uczucie pieczenia, zaburzenia smaku oraz trudności w połykaniu.

• zakażenie bakteryjne jamy ustnej i dziąseł

  Zakażenia bakteryjne jamy ustnej i dziąseł to powszechny problem stomatologiczny, który obejmuje szereg schorzeń, takich jak zapalenie dziąseł (gingivitis), zapalenie przyzębia (periodontitis), ropnie przyzębne, oraz zakażenia tkanek miękkich jamy ustnej. Główną przyczyną tych infekcji jest nagromadzenie płytki nazębnej, w której rozwijają się bakterie patogenne, prowadząc do stanów zapalnych i uszkodzenia tkanek.

• zespół zaburzeń oddychania

  Zespół zaburzeń oddychania (ZZO), znany również jako zespół niewydolności oddechowej, obejmuje grupę schorzeń charakteryzujących się upośledzeniem wymiany gazowej w płucach. U noworodków najczęściej występuje jako zespół zaburzeń oddychania noworodka (RDS), spowodowany niedoborem surfaktantu, natomiast u dorosłych może przyjmować postać ostrej niewydolności oddechowej (ARDS) wywołanej różnymi czynnikami, takimi jak sepsa, urazy czy zapalenie płuc.

• zapalenie powięzi

  Zapalenie powięzi (fasciitis) jest stanem zapalnym obejmującym powięź – tkankę łączną włóknistą otaczającą mięśnie, naczynia krwionośne i nerwy. Najczęstszą postacią jest zapalenie powięzi podeszwowej (plantar fasciitis), dotykające około 10% populacji ogólnej, charakteryzujące się bólem w okolicy przyczepu powięzi do kości piętowej. Zapalenie powięzi może również występować w innych lokalizacjach, takich jak powięź podudzia, przedramienia czy szyi.

• zakrzepowe zapalenie powierzchownej żyły kończyny dolnej

  Zakrzepowe zapalenie powierzchownej żyły kończyny dolnej (ang. superficial thrombophlebitis) to schorzenie charakteryzujące się wytworzeniem zakrzepu w żyle powierzchownej oraz towarzyszącym stanem zapalnym. Najczęściej dotyczy żylaków kończyn dolnych, szczególnie żyły odpiszczelowej. Choroba objawia się miejscowym bólem, zaczerwienieniem, obrzękiem oraz wyczuwalnym stwardnieniem wzdłuż przebiegu zajętej żyły.

• zaburzenie czynnościowe w obrębie dróg żółciowych

  Zaburzenia czynnościowe w obrębie dróg żółciowych to grupa schorzeń, w których występują objawy sugerujące patologię dróg żółciowych, jednak bez wykrywalnych zmian strukturalnych. Najczęściej manifestują się one jako nawracający ból w prawym górnym kwadrancie brzucha, nudności, wzdęcia i nietolerancja tłustych pokarmów. Według Kryteriów Rzymskich IV, diagnoza wymaga wykluczenia kamicy żółciowej, zapalenia dróg żółciowych oraz innych organicznych przyczyn dolegliwości.

• zaburzenie czynnościowe w obrębie przewodu pokarmowego

  Zaburzenia czynnościowe w obrębie przewodu pokarmowego to grupa schorzeń charakteryzujących się występowaniem objawów ze strony układu pokarmowego bez uchwytnych zmian strukturalnych czy biochemicznych. Do najczęstszych należą: zespół jelita drażliwego (IBS), dyspepsja czynnościowa, zaburzenia czynnościowe przełyku oraz zaburzenia czynnościowe dróg żółciowych. Diagnostyka opiera się głównie na kryteriach rzymskich IV, które systematyzują objawy kliniczne niezbędne do postawienia rozpoznania.

• zmiana nowotworowa rdzenia kręgowego

  Zmiana nowotworowa rdzenia kręgowego to poważne schorzenie neurologiczne, które może objawiać się bólem pleców, osłabieniem kończyn, zaburzeniami czucia czy dysfunkcją zwieraczy. Nowotwory rdzenia kręgowego można podzielić na pierwotne (wywodzące się z tkanki nerwowej rdzenia) oraz wtórne (przerzutowe). Najczęstsze pierwotne guzy to ependymoma, astrocytoma i hemangioblastoma, natomiast przerzuty najczęściej pochodzą z nowotworów płuc, piersi, prostaty czy nerki.

• zmiana zwyrodnieniowa rdzenia kręgowego

  Zmiana zwyrodnieniowa rdzenia kręgowego, znana również jako mielopatia zwyrodnieniowa, jest przewlekłym stanem neurologicznym powstającym w wyniku ucisku na rdzeń kręgowy. Najczęściej występuje w odcinku szyjnym kręgosłupa, chociaż może dotyczyć również innych jego części. Zmiany zwyrodnieniowe są zazwyczaj następstwem procesów degeneracyjnych związanych z wiekiem, takich jak zwyrodnienie krążków międzykręgowych, tworzenie się osteofitów, czy przerost więzadeł.

• zmiana nowotworowa mózgu

  Zmiana nowotworowa mózgu to patologiczny rozrost tkanki w obrębie ośrodkowego układu nerwowego, który może mieć charakter pierwotny (wywodzący się z tkanki mózgowej) lub wtórny (przerzutowy). Najczęstsze pierwotne nowotwory mózgu to glejaki (w tym glejak wielopostaciowy), oponiaki, nerwiaki osłonkowe i wyściółczaki. Zmiany nowotworowe mózgu mogą występować w każdym wieku, jednak niektóre typy są częstsze u dzieci, a inne u dorosłych.

• zaburzenie rytmu z szybką czynnością serca

  Zaburzenia rytmu z szybką czynnością serca, czyli tachyarytmie, to grupa schorzeń charakteryzujących się nieprawidłowo przyspieszonym rytmem serca (powyżej 100 uderzeń na minutę). Występują one w różnych postaciach, takich jak częstoskurcz nadkomorowy, migotanie przedsionków, trzepotanie przedsionków czy częstoskurcz komorowy. Tachyarytmie mogą być objawem chorób strukturalnych serca, zaburzeń elektrolitowych, reakcji na leki, nadczynności tarczycy lub mogą występować bez uchwytnej przyczyny.

• zapobieganie pierwszemu zawałowi serca u pacjentów z wieloma czynnikami ryzyka

  Zapobieganie pierwszemu zawałowi serca u pacjentów z wieloma czynnikami ryzyka jest kluczowym elementem profilaktyki kardiologicznej. Dotyczy to osób, które nie przebyły jeszcze incydentu wieńcowego, ale są obciążone licznymi czynnikami zwiększającymi ryzyko rozwoju choroby niedokrwiennej serca. Do najważniejszych czynników ryzyka zaliczamy: nadciśnienie tętnicze, dyslipidemię, cukrzycę, palenie tytoniu, otyłość, siedzący tryb życia, obciążenie rodzinne oraz wiek i płeć.

• zapobieganie niedokrwiennemu udarowi mózgu u pacjentów z napadami przejściowego niedokrwienia

  Zapobieganie niedokrwiennemu udarowi mózgu u pacjentów z napadami przejściowego niedokrwienia (TIA, transient ischemic attack) jest kluczowym elementem opieki neurologicznej. TIA, nazywane często „mini-udarem”, charakteryzuje się przemijającymi objawami neurologicznymi podobnymi do udaru mózgu, które zwykle ustępują w ciągu 24 godzin. Pacjenci, którzy doświadczyli TIA, są w grupie wysokiego ryzyka wystąpienia pełnoobjawowego udaru mózgu – ryzyko to jest najwyższe w pierwszych dniach i tygodniach po epizodzie.

• zapobieganie napadom przejściowego niedokrwienia

  Przejściowe niedokrwienie mózgu (TIA, ang. Transient Ischemic Attack) to stan, który charakteryzuje się nagłym, chwilowym wystąpieniem objawów neurologicznych spowodowanych niedokrwieniem określonego obszaru mózgu. Objawy TIA mogą przypominać udar mózgu, jednak ustępują całkowicie w ciągu 24 godzin (najczęściej w ciągu kilku minut do godziny). Przejściowe niedokrwienie mózgu jest poważnym sygnałem ostrzegawczym, ponieważ zwiększa ryzyko wystąpienia pełnoobjawowego udaru mózgu w przyszłości.

• zapobieganie zawałowi serca

  Zapobieganie zawałowi serca to szeroki zakres działań profilaktycznych mających na celu redukcję ryzyka wystąpienia ostrego zespołu wieńcowego. Obejmuje ono zarówno prewencję pierwotną u osób bez rozpoznanej choroby sercowo-naczyniowej, jak i prewencję wtórną u pacjentów po przebytym zawale. Kluczowe znaczenie ma identyfikacja i modyfikacja czynników ryzyka, takich jak nadciśnienie tętnicze, dyslipidemie, cukrzyca, palenie tytoniu, otyłość oraz brak aktywności fizycznej.

• zabieg operacyjny

  Zabieg operacyjny to interwencja medyczna polegająca na fizycznej ingerencji w ciało pacjenta, wykonywana w celach diagnostycznych, leczniczych lub naprawczych. Zabiegi operacyjne mogą być przeprowadzane w trybie planowym (elektywnym) lub pilnym, w zależności od stanu pacjenta i pilności wskazań. Mogą być również klasyfikowane jako małe, średnie lub duże, co odzwierciedla ich złożoność, ryzyko i zakres interwencji.

• zaburzenia gospodarki wapniowej u pacjentów z przewlekłą niewydolnością nerek

  Zaburzenia gospodarki wapniowej u pacjentów z przewlekłą niewydolnością nerek są powszechnym problemem klinicznym, który wynika z upośledzenia czynności wydalniczej i endokrynnej nerek. W miarę postępu niewydolności nerek dochodzi do zaburzenia homeostazy wapnia, fosforanów oraz hormonów regulujących ich metabolizm, zwłaszcza witaminy D i parathormonu (PTH).

• zapalenie żył kończyny dolnej

  Zapalenie żył kończyny dolnej to stan chorobowy charakteryzujący się zapaleniem ściany naczyniowej żył, najczęściej kończyn dolnych. Wyróżnia się dwa główne typy: powierzchowne zapalenie żył (zakrzepowe zapalenie żył powierzchownych) oraz zakrzepicę żył głębokich (DVT). Zapalenie może wystąpić na skutek urazu, infekcji, długotrwałego unieruchomienia, po zabiegach chirurgicznych, a także u osób z żylakami, otyłością, w ciąży lub przyjmujących niektóre leki hormonalne.

• zapalenie żył kończyn dolnych

  Zapalenie żył kończyn dolnych (zakrzepowe zapalenie żył) to stan chorobowy polegający na tworzeniu się zakrzepów wewnątrz naczyń żylnych, któremu towarzyszy proces zapalny. Najczęściej dotyczy żył powierzchownych lub głębokich kończyn dolnych. Schorzenie to charakteryzuje się bólem, obrzękiem, zaczerwienieniem i zwiększonym uciepleniem zajętej kończyny. W przypadku zakrzepicy żył głębokich, może być pierwszym etapem zatorowości płucnej, która stanowi zagrożenie życia.

• zgrubiała skóra

  Zgrubiała skóra (hiperkeratoza) to stan, w którym dochodzi do nadmiernego rogowacenia naskórka i pogrubienia warstwy rogowej. Występuje najczęściej na obszarach poddawanych przewlekłemu uciskowi lub tarciu, takich jak podeszwy stóp, pięty, dłonie czy łokcie. Zgrubiała skóra może być wynikiem czynników mechanicznych (np. niewłaściwe obuwie, długotrwałe chodzenie boso), zaburzeń rogowacenia (np. rybia łuska, łuszczyca), chorób ogólnoustrojowych (np. niedoczynność tarczycy) lub niedoborów witamin i mikroelementów.

• zapobieganie fizjologicznej laktacji poporodowej

  Zapobieganie fizjologicznej laktacji poporodowej dotyczy sytuacji, w których kobieta po porodzie nie zamierza karmić piersią lub istnieją medyczne przeciwwskazania do karmienia naturalnego. Fizjologicznie, po porodzie i wydaleniu łożyska dochodzi do gwałtownego spadku stężenia estrogenów i progesteronu, co prowadzi do wzrostu wydzielania prolaktyny i inicjacji laktacji.

• zaburzenie depresyjne nawracające

  Zaburzenie depresyjne nawracające to przewlekła choroba psychiczna charakteryzująca się występowaniem co najmniej dwóch oddzielnych epizodów depresyjnych, przedzielonych okresami remisji. Epizody te objawiają się obniżonym nastrojem, utratą zainteresowań, zmniejszeniem energii, zaburzeniami snu i apetytu oraz trudnościami z koncentracją. Choroba ta może prowadzić do znacznego upośledzenia funkcjonowania społecznego, zawodowego i rodzinnego.

• zapalenie przyzębia

  Zapalenie przyzębia to przewlekła choroba zapalna tkanek otaczających i podtrzymujących zęby, która prowadzi do stopniowej destrukcji ozębnej i kości wyrostka zębodołowego. Jej główną przyczyną jest nagromadzenie płytki nazębnej i kamienia, zawierających patogenne bakterie, które wywołują odpowiedź immunologiczną organizmu. Nieleczone zapalenie przyzębia może prowadzić do rozchwiania zębów, a w konsekwencji do ich utraty.

• zaburzenie czynności dróg żółciowych związane z mukowiscydozą

  Zaburzenie czynności dróg żółciowych związane z mukowiscydozą to istotne powikłanie występujące u około 30% pacjentów chorujących na mukowiscydozę. Wynika ono z nieprawidłowego funkcjonowania białka CFTR (Cystic Fibrosis Transmembrane conductance Regulator), które odpowiada za transport jonów chlorkowych przez błony komórkowe. W drogach żółciowych prowadzi to do zwiększonej lepkości żółci, jej zastoju i tworzenia złogów.

• zaburzenie czynności wątroby związane z mukowiscydozą

  Zaburzenie czynności wątroby związane z mukowiscydozą (CFLD – Cystic Fibrosis Liver Disease) jest jednym z pozapłucnych powikłań mukowiscydozy, które dotyka około 30-40% pacjentów. Patogeneza tego schorzenia wiąże się z nieprawidłowym transportem jonów chlorkowych przez błony komórkowe przewodów żółciowych, co prowadzi do zagęszczenia żółci, jej zastoju, a w konsekwencji do włóknienia i marskości wątroby.

• zaburzenia słuchu o podłożu naczyniowym

  Zaburzenia słuchu o podłożu naczyniowym to schorzenia ucha wewnętrznego spowodowane nieprawidłowym przepływem krwi w naczyniach zaopatrujących ucho wewnętrzne. Mogą one wystąpić nagle (nagła głuchota naczyniowa) lub rozwijać się stopniowo. Do głównych czynników ryzyka należą: nadciśnienie tętnicze, miażdżyca, cukrzyca, hiperlipidemia, zaburzenia krzepnięcia krwi oraz choroby autoimmunologiczne. Pacjenci zazwyczaj zgłaszają pogorszenie słuchu, szumy uszne, zawroty głowy oraz uczucie pełności w uchu.

• zaburzenie czynności lewej komory serca po zawale mięśnia sercowego

  Zaburzenie czynności lewej komory serca po zawale mięśnia sercowego to stan, w którym dochodzi do upośledzenia kurczliwości mięśnia sercowego wskutek niedokrwienia i martwicy, spowodowanych ostrym zespołem wieńcowym. W wyniku zawału następuje uszkodzenie kardiomiocytów, co prowadzi do zaburzeń hemodynamicznych, przebudowy (remodelingu) lewej komory oraz pogorszenia jej funkcji skurczowej, często wyrażonej obniżeniem frakcji wyrzutowej lewej komory (LVEF).

• zwiększenie ciśnienia po zabiegu operacyjnym

  Zwiększenie ciśnienia tętniczego krwi po zabiegu operacyjnym (pooperacyjne nadciśnienie tętnicze) jest często występującym powikłaniem, dotykającym od 20% do nawet 75% pacjentów w zależności od rodzaju zabiegu. Najczęściej pojawia się w ciągu pierwszych 2 godzin po operacji i może utrzymywać się przez 24-48 godzin. Szczególnie narażeni są pacjenci poddawani operacjom kardiochirurgicznym, naczyniowym oraz neurochirurgicznym, a także osoby z nadciśnieniem w wywiadzie.

• zwiększenie ciśnienia w trakcie zabiegu operacyjnego

  Zwiększenie ciśnienia w trakcie zabiegu operacyjnego (tzw. śródoperacyjne nadciśnienie) to powszechne powikłanie występujące u pacjentów poddawanych zabiegom chirurgicznym. Najczęściej występuje podczas indukcji znieczulenia, intubacji dotchawiczej, manipulacji chirurgicznych oraz wybudzania. Może być wywołane przez ból, hipoksję, hiperkapnię, przepełnienie pęcherza moczowego, a także jako reakcja na leki anestetyczne.

• znieczulenie rdzeniowe

  Znieczulenie rdzeniowe, znane również jako znieczulenie podpajęczynówkowe, to technika anestezjologiczna polegająca na podaniu leku miejscowo znieczulającego do przestrzeni podpajęczynówkowej kręgosłupa. Powoduje to czasowe zablokowanie przewodnictwa nerwowego, prowadząc do zniesienia czucia bólu i zniesienia funkcji motorycznych poniżej miejsca podania. Jest powszechnie stosowane podczas zabiegów ortopedycznych kończyn dolnych, operacji podbrzusza, cesarskiego cięcia oraz zabiegów urologicznych.

• zapobieganie nawrotom epizodu maniakalnego lub epizodu depresji u pacjenta z chorobą afektywną dwubiegunową, który reagował na wcześniejsze leczenie kwetiapiną

  Choroba afektywna dwubiegunowa (ChAD) to przewlekłe zaburzenie psychiczne charakteryzujące się występowaniem naprzemiennych epizodów manii (lub hipomanii) i depresji, przedzielonych okresami remisji. Zapobieganie nawrotom epizodów maniakalnych lub depresyjnych stanowi kluczowy element terapii długoterminowej, mającej na celu stabilizację nastroju i poprawę funkcjonowania pacjenta.

• zakażenie wywołane przez Sporothrix

  Zakażenie wywołane przez Sporothrix, zwane sporotrichozą, jest grzybiczą infekcją spowodowaną przez grzyby z rodzaju Sporothrix, najczęściej Sporothrix schenckii. Infekcja ta występuje najczęściej u osób mających kontakt z glebą, roślinami, drewnem lub mchem, szczególnie u ogrodników, rolników i leśników. Zakażenie zwykle następuje poprzez przeniknięcie grzyba do organizmu przez uszkodzoną skórę, np. poprzez skaleczenie się cierniem lub drzazgą.

• zakażenie wywołane przez Basidiobolus

  Zakażenia wywołane przez Basidiobolus to rzadkie infekcje grzybicze, wywoływane przez grzyby z rodzaju Basidiobolus, najczęściej Basidiobolus ranarum. Choroba ta występuje głównie w regionach tropikalnych i subtropikalnych, szczególnie w Afryce, Azji Południowo-Wschodniej i Ameryce Południowej. Zakażenie typowo przejawia się jako podskórne zmiany zapalne, tworzące twarde, niebolesne masy w tkankach podskórnych, najczęściej zlokalizowane na kończynach, tułowiu lub w okolicy krocza.

• zakażenie wywołane przez Conidiobolus

  Zakażenie wywołane przez Conidiobolus (conidiobolomykoza) to rzadka, przewlekła infekcja grzybicza, należąca do grupy grzybic podskórnych, wywoływana przez grzyby z rodzaju Conidiobolus, najczęściej Conidiobolus coronatus. Choroba występuje głównie w regionach tropikalnych i subtropikalnych, szczególnie w Afryce, Azji Południowo-Wschodniej i Ameryce Południowej, gdzie ciepły i wilgotny klimat sprzyja rozwojowi tych patogenów.

• zakażenie wywołane przez Rhizopus

  Zakażenie wywołane przez grzyby z rodzaju Rhizopus jest ciężką, inwazyjną infekcją grzybiczą, zaliczaną do grupy mukormykoz. Występuje głównie u pacjentów z obniżoną odpornością, szczególnie chorych na cukrzycę (zwłaszcza z kwasicą ketonową), pacjentów po przeszczepach narządów, leczonych immunosupresyjnie, z nowotworami hematologicznymi czy leczonych dużymi dawkami kortykosteroidów. Infekcja może również rozwinąć się u osób po urazach, oparzeniach lub zabiegach chirurgicznych.

• zakażenie wywołane przez Mucor

  Zakażenie wywołane przez Mucor, czyli mukormykoza, to rzadka, ale bardzo ciężka i potencjalnie zagrażająca życiu infekcja grzybicza wywołana przez grzyby z rzędu Mucorales. Infekcja ta atakuje najczęściej osoby z obniżoną odpornością, w tym pacjentów z niewyrównaną cukrzycą, po przeszczepach narządów, z nowotworami hematologicznymi, po długotrwałej terapii kortykosteroidami lub z neutropenią. W ostatnim czasie obserwowano zwiększoną liczbę przypadków mukormykozy u pacjentów z COVID-19, szczególnie u tych leczonych kortykosteroidami.

• zakażenie wywołane przez Absidia

  Zakażenie wywołane przez Absidia (obecnie nazywaną również Lichtheimia) to poważna infekcja grzybicza należąca do grupy mukormykoz. Ten oportunistyczny patogen z rzędu Mucorales atakuje głównie pacjentów z obniżoną odpornością, szczególnie chorych na cukrzycę (zwłaszcza z kwasicą ketonową), pacjentów po przeszczepach, poddawanych długotrwałej steroidoterapii, czy osoby z neutropenią. Zakażenie może przybierać różne formy, najczęściej płucną, rinocerebralna (obejmującą zatoki i mózg), skórną lub rozsianą.

• zakażenie grzybicze wywołane przez Histoplasma

  Zakażenie grzybicze wywołane przez Histoplasma (histoplazmoza) to choroba grzybicza powodowana przez grzyb Histoplasma capsulatum. Występuje głównie w regionach o klimacie subtropikalnym i tropikalnym, szczególnie w dolinie rzeki Missisipi w USA, Ameryce Środkowej i Południowej, niektórych regionach Afryki i Azji. W Polsce histoplazmoza jest rzadką chorobą, występującą głównie u osób powracających z podróży do regionów endemicznych.

• zakażenie grzybicze wywołane przez Cryptococcus

  Zakażenie grzybicze wywołane przez Cryptococcus (kryptokokoza) to potencjalnie zagrażająca życiu infekcja powodowana głównie przez grzyby z gatunku Cryptococcus neoformans lub Cryptococcus gattii. Zakażenie występuje najczęściej u osób z obniżoną odpornością, szczególnie u pacjentów z AIDS, po przeszczepach narządów, leczonych immunosupresyjnie oraz z chorobami nowotworowymi układu krwiotwórczego.

• zakażenie grzybicze wywołane przez Coccidioides

  Zakażenie grzybicze wywołane przez grzyby z rodzaju Coccidioides (kokcydioidomykoza) to choroba wywołana przez patogeny występujące endemicznie w glebach południowo-zachodniej części Stanów Zjednoczonych, północnego Meksyku oraz niektórych regionów Ameryki Centralnej i Południowej. Zakażenie następuje poprzez wdychanie zarodników grzyba, które dostają się do płuc i mogą rozprzestrzeniać się dalej w organizmie.

• zakażenie grzybicze wywołane przez Candida

  Zakażenie grzybicze wywołane przez Candida (kandydoza) to infekcja spowodowana przez drożdżaki z rodzaju Candida, najczęściej Candida albicans. Może dotyczyć skóry, błon śluzowych (jamy ustnej, gardła, przełyku, dróg rodnych), a w cięższych przypadkach może mieć charakter ogólnoustrojowy. Kandydoza występuje często u osób z obniżoną odpornością, pacjentów leczonych antybiotykami, chorych na cukrzycę, przyjmujących glikokortykosteroidy oraz u kobiet w ciąży.