zmiana nowotworowa mózgu
Wskazanie

Zmiana nowotworowa mózgu to patologiczny rozrost tkanki w obrębie ośrodkowego układu nerwowego, który może mieć charakter pierwotny (wywodzący się z tkanki mózgowej) lub wtórny (przerzutowy). Najczęstsze pierwotne nowotwory mózgu to glejaki (w tym glejak wielopostaciowy), oponiaki, nerwiaki osłonkowe i wyściółczaki. Zmiany nowotworowe mózgu mogą występować w każdym wieku, jednak niektóre typy są częstsze u dzieci, a inne u dorosłych.

Objawy zmiany nowotworowej mózgu zależą od jej lokalizacji, wielkości i tempa wzrostu. Do najczęstszych należą: bóle głowy (zwłaszcza poranne), nudności i wymioty, zaburzenia widzenia, drgawki, zaburzenia mowy, osłabienie lub porażenie kończyn, zaburzenia równowagi oraz zmiany osobowości i funkcji poznawczych. Diagnoza opiera się na badaniach obrazowych (MRI z kontrastem jest metodą z wyboru) oraz badaniu histopatologicznym materiału pobranego podczas biopsji lub resekcji guza.

W leczeniu zmian nowotworowych mózgu stosuje się podejście wielodyscyplinarne, obejmujące leczenie chirurgiczne, radioterapię oraz chemioterapię. Wśród leków stosowanych w Polsce można wymienić: temozolomid (Temodal, Temozolomide Accord, Temozolomide Glenmark), lomustynę (Lomustine Medac), karmustynę (Carmustine Obvius), bewacyzumab (Avastin, Mvasi, Zirabev), irinotekan (Irinotecan Kabi, Irinotecan Accord) oraz w przypadku niektórych guzów neuroendokrynnych – ewerolimus (Afinitor) i sunitynib (Sutent).

Największe trudności w leczeniu zmian nowotworowych mózgu wiążą się z ich lokalizacją w obrębie narządu o kluczowym znaczeniu dla funkcjonowania organizmu. Wyzwaniami są: ograniczona możliwość radykalnej resekcji guza z powodu ryzyka uszkodzenia ważnych struktur mózgowia, bariera krew-mózg utrudniająca penetrację leków, wysoka oporność niektórych typów nowotworów (szczególnie glejaków wielopostaciowych) na leczenie, znaczne ryzyko wznowy miejscowej oraz stosunkowo ograniczona skuteczność obecnie dostępnych terapii. Dodatkowym problemem jest potrzeba równoważenia skuteczności leczenia przeciwnowotworowego z jakością życia pacjenta i zapobieganiem powikłaniom neurologicznym.