poprzeczne zapalenie rdzenia
Wskazanie

Poprzeczne zapalenie rdzenia (ang. transverse myelitis) to rzadkie schorzenie neurologiczne charakteryzujące się stanem zapalnym rdzenia kręgowego, który prowadzi do uszkodzenia osłonek mielinowych otaczających komórki nerwowe. Stan ten może rozwinąć się nagle w ciągu kilku godzin lub stopniowo w ciągu kilku dni, powodując osłabienie kończyn, zaburzenia czucia, dysfunkcje zwieraczy oraz ból.

Poprzeczne zapalenie rdzenia może wystąpić jako izolowana choroba autoimmunologiczna lub w przebiegu innych chorób, takich jak stwardnienie rozsiane, choroba Devica (neuromyelitis optica), toczeń rumieniowaty układowy czy zespół Sjögrena. Może być również wywołane przez infekcje wirusowe (np. cytomegalowirus, wirus Epsteina-Barr, herpes, COVID-19), bakteryjne, a także występować po szczepieniach czy urazach.

W leczeniu poprzecznego zapalenia rdzenia stosuje się przede wszystkim glikokortykosteroidy w dużych dawkach, takie jak Solu-Medrol (metyloprednizolon) podawany dożylnie. W przypadkach opornych na sterydy wykorzystuje się plazmaferezę oraz leki immunosupresyjne. W Polsce stosowane są również takie preparaty jak Encorton (prednizon), Metypred (metyloprednizolon), Cyclaid lub Equoral (cyklosporyna), a w terapii immunosupresyjnej Imuran (azatiopryna) czy CellCept (mykofenolan mofetylu).

Największym wyzwaniem w leczeniu poprzecznego zapalenia rdzenia jest szybkie wdrożenie terapii, najlepiej w ciągu pierwszych 24-48 godzin od wystąpienia objawów, co może znacząco poprawić rokowanie. Trudność stanowi również prawidłowa diagnostyka różnicowa, gdyż objawy mogą przypominać inne schorzenia neurologiczne. Ponadto, pełna regeneracja występuje tylko u około jednej trzeciej pacjentów, a u wielu pozostają trwałe deficyty neurologiczne wymagające długotrwałej rehabilitacji i leczenia objawowego.

Rehabilitacja jest kluczowym elementem terapii i powinna być rozpoczęta jak najwcześniej. Obejmuje fizykoterapię, terapię zajęciową oraz leczenie spastyczności przy użyciu leków takich jak Baclofen (baklofen) czy Mydocalm (tolperyzon). W leczeniu bólu neuropatycznego stosuje się leki przeciwpadaczkowe (np. Lyrica – pregabalina, Neurontin – gabapentyna) oraz przeciwdepresyjne (np. Amitryptylina).