Właściwości farmakokinetyczne
Kwas mlekowy

Kwas mlekowy (acidum lacticum) stosowany miejscowo na skórę, w postaci maści (np. Maść na odciski 100 mg/g) oraz płynów (np. ABE 89 mg/g, Acerin 98 mg/g, Brodacid 50,4 mg/g), wykazuje ograniczone wchłanianie przez skórę, co skutkuje minimalnym przenikaniem do okolicznych tkanek i brakiem efektów ogólnoustrojowych. Dane farmakokinetyczne dotyczące dystrybucji, metabolizmu i eliminacji kwasu mlekowego po aplikacji miejscowej są bardzo ograniczone lub niedostępne, co utrudnia pełną ocenę jego losów w organizmie. W porównaniu do kwasu salicylowego, który przenika do OUN i przez łożysko, kwas mlekowy nie wykazuje podobnych właściwości farmakokinetycznych po stosowaniu miejscowym.

Właściwości farmakokinetyczne kwasu mlekowego

Kwas mlekowy (acidum lacticum) jest substancją czynną występującą w wielu produktach leczniczych stosowanych miejscowo na skórę oraz w roztworach do hemodializy/hemofiltracji. Dostępne dane dotyczące farmakokinetyki kwasu mlekowego są ograniczone i różnią się w zależności od postaci farmaceutycznej oraz drogi podania.1

Wchłanianie kwasu mlekowego

W przypadku produktów leczniczych stosowanych miejscowo na skórę, takich jak ABE, Acerin, Brodacid, Maść na odciski i Maść na odciski Aflofarm, kwas mlekowy wykazuje ograniczone wchłanianie przez skórę. W większości przypadków dostępne dane wskazują na minimalne przenikanie substancji przez skórę, co przekłada się na brak efektów ogólnoustrojowych.2

Dla produktu Maść na odciski oraz Maść na odciski Aflofarm wykazano, że substancje czynne po aplikacji miejscowej jedynie w niewielkim stopniu przenikają do okolicznych tkanek. W praktyce nie dochodzi do wchłaniania do organizmu kwasu mlekowego i innych substancji czynnych w dawkach, które mogłyby wywołać działanie ogólnoustrojowe.3

W przypadku niektórych produktów, takich jak ABE, Acerin, Brodacid oraz Sensiva, brak jest szczegółowych danych dotyczących właściwości farmakokinetycznych kwasu mlekowego.4 5 6 7

Dystrybucja kwasu mlekowego

Obecnie brak jest dokładnych danych na temat dystrybucji kwasu mlekowego stosowanego miejscowo u ludzi.8 Dla porównania, kwas salicylowy, który często występuje w preparatach razem z kwasem mlekowym, po wchłonięciu do organizmu dostaje się do ośrodkowego układu nerwowego, przenika przez łożysko i znajduje się we krwi płodu.9

Metabolizm i eliminacja

Obecnie brak jest dostępnych danych dotyczących metabolizmu i eliminacji kwasu mlekowego stosowanego miejscowo. Ograniczone wchłanianie przez skórę sugeruje, że metabolizm i eliminacja ogólnoustrojowa mają marginalne znaczenie w przypadku miejscowego stosowania kwasu mlekowego.

Farmakokinetyka kwasu mlekowego w roztworach do hemodializy i hemofiltracji

W przypadku produktów leczniczych stosowanych w hemodializie i hemofiltracji, takich jak Hemosol BO i Prismasol, kwas mlekowy stanowi jeden ze składników roztworu. W tych produktach substancje czynne są farmakologicznie nieaktywne i występują w stężeniach podobnych do fizjologicznych poziomów w osoczu krwi.10 11

W przypadku produktu Prismasol, zawierającego 3 mmol/l mleczanu, składniki czynne są farmakologicznie nieaktywne i występują w stężeniach zbliżonych do stężeń fizjologicznych w osoczu.12 Podobnie w przypadku produktu Hemosol BO, zawierającego 3 mmol/l mleczanu, substancje czynne są farmakologicznie nieaktywne i występują w stężeniach podobnych do fizjologicznych poziomów w osoczu krwi.13

Porównanie stężeń kwasu mlekowego w różnych produktach leczniczych

Nazwa produktu leczniczego Stężenie kwasu mlekowego Postać farmaceutyczna Uwagi dotyczące farmakokinetyki
ABE 89 mg/g Płyn na skórę Brak danych
Acerin 98 mg/g Płyn na skórę Brak danych
Brodacid 50,4 mg/g Płyn na skórę Brak danych
Maść na odciski 100 mg/g Maść Minimalne wchłanianie do organizmu
Maść na odciski Aflofarm 100 mg/g Maść Brak danych o wchłanianiu i dystrybucji
Hemosol BO 3 mmol/l Roztwór do hemodializy/hemofiltracji Stężenie zbliżone do fizjologicznego w osoczu
Prismasol 2 mmol/l potasu 3 mmol/l Roztwór do hemodializy/hemofiltracji Stężenie zbliżone do fizjologicznego w osoczu
Prismasol 4 mmol/l potasu 3 mmol/l Roztwór do hemodializy/hemofiltracji Stężenie zbliżone do fizjologicznego w osoczu
Sensiva 0,3 g/100 g Roztwór na skórę Brak danych

Wnioski dotyczące właściwości farmakokinetycznych kwasu mlekowego

Na podstawie dostępnych danych można stwierdzić, że kwas mlekowy stosowany miejscowo na skórę wykazuje ograniczone wchłanianie przenikając jedynie w niewielkim stopniu do okolicznych tkanek. W przypadku produktów do hemodializy/hemofiltracji, kwas mlekowy występuje w stężeniach fizjologicznych i jest farmakologicznie nieaktywny.14 15

Dane dotyczące dystrybucji, metabolizmu i eliminacji kwasu mlekowego po zastosowaniu miejscowym są bardzo ograniczone lub niedostępne, co utrudnia pełną charakterystykę farmakokinetyczną tej substancji. W przypadku preparatów stosowanych w terapii nerkozastępczej, kwas mlekowy jest wykorzystywany głównie ze względu na swoją funkcję buforującą w stężeniach fizjologicznych, co nie powoduje efektów ogólnoustrojowych.16

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl