Dawkowanie i sposób podawania
Izoniazyd

Izoniazyd jest kluczowym lekiem przeciwgruźliczym stosowanym zarówno w terapii, jak i profilaktyce gruźlicy. Zaleca się podawanie go raz na dobę na czczo, co najmniej 30 minut przed posiłkiem lub 2 godziny po posiłku, aby zapewnić optymalną absorpcję. Dawkowanie terapeutyczne u dorosłych wynosi 5 mg/kg masy ciała na dobę, maksymalnie 300 mg/dobę, natomiast przy schemacie dwa razy w tygodniu dawka wzrasta do 15 mg/kg, maksymalnie 900 mg na dawkę. U dzieci dawki wahają się od 5 do 10 mg/kg na dobę, również nie przekraczając 300 mg/dobę, z analogicznym zwiększeniem dawki przy podawaniu dwa razy w tygodniu. W profilaktyce stosuje się dawkę 300 mg/dobę u dorosłych oraz 5-10 mg/kg u dzieci, do maksymalnej dawki 300 mg. U pacjentów z niewydolnością nerek dawkę należy zmniejszyć do połowy przy klirensie kreatyniny <10 ml/min lub bezmoczu. W podeszłym wieku i przy niewydolności wątroby konieczna jest ostrożność w doborze dawki. W celu zapobiegania neuropatii obwodowej zaleca się suplementację pirydoksyną 10 mg/dobę, a w przypadku objawów zapalenia nerwu dawkę zwiększa się do 50 mg/dobę.

Dawkowanie i sposób podawania izoniazydu

Izoniazyd jest lekiem przeciwgruźliczym stosowanym zarówno w terapii, jak i profilaktyce gruźlicy. Odpowiednie dawkowanie ma kluczowe znaczenie dla skuteczności leczenia i minimalizacji działań niepożądanych. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje dotyczące dawkowania i sposobu podawania tej substancji, które należy przekazać pacjentowi oraz uwzględnić podczas wywiadu medycznego.1

Sposób podawania

Izoniazyd powinien być podawany raz na dobę na czczo, co najmniej 30 minut przed posiłkiem lub 2 godziny po posiłku. Taki sposób przyjmowania zapewnia optymalną absorpcję substancji czynnej.2 W przypadku stosowania produktu złożonego jak Rifamazid, lek należy podawać raz na dobę, popijając szklanką wody, 1 godzinę przed posiłkiem lub 2 godziny po posiłku.3

Dawkowanie u pacjentów dorosłych

W przypadku stosowania monoterapii dawki terapeutyczne izoniazydu u dorosłych wynoszą 5 mg/kg masy ciała na dobę, nie przekraczając 300 mg na dobę.4

Przy schemacie dawkowania dwa razy w tygodniu, należy zwiększyć dawkę dobową u dorosłych do 15 mg/kg masy ciała, maksymalnie do 900 mg dwa razy w tygodniu.5

W profilaktyce gruźlicy płucnej u pacjentów dorosłych należy stosować dawkę 300 mg na dobę.6

Dawkowanie u dzieci

U dzieci dawki terapeutyczne izoniazydu wynoszą od 5 do 10 mg/kg masy ciała na dobę, nie przekraczając 300 mg na dobę.7

Podobnie jak u dorosłych, jeśli izoniazyd stosuje się dwa razy w tygodniu, dawkę dobową u dzieci należy zwiększyć do 15 mg/kg masy ciała, maksymalnie do 900 mg dwa razy w tygodniu.8

W celach profilaktycznych gruźlicy u dzieci, zalecana dawka wynosi od 5 do 10 mg/kg masy ciała na dobę, do całkowitej dawki 300 mg.9

Dawkowanie w niewydolności nerek

U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek nie jest konieczne zmniejszenie dawki izoniazydu, dopóki stężenie kreatyniny nie przekracza 530,5 µmol/l. Jednak u pacjentów z klirensem kreatyniny poniżej 10 ml/min lub z bezmoczem należy podawać połowę standardowej dawki.10

Dawkowanie u pacjentów w podeszłym wieku

U pacjentów w podeszłym wieku, zwłaszcza ze stwierdzoną niewydolnością wątroby, należy zachować szczególną ostrożność przy ustalaniu dawkowania izoniazydu.11

Suplementacja pirydoksyny

W celu zapobiegania neuropatii obwodowej, będącej jednym z działań niepożądanych izoniazydu, zaleca się codzienne stosowanie pirydoksyny (witaminy B6) w dawce 10 mg. W przypadku wystąpienia objawów zapalenia nerwu, dawkę pirydoksyny należy zwiększyć do 50 mg na dobę.12

Dawkowanie produktów złożonych z izoniazydem

W przypadku stosowania produktów złożonych takich jak Rifamazid (ryfampicyna + izoniazyd), dawkowanie uzależnione jest od masy ciała pacjenta:13

Dawkowanie preparatu Rifamazid
Masa ciała pacjenta Dawkowanie Rifamazid Zawartość izoniazydu w dawce dobowej Zawartość ryfampicyny w dawce dobowej
Poniżej 50 kg 3 kapsułki 150 mg + 100 mg na dobę, w pojedynczej dawce 300 mg 450 mg
Powyżej 50 kg 2 kapsułki 300 mg + 150 mg na dobę, w pojedynczej dawce 300 mg 600 mg

Czas trwania leczenia

Warunkiem zakończenia leczenia izoniazydem jest przebycie pełnej chemioterapii przeciwprątkowej oraz uzyskanie ujemnego wyniku badań bakteriologicznych wykrywających prątki.14 Czas trwania leczenia powinien być indywidualnie dostosowany w zależności od wskazania, typu i nasilenia zakażenia, odpowiedzi pacjenta na leczenie oraz całości schematu terapeutycznego.

Postać farmaceutyczna i sposób podania

Izoniazyd dostępny jest w różnych postaciach farmaceutycznych. Preparat Nidrazid występuje w postaci tabletek o mocy 100 mg. Są to płaskie tabletki o średnicy 7 mm, barwy białej lub lekko żółtawej, z linią podziału po jednej stronie. Należy zwrócić uwagę, że linia podziału na tabletce ułatwia tylko jej rozkruszenie w celu łatwiejszego połknięcia, a nie podział na równe dawki.15

W przypadku preparatu złożonego Rifamazid, lek występuje w postaci kapsułek twardych w dwóch wariantach dawkowania: 150 mg ryfampicyny + 100 mg izoniazydu (kapsułki nr 0, barwy wiśniowej) oraz 300 mg ryfampicyny + 150 mg izoniazydu (kapsułki nr 00, barwy wiśniowej).16

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl