Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Flawonoidy

Flawonoidy – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania

Flawonoidy to heterogeniczna grupa związków roślinnych występujących m.in. w preparatach zawierających wyciągi z miłorzębu japońskiego (Ginkgo biloba L.) oraz liścia brzozy (Betula pendula Roth i/lub Betula pubescens Ehrh.). Pomimo korzystnego profilu terapeutycznego, stosowanie produktów leczniczych zawierających flawonoidy wymaga zachowania szczególnych środków ostrożności w określonych grupach pacjentów.¹

Zaburzenia krzepnięcia i zwiększone ryzyko krwawień

Flawonoidy zawarte w wyciągach z miłorzębu japońskiego mogą wpływać na proces hemostazy. U pacjentów z nieprawidłowo zwiększoną tendencją do krwawień (skaza krwotoczna) oraz u pacjentów stosujących jednocześnie leczenie przeciwkrzepliwe i przeciwpłytkowe, produkty zawierające flawonoidy powinny być stosowane wyłącznie po konsultacji lekarskiej. Wynika to z potencjalnego ryzyka nasilenia krwawień w tej grupie chorych.^{2 3}

Preparaty zawierające miłorząb mogą zwiększać podatność na krwawienie. W związku z tym, jako środek ostrożności, stosowanie produktów leczniczych zawierających flawonoidy z miłorzębu japońskiego należy przerwać na 3–4 dni przed planowanym zabiegiem chirurgicznym. Jest to zasada, której należy bezwzględnie przestrzegać, aby zminimalizować ryzyko powikłań krwotocznych w okresie okołooperacyjnym.^{4 5}

Padaczka i ryzyko napadów drgawkowych

W przypadku pacjentów chorujących na padaczkę należy zachować szczególną ostrożność, ponieważ nie można wykluczyć wystąpienia napadów drgawkowych, którym sprzyja przyjmowanie preparatów zawierających flawonoidy pochodzące z miłorzębu. W związku z tym, u pacjentów z padaczką w wywiadzie stosowanie preparatów zawierających wyciąg z miłorzębu japońskiego powinno być starannie monitorowane.^{6 7}

Interakcje z efawirenzem

Interakcje farmakologiczne flawonoidów mogą mieć istotne znaczenie kliniczne. Nie zaleca się jednoczesnego stosowania produktów zawierających przetwory z miłorzębu dwuklapowego (Ginkgo biloba L.) i efawirenzu ze względu na możliwość wystąpienia interakcji wpływających na skuteczność terapeutyczną obu substancji.^{8 9}

Ostrożność przy lekach metabolizowanych przez CYP3A4

U pacjentów leczonych jednocześnie produktami leczniczymi metabolizowanymi głównie przez CYP3A4 oraz produktami o wąskim indeksie terapeutycznym należy zachować szczególną ostrożność przy stosowaniu preparatów zawierających flawonoidy. Wynika to z potencjalnego wpływu flawonoidów z miłorzębu na aktywność tego enzymu.¹⁰

Nietolerancja laktozy i galaktozy

Niektóre preparaty zawierające flawonoidy z miłorzębu japońskiego (np. Ginkgoherb) zawierają w swoim składzie laktozę jednowodną i glukozę. Z tego względu pacjenci z rzadkimi wrodzonymi problemami nietolerancji galaktozy, niedoborem laktazy lub zaburzeniami wchłaniania glukozy-galaktozy nie powinni przyjmować tych produktów leczniczych.¹¹

Monitorowanie objawów i konsultacja medyczna

W przypadku stosowania preparatów zawierających flawonoidy należy zwrócić uwagę na możliwość nasilenia się objawów chorobowych. W razie nasilenia się objawów w trakcie stosowania produktu leczniczego zawierającego flawonoidy, należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą.¹²

W przypadku stosowania flawonoidów zawartych w liściu brzozy w ramach zwiększania objętości wydalanego moczu, należy natychmiast skonsultować się z lekarzem w sytuacji wystąpienia takich objawów jak: gorączka, ból i trudności w oddawaniu moczu lub obecność krwi w moczu.¹³

Stosowanie u dzieci i młodzieży

Ze względu na brak danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności, produkty lecznicze zawierające flawonoidy z miłorzębu japońskiego nie są zalecane do stosowania u dzieci i młodzieży poniżej 18 lat.^{14 15}

W przypadku preparatów zawierających flawonoidy z liścia brzozy (Betula pendula Roth i/lub Betula pubescens Ehrh.), ze względu na brak danych o bezpieczeństwie stosowania, nie zaleca się ich podawania dzieciom poniżej 12 roku życia.¹⁶

Zawartość sodu

Niektóre produkty zawierające flawonoidy, jak np. Tanakan, zawierają mniej niż 1 mmol (23 mg) sodu na tabletkę, co oznacza, że praktycznie nie zawierają sodu. Jest to istotna informacja dla pacjentów stosujących dietę z kontrolowaną zawartością sodu.¹⁷

Tabela porównawcza preparatów zawierających flawonoidy – zawartość substancji czynnych

Podsumowanie kluczowych ostrzeżeń związanych ze stosowaniem flawonoidów

• Zaburzenia krzepnięcia – konieczna konsultacja lekarska u pacjentów ze skazą krwotoczną oraz stosujących leki przeciwkrzepliwe i przeciwpłytkowe
• Zabiegi chirurgiczne – przerwanie stosowania 3-4 dni przed planowanym zabiegiem
• Padaczka – zwiększone ryzyko napadów drgawkowych
• Interakcje lekowe – przeciwwskazane łączenie z efawirenzem, ostrożność przy lekach metabolizowanych przez CYP3A4
• Nietolerancja laktozy i galaktozy – przeciwwskazanie dla pacjentów z wrodzonymi problemami
• Monitorowanie objawów – konsultacja medyczna w przypadku nasilenia objawów
• Dzieci i młodzież – niezalecane stosowanie u osób poniżej 18 lat (miłorząb japoński) lub poniżej 12 lat (liść brzozy)

^{18 19 20}