Wpływ olanzapiny na płodność, ciążę i laktację

Podczas stosowania olanzapiny (Zolaxa Rapid) u kobiet w wieku rozrodczym należy starannie rozważyć potencjalne korzyści i ryzyko terapii, szczególnie w kontekście planowania ciąży lub jej wystąpienia w trakcie leczenia. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje, które powinny zostać przekazane pacjentkom przez lekarza prowadzącego terapię olanzapiną.¹

Stosowanie olanzapiny w okresie ciąży

Brak jest odpowiednich kontrolowanych badań klinicznych dotyczących stosowania olanzapiny u kobiet ciężarnych, co ogranicza możliwość precyzyjnej oceny bezpieczeństwa jej stosowania w tym okresie. Z tego powodu olanzapina powinna być stosowana w ciąży wyłącznie w sytuacjach, gdy spodziewane korzyści terapeutyczne dla matki jednoznacznie przewyższają potencjalne ryzyko dla rozwijającego się płodu.²

Szczególną uwagę należy zwrócić na kobiety przyjmujące olanzapinę w trzecim trymestrze ciąży. Noworodki, które były narażone na działanie leków przeciwpsychotycznych (w tym olanzapiny) w tym okresie, znajdują się w grupie podwyższonego ryzyka wystąpienia działań niepożądanych po urodzeniu.³

Objawy niepożądane u noworodków

U noworodków, których matki przyjmowały olanzapinę w trzecim trymestrze ciąży, mogą wystąpić zróżnicowane pod względem nasilenia i czasu trwania działania niepożądane, obejmujące:⁴

• Zaburzenia napięcia mięśniowego – zarówno wzmożone napięcie, jak i obniżone napięcie mięśniowe
• Zaburzenia neurologiczne – drżenie, pobudzenie psychoruchowe
• Zaburzenia snu – senność lub przeciwnie, trudności z zasypianiem
• Zaburzenia oddychania – zespół zaburzeń oddechowych o różnym nasileniu
• Zaburzenia karmienia – trudności z przyjmowaniem pokarmu

Wymienione objawy mogą być zarówno przejawem działań niepożądanych leku, jak i objawami odstawienia. Z tego powodu stan noworodków, których matki przyjmowały olanzapinę w okresie ciąży, szczególnie w trzecim trymestrze, powinien być starannie monitorowany po urodzeniu.⁵

Stosowanie olanzapiny podczas karmienia piersią

Badania przeprowadzone wśród zdrowych kobiet karmiących piersią wykazały, że olanzapina przenika do mleka kobiecego. Oszacowano, że u niemowląt karmionych piersią przez matki przyjmujące olanzapinę, średnia ekspozycja na lek w stanie stacjonarnym wynosi 1,8% dawki przyjmowanej przez matkę (w przeliczeniu na mg/kg masy ciała).⁶

Ze względu na potencjalne ryzyko ekspozycji niemowlęcia na olanzapinę, kobietom przyjmującym ten lek należy odradzić karmienie piersią. Jeśli kontynuacja leczenia olanzapiną jest niezbędna, pacjentka powinna zostać poinformowana o konieczności wyboru alternatywnej metody karmienia niemowlęcia.⁷

Wpływ olanzapiny na płodność

Na podstawie dostępnych obecnie danych nie można jednoznacznie określić wpływu olanzapiny na płodność u ludzi. Dane przedkliniczne dotyczące tego zagadnienia można znaleźć w punkcie 5.3 Charakterystyki Produktu Leczniczego Zolaxa Rapid, jednak nie pozwalają one na wyciągnięcie ostatecznych wniosków dotyczących wpływu leku na płodność u pacjentów.⁸

Zalecenia dla lekarzy prowadzących terapię olanzapiną u kobiet w wieku rozrodczym

1. Planowanie ciąży – należy poinformować pacjentki o konieczności zgłaszania zamiaru zajścia w ciążę w celu odpowiedniego dostosowania terapii
2. Ciąża – pacjentki powinny natychmiast informować lekarza o zajściu w ciążę podczas stosowania olanzapiny
3. Trzeci trymestr – należy szczególnie starannie rozważyć korzyści i ryzyko kontynuacji terapii w tym okresie ze względu na możliwe działania niepożądane u noworodka
4. Karmienie piersią – należy poinformować pacjentki o przenikaniu olanzapiny do mleka i odradzić karmienie piersią w trakcie terapii
5. Monitorowanie noworodka – w przypadku przyjmowania olanzapiny przez matkę w ciąży, szczególnie w trzecim trymestrze, noworodek powinien być starannie obserwowany pod kątem możliwych działań niepożądanych