Właściwości farmakodynamiczne leku Vizidor Duo (20 mg + 5 mg)/ml, krople do oczu, roztwór

Vizidor Duo należy do grupy farmakoterapeutycznej określanej jako leki przeciw jaskrze i zwężające źrenicę, beta-adrenolityki, tymolol, połączenia (kod ATC: S01E D51). Preparat ten stanowi połączenie dwóch substancji czynnych: chlorowodorku dorzolamidu (20 mg/ml) oraz maleinianu tymololu (5 mg/ml), które działają synergistycznie w celu obniżenia podwyższonego ciśnienia wewnątrzgałkowego.¹

Mechanizm działania składników aktywnych

Chlorowodorek dorzolamidu działa jako silny inhibitor ludzkiej anhydrazy węglanowej II. Poprzez hamowanie tego enzymu w wyrostkach rzęskowych oka dochodzi do zmniejszenia wydzielania cieczy wodnistej. Mechanizm ten prawdopodobnie polega na zwolnieniu szybkości powstawania jonów wodorowęglanowych, co prowadzi do ograniczenia transportu sodu i płynu.²

Maleinian tymololu jest nieselektywnym beta-adrenolitykiem, którego dokładny mechanizm obniżania ciśnienia wewnątrzgałkowego nie został jeszcze w pełni wyjaśniony. Badania z zastosowaniem fluoresceiny oraz badania tonograficzne wskazują, że główne działanie może być związane z ograniczeniem wytwarzania cieczy wodnistej. W niektórych badaniach zaobserwowano również nieznaczne ułatwienie odpływu cieczy wodnistej z oka.³

Skojarzone działanie obu substancji czynnych prowadzi do dodatkowego obniżenia ciśnienia wewnątrzgałkowego w porównaniu z efektem uzyskiwanym przy zastosowaniu każdego ze składników osobno. Po miejscowym podaniu preparatu Vizidor Duo dochodzi do obniżenia podwyższonego ciśnienia wewnątrzgałkowego, zarówno związanego, jak i niezwiązanego z jaskrą.⁴

Należy podkreślić, że podwyższone ciśnienie wewnątrzgałkowe stanowi główny czynnik ryzyka w patogenezie uszkodzenia nerwu wzrokowego oraz utraty pola widzenia typowego dla jaskry. Istotną zaletą preparatu Vizidor Duo jest możliwość obniżenia ciśnienia wewnątrzgałkowego bez wywoływania działań niepożądanych charakterystycznych dla miotyków, takich jak ślepota nocna, skurcz akomodacyjny czy zwężenie źrenicy.⁵

Skuteczność kliniczna w badaniach

W celu oceny skuteczności klinicznej produktu zawierającego dorzolamid i tymolol przeprowadzono badania kliniczne trwające do 15 miesięcy. Celem badań było porównanie działania obniżającego ciśnienie wewnątrzgałkowe produktu podawanego dwa razy na dobę (rano i wieczorem) względem monoterapii 0,5% tymololem lub 2,0% dorzolamidem, a także względem terapii skojarzonej tymi substancjami u pacjentów z jaskrą lub nadciśnieniem wewnątrzgałkowym.⁶

W badaniach uczestniczyli zarówno pacjenci dotychczas nieleczeni, jak i osoby, u których nie uzyskano wystarczającej kontroli ciśnienia wewnątrzgałkowego podczas monoterapii tymololem. Przed włączeniem do badania większość pacjentów otrzymywała leczenie miejscowe beta-adrenolitykiem w monoterapii.⁷

W analizie połączonych wyników badań wykazano, że preparat zawierający dorzolamid i tymolol stosowany dwa razy na dobę wykazywał silniejsze działanie obniżające ciśnienie wewnątrzgałkowe niż monoterapia 2% dorzolamidem (stosowanym trzy razy na dobę) lub 0,5% tymololem (stosowanym dwa razy na dobę). Jednocześnie stwierdzono, że efekt terapeutyczny preparatu złożonego stosowanego dwa razy na dobę był porównywalny z efektem uzyskiwanym podczas równoczesnego stosowania dorzolamidu (dwa razy na dobę) i tymololu (dwa razy na dobę) w osobnych preparatach.⁸

Istotną obserwacją kliniczną było wykazanie skuteczności preparatu złożonego w zakresie obniżania ciśnienia wewnątrzgałkowego przy pomiarach wykonywanych o różnych porach dnia, a efekt terapeutyczny utrzymywał się podczas długotrwałego stosowania.⁹

Badania porównawcze formulacji bez konserwantów

W badaniu z kontrolą lekiem aktywnym, przeprowadzonym metodą podwójnie ślepej próby z równoległymi grupami, wzięło udział 261 pacjentów z podwyższonym ciśnieniem wewnątrzgałkowym ≥ 22 mmHg w jednym oku lub obu oczach. Wykazano, że produkt leczniczy zawierający dorzolamid i tymolol w formulacji bez substancji konserwujących (jak Vizidor Duo) zmniejszał ciśnienie wewnątrzgałkowe z taką samą skutecznością jak analogiczny produkt zawierający substancje konserwujące. Ponadto stwierdzono, że profil bezpieczeństwa obu preparatów był porównywalny.¹⁰

Skuteczność i bezpieczeństwo stosowania u dzieci i młodzieży

W kontekście stosowania preparatu u dzieci przeprowadzono trzymiesięczne badanie z grupą kontrolną, którego głównym celem była ocena bezpieczeństwa stosowania 2% roztworu dorzolamidu chlorowodorku u pacjentów poniżej 6. roku życia. W ramach tego badania 30 dzieci w wieku od 2 lat, u których nie uzyskano właściwej kontroli ciśnienia wewnątrzgałkowego podczas monoterapii dorzolamidem lub tymololem, otrzymało w fazie otwartej badania produkt zawierający dorzolamid i tymolol z substancją konserwującą.¹¹

Należy podkreślić, że w tym badaniu nie ustalono skuteczności produktu u dzieci. W analizowanej grupie pediatrycznej preparat podawany dwa razy na dobę był ogólnie dobrze tolerowany, przy czym 19 pacjentów stosowało go przez cały okres badania, a u 11 pacjentów zrezygnowano z leczenia ze względu na zabieg chirurgiczny, zmianę leku lub inne przyczyny.¹²