Interakcje leku
Vinorelbine Zentiva 30 mg

Winorelbina, cytotoksyczny alkaloid Vinca, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mają istotne znaczenie kliniczne w terapii onkologicznej. Szczególną uwagę należy zwrócić na konieczność monitorowania wskaźnika INR u pacjentów stosujących doustne leki przeciwzakrzepowe, ze względu na zmienność układu krzepnięcia i ryzyko krwawień lub zakrzepicy. Bezwzględnie przeciwwskazana jest szczepionka przeciwko żółtej febrze z powodu ryzyka śmiertelnej, ogólnoustrojowej choroby poszczepiennej. Niezalecane jest także stosowanie szczepionek zawierających osłabione żywe drobnoustroje, które mogą wywołać ciężkie zakażenia u pacjentów z immunosupresją. Interakcje farmakokinetyczne obejmują m.in. inhibitory CYP3A4 (np. itrakonazol) zwiększające neurotoksyczność winorelbiny oraz induktory CYP3A4 (np. ryfampicyna, fenytoina) obniżające jej stężenie, co wymaga odpowiedniej korekty dawki. Fenytoina dodatkowo może nasilać ryzyko drgawek i zmniejszać skuteczność winorelbiny.

Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Winorelbina, będąca lekiem cytotoksycznym z grupy alkaloidów Vinca, wykazuje liczne interakcje z innymi produktami leczniczymi. Znajomość tych interakcji jest niezbędna do zapewnienia bezpieczeństwa i skuteczności terapii u pacjentów onkologicznych. Interakcje te mogą wpływać zarówno na działanie winorelbiny, jak i innych jednocześnie stosowanych leków, prowadząc do zwiększonego ryzyka działań niepożądanych lub zmniejszenia skuteczności terapeutycznej.1

Interakcje wspólne dla wszystkich leków cytotoksycznych

Doustne leki przeciwzakrzepowe wymagają szczególnej uwagi podczas stosowania winorelbiny. Ze względu na zwiększone ryzyko zakrzepicy w chorobach nowotworowych, często konieczne jest jednoczesne stosowanie leków przeciwzakrzepowych. Przy równoczesnym zastosowaniu doustnych leków przeciwzakrzepowych i winorelbiny należy zwiększyć częstość wykonywania oznaczeń wskaźnika INR (International Normalised Ratio). Jest to spowodowane dużą zmiennością czynności układu krzepnięcia u pacjentów onkologicznych, wynikającą z choroby podstawowej oraz potencjalnych interakcji między lekami przeciwzakrzepowymi a lekami cytotoksycznymi.2

Interakcje całkowicie przeciwwskazane

Szczepionka przeciwko żółtej febrze jest bezwzględnie przeciwwskazana u pacjentów leczonych winorelbiną ze względu na potencjalne ryzyko wystąpienia śmiertelnej, ogólnoustrojowej choroby poszczepiennej.3

Interakcje niezalecane

Istnieje grupa leków, których jednoczesne stosowanie z winorelbiną nie jest zalecane z uwagi na zwiększone ryzyko poważnych działań niepożądanych:

  • Szczepionki zawierające osłabione żywe drobnoustroje – zwiększają ryzyko wystąpienia ogólnoustrojowej choroby poszczepiennej, która może mieć przebieg śmiertelny. Ryzyko to jest szczególnie wysokie u pacjentów z immunosupresją wywołaną chorobą podstawową. Jeśli szczepienie jest konieczne, należy rozważyć zastosowanie szczepionki inaktywowanej, np. przeciwko poliomyelitis.4
  • Fenytoina – podobnie jak w przypadku wszystkich leków cytotoksycznych, istnieje ryzyko nasilenia drgawek z powodu zmniejszenia wchłaniania fenytoiny. Jednocześnie, ze względu na zwiększony metabolizm fenytoiny w wątrobie, może dojść do zmniejszenia stężenia winorelbiny we krwi, co prowadzi do obniżenia jej skuteczności terapeutycznej.5
  • Itrakonazol – zwiększa ryzyko neurotoksyczności winorelbiny z powodu zmniejszenia jej metabolizmu w wątrobie.6

Interakcje wymagające szczególnej ostrożności

Przy jednoczesnym stosowaniu winorelbiny z poniższymi lekami należy zachować szczególną ostrożność i monitorować pacjenta:

  • Cyklosporyna, takrolimus – należy uwzględnić możliwość nasilonej immunosupresji z ryzykiem rozrostu tkanki limfatycznej.7
  • Mitomycyna C – zwiększa ryzyko skurczu oskrzeli i duszności. W bardzo rzadkich przypadkach obserwowano również śródmiąższowe zapalenie płuc.8
  • Modulatory glikoproteiny P – alkaloidy Vinca, w tym winorelbina, są substratami dla glikoproteiny P. W związku z brakiem jednoznacznych badań, należy zachować ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu winorelbiny z silnymi modulatorami tego transportera błonowego.9
  • Leki mielotoksyczne – stosowanie winorelbiny w połączeniu z innymi lekami o znanej toksyczności w stosunku do szpiku kostnego może nasilać działania niepożądane, szczególnie te związane z mielosupresją.10

Interakcje farmakokinetyczne

Cisplatyna – nie wykazano farmakokinetycznej interakcji między winorelbiną a cisplatyną podczas równoczesnego stosowania w kilku cyklach leczenia. Należy jednak pamiętać, że częstość występowania granulocytopenii towarzyszącej podaniu winorelbiny w połączeniu z cisplatyną jest większa niż w przypadku monoterapii winorelbiną.11

Inne chemioterapeutyki – nie zaobserwowano klinicznie istotnych interakcji farmakokinetycznych winorelbiny z innymi chemioterapeutykami, takimi jak paklitaksel, docetaksel, kapecytabina i cyklofosfamid podawany doustnie.12

Inhibitory i induktory CYP3A4 – metabolizm winorelbiny przebiega głównie z udziałem izoenzymu CYP3A4. Silne inhibitory tego enzymu (np. ketokonazol, itrakonazol) mogą powodować zwiększenie stężenia winorelbiny we krwi, natomiast silne induktory (np. ryfampicyna, fenytoina) mogą prowadzić do zmniejszenia jej stężenia.13

Leki przeciwwymiotneantagoniści receptora 5-HT3 (np. ondansetron, granisetron) nie wpływają na farmakokinetykę winorelbiny.14

Lapatynib – w badaniu klinicznym fazy I zaobserwowano zwiększoną częstość występowania neutropenii stopnia 3/4 przy jednoczesnym dożylnym podawaniu winorelbiny i lapatynibu. W badaniu tym zalecana dawka dożylnej formy winorelbiny w schemacie 3-tygodniowym (w dniu 1 i 8) wynosiła 22,5 mg/m², w połączeniu z lapatynibem w dawce dobowej 1000 mg. Przy takim leczeniu skojarzonym należy zachować szczególną ostrożność.15

Pokarm – nie wpływa na farmakokinetykę winorelbiny.16

Interakcje winorelbiny z alkoholem

Spożywanie alkoholu podczas terapii winorelbiną nie jest zalecane ze względu na potencjalne nasilenie działań niepożądanych. Alkohol, jako substancja hepatotoksyczna, może wpływać na metabolizm winorelbiny, która jest metabolizowana głównie przez wątrobę z udziałem izoenzymu CYP3A4. Może to prowadzić do zmian w stężeniu winorelbiny we krwi i nasilenia jej toksyczności.

Ponadto, zarówno alkohol jak i winorelbina mogą wywoływać podobne działania niepożądane, takie jak nudności, wymioty czy zawroty głowy, co może prowadzić do nasilenia tych objawów. Alkohol może również nasilać efekt mielosupresyjny winorelbiny, zwiększając ryzyko infekcji i krwawień.

Pacjentom otrzymującym winorelbiną należy zalecić abstynencję od alkoholu podczas całego okresu leczenia oraz przez co najmniej 48 godzin po przyjęciu ostatniej dawki leku.

Tabela interakcji winorelbiny z innymi produktami leczniczymi

Lek lub grupa leków Rodzaj interakcji Efekt kliniczny Poziom ważności interakcji Zalecenia
Szczepionka przeciwko żółtej febrze Farmakodynamiczna Ryzyko śmiertelnej, ogólnoustrojowej choroby poszczepiennej Krytyczny Bezwzględnie przeciwwskazane
Szczepionki zawierające osłabione żywe drobnoustroje Farmakodynamiczna Ryzyko ogólnoustrojowej choroby poszczepiennej Wysoki Niezalecane, rozważyć szczepionki inaktywowane
Fenytoina Farmakokinetyczna 1. Ryzyko nasilenia drgawek
2. Zmniejszenie skuteczności winorelbiny
Wysoki Niezalecane
Itrakonazol Farmakokinetyczna Zwiększenie neurotoksyczności winorelbiny Wysoki Niezalecane
Doustne leki przeciwzakrzepowe Farmakodynamiczna Zmiany wartości INR, ryzyko krwawienia lub zakrzepicy Średni Częste monitorowanie INR, dostosowanie dawki
Cyklosporyna, takrolimus Farmakodynamiczna Nasilona immunosupresja, ryzyko rozrostu tkanki limfatycznej Średni Ostrożność, monitorowanie
Mitomycyna C Farmakodynamiczna Zwiększone ryzyko skurczu oskrzeli, duszności, śródmiąższowego zapalenia płuc Średni Ostrożność, monitorowanie funkcji płuc
Cisplatyna Farmakodynamiczna Zwiększone ryzyko granulocytopenii Średni Monitorowanie parametrów hematologicznych
Leki mielotoksyczne Farmakodynamiczna Nasilenie mielosupresji Średni Monitorowanie parametrów hematologicznych, dostosowanie dawki
Inne inhibitory CYP3A4 (ketokonazol) Farmakokinetyczna Zwiększenie stężenia winorelbiny we krwi Średni Ostrożność, rozważenie zmniejszenia dawki winorelbiny
Induktory CYP3A4 (ryfampicyna) Farmakokinetyczna Zmniejszenie stężenia winorelbiny we krwi Średni Ostrożność, rozważenie zwiększenia dawki winorelbiny
Lapatynib Farmakodynamiczna Zwiększona częstość neutropenii stopnia 3/4 Średni Ostrożność, monitorowanie parametrów hematologicznych
Modulatory glikoproteiny P Farmakokinetyczna Potencjalne zmiany stężenia winorelbiny we krwi Niski Ostrożność
Leki przeciwwymiotne (antagoniści 5-HT3) Farmakokinetyczna Brak istotnego wpływu na farmakokinetykę winorelbiny Niski Można stosować bezpiecznie
Alkohol Farmakokinetyczna i farmakodynamiczna Potencjalne nasilenie działań niepożądanych, wpływ na metabolizm winorelbiny Średni Niezalecane, abstynencja podczas leczenia
Pokarm Farmakokinetyczna Brak wpływu na farmakokinetykę winorelbiny Niski Brak szczególnych zaleceń
  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl