Właściwości farmakokinetyczne
Venlafaxine Aurovitas 150 mg

Właściwości farmakokinetyczne leku Venlafaxine Aurovitas

Venlafaxine Aurovitas zawiera chlorowodorek wenlafaksyny w postaci kapsułek o przedłużonym uwalnianiu, twardych, dostępnych w dawkach 37,5 mg, 75 mg oraz 150 mg. Lek charakteryzuje się określonymi właściwościami farmakokinetycznymi, które determinują jego działanie w organizmie. Wenlafaksyna podlega intensywnemu metabolizmowi, przekształcając się głównie w aktywny metabolit O-demetylowenlafaksynę (ODV).¹

Podstawowe parametry farmakokinetyczne

Średni okres półtrwania wenlafaksyny wynosi 5 ± 2 godziny, natomiast dla jej aktywnego metabolitu ODV jest dłuższy i wynosi 11 ± 2 godziny. Stężenia wenlafaksyny i ODV osiągają stan stacjonarny stosunkowo szybko, bo już w ciągu 3 dni doustnego, wielokrotnego podawania produktu. Zarówno wenlafaksyna, jak i ODV wykazują kinetykę liniową w zakresie dawek terapeutycznych od 75 do 450 mg na dobę.²

Wchłanianie

Biodostępność wenlafaksyny po podaniu doustnym jest wysoka – przynajmniej 92% pojedynczej dawki wenlafaksyny o natychmiastowym uwalnianiu ulega wchłonięciu. Całkowita biodostępność jest jednak niższa i wynosi 40-45% ze względu na efekt pierwszego przejścia oraz metabolizm ogólnoustrojowy.³

Istnieją różnice w profilu farmakokinetycznym między preparatami o natychmiastowym uwalnianiu a kapsułkami o przedłużonym uwalnianiu:⁴

• Wenlafaksyna o natychmiastowym uwalnianiu – maksymalne stężenia w osoczu występują po około 2 godzinach dla wenlafaksyny i po 3 godzinach dla ODV
• Kapsułki o przedłużonym uwalnianiu – maksymalne stężenia w osoczu występują po około 5,5 godzinach dla wenlafaksyny i po 9 godzinach dla ODV

Gdy porównuje się równoważne dobowe dawki wenlafaksyny podawane w postaci tabletek o natychmiastowym uwalnianiu oraz kapsułek o przedłużonym uwalnianiu, można zaobserwować, że wenlafaksyna z kapsułek o przedłużonym uwalnianiu wchłania się wolniej, jednak całkowity stopień wchłaniania pozostaje taki sam. Istotne jest, że pokarm nie wpływa na biodostępność wenlafaksyny ani jej aktywnego metabolitu ODV.⁵

Dystrybucja

Zarówno wenlafaksyna, jak i jej aktywny metabolit ODV, w zakresie stężeń terapeutycznych wykazują minimalny stopień wiązania z białkami osocza. Dla wenlafaksyny wskaźnik wiązania wynosi 27%, a dla ODV – 30%. Ta niska wartość wiązania z białkami może mieć znaczenie dla interakcji lekowych.⁶

Objętość dystrybucji wenlafaksyny w stanie stacjonarnym po podaniu dożylnym wynosi 4,4 ± 1,6 l/kg, co wskazuje na znaczną dystrybucję leku do tkanek poza układem naczyniowym.⁷

Metabolizm

Wenlafaksyna podlega znacznemu efektowi pierwszego przejścia w wątrobie. Badania in vitro i in vivo wykazały, że metabolizm wenlafaksyny przebiega głównie z udziałem enzymów cytochromu P450:⁸

• CYP2D6 – odpowiada za metabolizm wenlafaksyny do głównego aktywnego metabolitu ODV
• CYP3A4 – odpowiada za metabolizm wenlafaksyny do ubocznego, mniej aktywnego metabolitu N-demetylowenlafaksyny

Warto zauważyć, że wenlafaksyna jest słabym inhibitorem enzymu CYP2D6, natomiast nie hamuje aktywności innych ważnych enzymów cytochromu P450, takich jak CYP1A2, CYP2C9 i CYP3A4. Ta charakterystyka może być istotna przy ocenie potencjalnych interakcji z innymi lekami metabolizowanymi przez te enzymy.⁹

Eliminacja

Wenlafaksyna i jej metabolity są wydalane głównie przez nerki. W ciągu 48 godzin około 87% dawki wenlafaksyny jest wydalane z moczem w różnych postaciach:¹⁰

• 5% w postaci niezmienionej wenlafaksyny
• 29% w postaci niesprzężonej ODV
• 26% w postaci sprzężonej ODV
• 27% w postaci innych ubocznych nieaktywnych metabolitów

Średni klirens osoczowy w stanie stacjonarnym wynosi 1,3 ± 0,6 l/h/kg dla wenlafaksyny oraz 0,4 ± 0,2 l/h/kg dla ODV.¹¹

Farmakokinetyka w specjalnych grupach pacjentów

Wiek i płeć

Badania wykazały, że ani wiek, ani płeć pacjentów nie wpływają istotnie na parametry farmakokinetyczne wenlafaksyny i jej aktywnego metabolitu ODV. Nie jest więc konieczne dostosowywanie dawki leku w zależności od płci czy wieku pacjenta.¹²

Osoby o różnym stopniu metabolizmu z udziałem CYP2D6

Polimorfizm genetyczny enzymu CYP2D6 wpływa na farmakokinetykę wenlafaksyny. U osób o powolnym metabolizmie z udziałem CYP2D6 stężenie wenlafaksyny w osoczu jest wyższe niż u osób intensywnie metabolizujących. Pomimo tych różnic, całkowita wartość AUC (pole pod krzywą stężenia w czasie) dla wenlafaksyny i ODV jest podobna w obu grupach, co uzasadnia stosowanie tego samego schematu dawkowania wenlafaksyny zarówno u osób o intensywnym, jak i powolnym metabolizmie.¹³

Zaburzenia czynności wątroby

U pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby farmakokinetyka wenlafaksyny ulega istotnym zmianom:¹⁴

• U osób z łagodnymi zaburzeniami czynności wątroby (klasa A w skali Child-Pugh) oraz umiarkowanymi zaburzeniami (klasa B w skali Child-Pugh) obserwuje się wydłużone okresy półtrwania zarówno wenlafaksyny, jak i ODV w porównaniu z osobami z prawidłową czynnością wątroby
• Po podaniu doustnym u tych pacjentów zmniejszeniu ulega klirens zarówno wenlafaksyny, jak i ODV
• Zaobserwowano znaczny stopień zmienności osobniczych w tej grupie pacjentów

Należy zaznaczyć, że dane dotyczące pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby są ograniczone.¹⁵

Zaburzenia czynności nerek

U pacjentów dializowanych obserwuje się znaczące zmiany w farmakokinetyce wenlafaksyny i ODV:¹⁶

Ze względu na te istotne zmiany farmakokinetyczne, u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek oraz u pacjentów wymagających hemodializy konieczna jest odpowiednia modyfikacja dawkowania.¹⁷