Wprowadzenie do właściwości farmakokinetycznych

Traumuscol (100 mg/g, żel) zawiera etofenamat, niesteroidowy lek przeciwzapalny (NLPZ) przeznaczony do stosowania miejscowego. Produkt leczniczy ma postać przezroczystego, białego lub prawie białego żelu o jednorodnym wyglądzie i charakterystycznym zapachu alkoholu izopropylowego.¹

Wchłanianie etofenamatu

Badania farmakokinetyczne wykazały, że po podaniu na skórę 300 mg etofenamatu w różnych postaciach (żel 5%, żel 10%, krem, lotion, aerozol), stężenia kwasu flufenamowego (aktywnego metabolitu) w osoczu osiągały podobne wartości. Maksymalne stężenie etofenamatu w osoczu obserwowano po 12-24 godzinach od aplikacji. Co istotne, wchłanianie substancji czynnej przez skórę było niezależne od zastosowanego podłoża i stężenia, przy zachowaniu tej samej dawki 300 mg.²

Dystrybucja w organizmie

Etofenamat po miejscowej aplikacji wykazuje zdolność do penetracji i dystrybucji do tkanek docelowych, co zostało potwierdzone w badaniach farmakokinetycznych. Stężenia substancji aktywnej oraz jej metabolitu (kwasu flufenamowego) zostały oznaczone za pomocą zaawansowanych technik analitycznych – chromatografii gazowej i spektrofotometrii masowej (GC/MS).³

Stężenia w tkankach

W badaniu, w którym aplikowano etofenamat w postaci 5% żelu (3g) trzy razy na dobę przez 7 kolejnych dni, po 18-24 godzinach od ostatniego podania stwierdzono następujące stężenia substancji czynnej w poszczególnych tkankach:⁴

Wiązanie z białkami osocza

Etofenamat, podobnie jak inne niesteroidowe leki przeciwzapalne, charakteryzuje się wysokim stopniem wiązania z białkami osocza, wynoszącym 98%. Jeszcze wyższy stopień wiązania z białkami osocza wykazuje aktywny metabolit – kwas flufenamowy, przekraczający 99%. ^99%.”>5

Biodostępność

Biodostępność preparatów zawierających etofenamat podlega znacznym wahaniom zarówno pomiędzy pacjentami, jak i u tego samego pacjenta. Zmienność ta wynika głównie z miejsca zastosowania produktu leczniczego, stopnia wilgotności skóry oraz innych czynników. Względna biodostępność produktu Traumuscol, czyli część dawki dostępna ogólnoustrojowo po podaniu na skórę, mieści się w zakresie charakterystycznym dla innych preparatów zawierających etofenamat i wynosi do 20%.⁶

Metabolizm etofenamatu

Etofenamat podlega przemianom metabolicznym głównie w wątrobie, gdzie zachodzą procesy utleniania i sprzęgania. W wyniku tych przemian powstają następujące metabolity:⁷

• 5-OH-etofenamat – hydroksylowana pochodna etofenamatu
• 4′-OH-etofenamat – inna forma hydroksylowanej pochodnej
• 5,4′-dihydroksyetofenamat – podwójnie hydroksylowana pochodna
• Kwas flufenamowy – aktywny metabolit o działaniu przeciwzapalnym
• Kwas 5-OH-flufenamowy – hydroksylowana pochodna kwasu flufenamowego
• Kwas 4′-OH-flufenamowy – inna forma hydroksylowanej pochodnej
• Kwas 5,4′-dihydroksyflufenamowy – podwójnie hydroksylowana pochodna

Eliminacja etofenamatu

Etofenamat i jego metabolity są wydalane z organizmu po wcześniejszej transformacji metabolicznej. Wydalanie odbywa się dwoma głównymi drogami – przez nerki oraz z kałem. Proces eliminacji obejmuje liczne metabolity, zarówno w formie wolnej, jak i sprzężonej, powstałe w wyniku reakcji hydroksylacji oraz rozpadu wiązań eterowych i estrowych. Około 55% dawki wydala się przez nerki i z kałem.⁸

Okres półtrwania

Po podaniu miejscowym etofenamatu, okres półtrwania w fazie eliminacji wynosi 3,3 godziny.⁹ Ten stosunkowo krótki okres półtrwania wynika z szybkiego metabolizmu etofenamatu do bardziej polarnych związków, które łatwiej ulegają eliminacji z organizmu.